افغانستان زیر سلطه طالبان؛ اعدامهای عمومی، محدودیت رسانهها و تهدید مخالفان ادامه دارد
گزارش روز – ۲ دسمبر ۲۰۲۵
در تازهترین تحولات افغانستان، حکومت طالبان با اجرای اعدام عمومی، محدود کردن رسانههای مستقل و هشدار به مخالفان، تسلط خود بر کشور را نشان میدهد. همزمان، تحرکات منطقهای و واکنشهای بینالمللی به اقدامات طالبان نگرانیهای امنیتی و حقوق بشری را افزایش داده است.
اعدام عمومی در خوست
دادگاه عالی طالبان روز سهشنبه، ۲ دسمبر، یک مرد به نام «منگل فرزند طلاخان» را به اتهام قتل عمد در ورزشگاهی در ولایت خوست اعدام کرد. سخنگوی والی طالبان اعلام کرد که حدود ۸۰ هزار نفر برای تماشای اجرای حکم به ورزشگاه آمده بودند. این یازدهمین اجرای حکم اعدام عمومی از زمان به قدرت رسیدن طالبان در سال ۲۰۲۱ است. طالبان گفتهاند که پیش از اجرای حکم از خانواده مقتول درخواست «بخشش و صلح» شده بود، اما خانواده این پیشنهاد را رد کردند.
نهادهای حقوق بشری و سازمان ملل بارها از طالبان خواستهاند اجرای حکم اعدام و شلاق علیه شهروندان افغانستان را متوقف کنند، اما طالبان با تاکید بر اجرای شریعت اسلامی، این هشدارها را نادیده گرفتهاند. اجرای عمومی احکام و دعوت مردم به تماشای آنها از سوی منتقدان به عنوان «شکنجه روانی» و ایجاد رعب و وحشت برای جامعه تلقی میشود.
محدودیت رسانهها و فشار بر آزادی بیان
عبدالمتین قانع، سخنگوی سراجالدین حقانی، در نشستی با سخنگویان والیها و فرماندهان طالبان اعلام کرد که طالبان اکنون بر تمامی افغانستان تسلط کامل دارند و هیچ نهادی توانایی «صحبت کردن» ندارد. او تاکید کرد تنها سنگر باقیمانده که طالبان نتوانسته کنترل کند، رسانهها هستند.
طالبان در چهار سال گذشته بسیاری از رسانههای مستقل را تعطیل کرده و دهها خبرنگار، فعال فرهنگی و مدنی را بازداشت کردهاند. تحلیلگران میگویند این اقدامات تهدیدی جدی برای آزادی بیان و شفافیت اطلاعات در کشور است و میتواند جامعه را به سکوت و انفعال وادارد.
تهدید مخالفان و نشست پاکستان
فتحالله منصور، معین وزارت ترانسپورت و هوانوردی طالبان، در مراسم فراغت بیش از ۳ هزار نیروی طالبان در کابل گفت حفاظت از نظام اسلامی «بر زن و مرد فرض است» و عناصر «شریر» که علیه نظام فعالیت میکنند، باید خنثی شوند. گفتههای او به نظر میرسد واکنشی به نشست اخیر مخالفان طالبان در پاکستان باشد، که با حضور دستکم ۳۰ جریان سیاسی و ۴۰ مقام ارشد سابق پاکستان برگزار شد.
تنشها میان طالبان و پاکستان افزایش یافته و در برخی موارد به درگیری مرزی منجر شده است. اسلامآباد معتقد است که گروههای شبهنظامی مرتبط با طالبان از خاک افغانستان برای ناامنی در پاکستان استفاده میکنند.
واکنشها به مهاجرت افغانها به آمریکا
در واکنش به دستور ترامپ برای توقف پذیرش پناهجویان افغان پس از کشته شدن دو عضو گارد ملی به دست یک پناهجوی افغان، استیو دینز، سناتور جمهوریخواه، هشدار داد که برخی پناهجویان نیتهای تاریک علیه آمریکا دارند. او بر لزوم بررسی شفاف پروندههای پناهجویان و حفاظت از کشور تأکید کرد. این تصمیم موجب نگرانی درباره پیامدهای انسانی و حقوقی برای پناهجویان افغان شده است.
تحلیل آگاه
۱. تثبیت قدرت طالبان با ابزار ترس: اعدامهای عمومی و شلاق، محدودیت رسانهها و تهدید مخالفان، همگی نشاندهنده رویکرد طالبان برای تثبیت قدرت با ابزار رعب و وحشت است. این اقدامات مشروعیت داخلی و بینالمللی طالبان را به چالش کشیده و فضای جامعه را در حالت ترس و سکوت نگه میدارد.
- حقوق بشر و جامعه بینالمللی: سرکوب آزادی بیان، محدودیت رسانهها و اجرای اعدامهای علنی، جامعه بینالمللی و نهادهای حقوق بشری را به واکنش و هشدار واداشته است. ادامه این روند میتواند افغانستان را بیش از پیش در انزوای جهانی قرار دهد.
- چالشهای منطقهای و مهاجرت: نشست مخالفان در پاکستان، تنشهای مرزی و مسأله پناهجویان افغان در آمریکا نشان میدهد که اقدامات طالبان تنها محدود به داخل افغانستان نیست و پیامدهای منطقهای و بینالمللی جدی دارد. فشار بر مخالفان، محدودیت مهاجرت و کنترل جریان اطلاعات، ترکیبی از تهدید داخلی و نگرانیهای امنیتی خارجی ایجاد کرده است.
