بحران مهاجران افغان در ایران؛ تقاطع انسانیت و سیاست

    سید حسن موسوی مسئله مهاجران افغان در ایران، بیش از یک معضل انسانی ساده است؛ این موضوع امروز به یک بحران پیچیده و چندوجهی تبدیل شده که نشان‌دهنده ناکارآمدی و بی‌رحمی سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران است. از سوی دیگر، این بحران، بازتاب‌دهنده مناسبات سیاسی پیچیده و معامله‌های پشت پرده در روابط تهران با طالبان و نیروهای سیاسی افغان است که مهاجران را به ابزاری برای بازی‌های سیاسی و اقتصادی تبدیل…

    شکستن امیدهای جوانان افغان در سایه فساد و تبعیض طالبان

    نویسنده : سید حسن موسوی در کشوری که میلیون‌ها نفر با سایه سنگین فقر دست و پنجه نرم می‌کنند و جوانانش در انتظار فرصتی برای نان‌آوری، روزها در صف‌های طولانی و طاقت‌فرسا می‌ایستند، طالبان روند ثبت‌نام کارگران برای اعزام به قطر را به ابزاری برای کسب درآمد تبدیل کرده‌اند. این ماجرا فراتر از یک فساد ساده است؛ تصویری دردناک از حکومتی بیمار که از ناامیدی و درماندگی مردم بهره‌برداری می‌کند…

    چرا طالبان «زن» را دشمن اصلی می‌داند؟

    آنچه امروز در افغانستان شاهدیم، فراتر از یک سیاست سرکوبگرانه‌ی معمول است؛ این یک جنگ ایدئولوژیک، فرهنگی و روانی است که طالبان علیه زن آغاز کرده‌اند. دشمنی طالبان با زنان، از آنچه در ظاهر می‌بینیم بسیار پیچیده‌تر و ریشه‌دارتر است و به‌نوعی نشان‌دهنده‌ی بحران مشروعیت و قدرت در این نظام است. زنان، به معنای واقعی کلمه، نماد آزادی، دانش، تغییر و مقاومت در برابر ساختارهای سنتی و بسته‌اند. آن‌ها نمایندگان…

    افغانستان در بند ایدئولوژی؛ وقتی طالبان نسل آینده را حبس می‌کنند

    خیرالله خیرخواه، وزیر اطلاعات و فرهنگ طالبان، وقتی بر «اصلاح افکار جوانان» تأکید می‌کند، چیزی بیش از یک سخنرانی ساده ارائه نمی‌دهد. این تأکید در واقع نقشه‌ای است برای کنترل نسل آینده افغانستان؛ نسلی که قرار است نه تنها مطیع قدرت سیاسی باشد، بلکه هیچگاه نتواند مستقل فکر کند، سؤال کند یا تصمیم بگیرد. اصلاح افکار در نگاه طالبان، چیزی جز مغزشویی سیستماتیک و یک‌طرفه نیست. در ظاهر، صحبت از…

    پایگاه بگرام و دو راهی طالبان: استقلال داخلی یا مصالحه بین‌المللی؟

    نویسنده: سید حسن موسوی اعلامیه دونالد ترامپ درباره تلاش برای پس‌گیری پایگاه هوایی بگرام، بار دیگر افغانستان را در مرکز معادلات ژئوپلیتیک قرار داده است. پایگاه بگرام، که زمانی قلب عملیات نظامی و لجستیکی در شمال کشور بود، اکنون نماد قدرت و استقلال طالبان است. این پایگاه نه فقط یک نقطه نظامی، بلکه ابزاری برای اعتبار سیاسی و استراتژیک گروه طالبان به شمار می‌آید. طالبان امروز در یک دو راهی…

    طالبان، شکاف درونی و بازگشت معامله‌گران سنتی؛ از مقاومت تا چانه‌زنی در سایه دیپلماسی منطقه‌ای

    پس از فروپاشی حکومت جمهوری در افغانستان و قدرت‌گیری طالبان، این گروه دیگر همان نیروی یکپارچه و متحد سابق نیست. در حال حاضر، طالبان به دو جناح اصلی تقسیم شده‌اند که هرکدام با رویکردهای مختلف و اهداف متفاوت، به‌دنبال تثبیت قدرت خود در افغانستان و کسب مشروعیت جهانی هستند. از یک‌سو، جناح قندهاری‌ها به رهبری ملا هبت‌الله، و از سوی دیگر، شبکه حقانی، که اکنون سعی در بازتعریف نقش خود…

