شی و پوتین در نشست شانگهای؛ انتقاد تند از غرب و تأکید بر نقش منطقهای بیجینگ
آگاه: شی جینپینگ، رییسجمهور چین، و ولادیمیر پوتین، رییسجمهور روسیه، در حاشیه نشست سازمان همکاری شانگهای در شهر تیانجین، به سیاستهای غرب حمله کردند و بر گسترش نقش منطقهای بیجینگ تأکید ورزیدند.
شی جینپینگ روز دوشنبه (۱ سپتامبر) در سخنرانی خود اوضاع جهانی را «آشفته و درهم تنیده» توصیف کرد و رفتار «زورگویانه» برخی کشورها را محکوم نمود.
پوتین نیز در این نشست، عملیات نظامی روسیه در اوکراین را توجیه کرده و غرب را عامل اصلی بحران دانست. او مدعی شد جنگ اوکراین نتیجه «کودتای مورد حمایت و تحریک غرب» است.
در واکنش، وزارت خارجه اوکراین از چین خواست نقش فعالتری در روند صلح ایفا کند و تأکید کرد که هرگونه توافق صلح باید بر اساس منشور سازمان ملل متحد باشد.
نشست سازمان همکاری شانگهای تنها چند روز پیش از رژه بزرگ نظامی بیجینگ به مناسبت هشتادمین سالگرد پایان جنگ جهانی دوم برگزار میشود. بیش از ۲۰ رهبر جهان در این نشست حضور دارند و قرار است کیم جونگاون، رهبر کوریای شمالی نیز در رژه نظامی شرکت کند.
🔎 تحلیل آگاه:
اظهارات شی و پوتین در شانگهای بار دیگر نشان داد که شکاف میان شرق و غرب در حال عمیقتر شدن است. چین و روسیه تلاش دارند با برجستهکردن نقش سازمان همکاری شانگهای، یک بلوک سیاسی–امنیتی در برابر نفوذ غرب ایجاد کنند.
چین با تأکید بر «رفتار زورگویانه غرب» و روسیه با توجیه جنگ اوکراین، در عمل مواضع مشترکی علیه واشنگتن و متحدانش اتخاذ کردهاند. این همگرایی پیام آشکاری به جهان دارد: مسکو و بیجینگ میخواهند خود را بهعنوان قدرتهای بدیل نظم جهانی معرفی کنند.
با این حال، چالشهای بزرگی پیش روی این رویکرد وجود دارد. از یکسو، جنگ اوکراین و فشار تحریمها باعث شده جایگاه روسیه در سطح بینالمللی تضعیف شود. از سوی دیگر، چین با وجود قدرت اقتصادی و نفوذ منطقهای، بهخاطر وابستگی به بازارهای جهانی نمیخواهد بهطور کامل در تقابل با غرب قرار گیرد.
حضور رهبران متعدد، از جمله کیم جونگاون، در بیجینگ نشان میدهد که چین در تلاش است وزن سیاسی خود را در سطح منطقه و جهان افزایش دهد. اما در نهایت، میزان موفقیت این تلاشها وابسته به توانایی پکن و مسکو در مدیریت بحرانهای موجود و جلب اعتماد دیگر کشورها خواهد بود.
این نشست یادآور آن است که جهان در حال ورود به دوران چندقطبی تازهای است؛ دورانی که در آن، رقابت ژئوپولیتیکی نه تنها بر سر اقتصاد و امنیت، بلکه بر سر روایت و مشروعیت سیاسی نیز جریان دارد.