    پناهجویان افغان در اندونزی؛ زندگی در سایه ناامیدی و ظلم

    در چند روز اخیر، دوباره صدای اعتراض پناهجویان افغان در اندونزی به گوش رسید. این اعتراضات نه تنها انعکاسی از درد و رنج‌های روزانه این انسان‌هاست، بلکه یک فریاد خاموش از سوی کسانی است که در انتظار یک روز بهتر، روزهای بی‌پایان و بی‌حاصل را پشت سر می‌گذارند. اما آیا دنیا هنوز صدای این فریادها را می‌شنود؟ پناهجویان افغان در اندونزی بیش از یک دهه است که در شرایطی غیرانسانی…

    وقتی قاضی، قاتل است: قانون جنگلی طالبان

    بازداشت آمر حوزه سوم امنیتی گروه طالبان در ولایت فاریاب به اتهام قتل‌های زنجیره‌ای، پرده دیگری از عمق بحران امنیت و عدالت در افغانستان را برمی‌دارد. این رویداد نه تنها نقض آشکار ادعای طالبان درباره برقراری قانون و نظم است، بلکه نشان می‌دهد که نهادهای امنیتی خود این گروه به جای حافظ نظم، به ابزارهایی برای سرکوب و اجرای عدالت به شیوه‌ای خودسرانه و خونین بدل شده‌اند. گروه طالبان که…

    پرواز در سایه بحران؛ جنگنده‌های پاکستان و حاکمیت از دست‌رفته افغانستان

    نویسنده: سید حسن موسوی در شرق افغانستان، در ولایت خوست، بار دیگر مردم بی‌دفاع آسمانی را می‌بینند که از صدای گوش‌خراش جنگنده‌های پاکستانی می‌لرزد. پروازهای کم‌ارتفاع و پرهیاهو که روز و شب را به هم دوخته و زندگی مردم محلی را در سایه ترس قرار داده است. خانواده‌ها با وحشت به دنبال پناهگاه می‌گردند، کودکان از ترس گریه می‌کنند و برخی خانواده‌ها برای نجات جانشان خانه‌های خود را ترک می‌کنند.…

    شمال افغانستان؛ لرزشی فراتر از خاک

      زمین در نیمه‌شب شمال افغانستان لرزید، اما آنچه فرو ریخت تنها خانه‌ها و دیوارها نبود؛ ستون‌های اعتماد، ظرفیت‌های مدیریتی و پیوندهای اجتماعی نیز ترک برداشتند. زلزله‌ی ۶.۳ ریشتری در سمنگان و بلخ، بیش از آنکه یک حادثه طبیعی باشد، پرده‌ای بود که کنار رفت تا ضعف‌های ساختاری و بحران‌های پنهان کشور آشکار شوند. این لرزش، نه فقط خاک را تکان داد، بلکه وجدان جمعی را نیز بیدار کرد. از…

    دیدگاه

    🟩 دیدگاه | خبرگزاری آگاه

    در جهانی پُر از روایت‌های ناگفته، «دیدگاه» دروازه‌ای است برای تحلیل عمیق‌تر، فهم ریشه‌ای‌تر، و طرح پرسش‌هایی که فراتر از تیترهای خبری هستند. در خبرگزاری آگاه، ما صرفاً ناقل خبر نیستیم؛ باور داریم هر واقعه، تصمیم و پدیده، لایه‌هایی دارد که نیازمند تفسیر و بازخوانی است.

    در بخش دیدگاه، مجموعه‌ای از یادداشت‌های تحلیلی، تفسیرهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را منتشر می‌کنیم که یا برآمده از تیم تحریریه آگاهچی‌اند یا از صاحب‌نظران مستقل و متعهد به حقیقت.

    موضع ما روشن است:

    • در کنار مردم ایستاده‌ایم، نه قدرت؛

    • به کرامت انسانی باور داریم، نه تبعیض؛

    • نقد را مسئولیت می‌دانیم، نه دشمنی؛

    • و برای بازتاب دادن صداهایی که سانسور شده‌اند، قلم می‌زنیم.

    در «دیدگاه»، تلاش می‌کنیم فراتر از موج‌های خبری بیندیشیم و به خوانندگان خود، نگاهی چندلایه، مستقل و ریشه‌ای ارائه دهیم.

    از «شریعت» تا «عدم شناسایی»؛ طالبان در برابر آزمون پاسخ‌گویی

    واکنش طالبان به علنی‌شدن حکم‌های بازداشت دیوان کیفری بین‌المللی قابل پیش‌بینی بود. ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی این گروه، گفته است طالبان این دادگاه را به رسمیت نمی‌شناسد و به تصمیم‌های آن ارزشی نمی‌دهد. او همچنین گفته است رهبران طالبان مرتکب کاری نشده‌اند که به خاطر آن از سوی دادگاه‌های بین‌المللی بازداشت یا مجازات شوند. اما در میان این موضع‌گیری، یک نکته…

    ادامه مطلب ;

    ۲۳ سنبله؛ روزی که «عدالت‌خواهی» در مسلخ «خودکشی استراتژیک» ذبح شد

    هر سال در بیست‌و‌سوم سنبله، بخش عمده‌ای از جریان‌های رسانه‌ای معاصر افغانستان در دایره‌ای تکراری از تقلیل‌گرایی تاریخی گرفتار می‌شوند؛ روایتی که یا این روز را به عنوان «پاکسازی قاطع خائنین» جشن می‌گیرد، یا آن را صرفاً یک «کودتای درون‌حزبی» می‌نامد. اما آنچه کمتر گفته شده، لایه‌های پنهان، پیامدهای ساختاری و شکست اخلاقی عمیقی است که در پشت صحنه این…

    ادامه مطلب ;

    پهپادهای ناشناس بر فراز کابل؛ چه کسی آسمان افغانستان را می‌پاید؟

    کابل این روزها فقط زیر نگاه مردم نیست؛آسمانش هم زیر نظر است. منابع از افزایش گشت‌زنی پهپادهای ناشناس بر فراز پایتخت خبر می‌دهند. گزارش‌هایی از پرواز پهپادها در برخی ولایت‌های دیگر نیز منتشر شده؛و حتی منابعی در داخل طالبان هم اصل گشت‌زنی این پهپادها در آسمان کابل را تأیید کرده‌اند. اما یک سؤال بزرگ هنوز بی‌پاسخ است: این پهپادها از…

    ادامه مطلب ;

    از طالبان تا شانگهای؛ افغانستان میان انحصار قدرت و سهم‌خواهی سیاسی گیر مانده است

    سران کشورهای عضو سازمان همکاری‌های شانگهای در اعلامیه‌ای مشترک گفته‌اند که تشکیل یک حکومت فراگیر با مشارکت گروه‌های قومی و سیاسی، برای دستیابی به صلح پایدار در افغانستان ضروری است. این درخواست در حالی مطرح می‌شود که طالبان پس از بازگشت به قدرت، ساختار سیاسی کشور را در اختیار گرفته و بسیاری از جریان‌های سیاسی و اجتماعی را از ساختار…

    ادامه مطلب ;

    عایشه وهاب، افغانستان و خطای ساده‌سازی یک بحران پیچیده

    افغان‌تبار بودن، به‌تنهایی مجوز ارائه نسخه سیاسی برای افغانستان نیست نویسنده: سید حسن موسوی در سال‌های اخیر، هرگاه یک چهره افغان‌تبار در فضای سیاسی غرب درباره افغانستان اظهارنظر کرده است، بخشی از جامعه افغانستان به دلیل پیشینه خانوادگی یا تعلق قومی او، سخنانش را با حساسیت ویژه دنبال کرده است. این واکنش قابل درک است؛ زیرا افغانستان کشوری است که…

    ادامه مطلب ;

    غرب کابل؛ زنگ خطرهایی که نمی‌توان نادیده گرفت

    وقوع چند رویداد امنیتی در فاصله کوتاه در غرب کابل، به‌ویژه انفجار در یک مرکز آموزشی و پرتاب نارنجک و سپس حادثه‌ای دیگر که به مسمومیت شماری از مردم انجامیده است، نمی‌تواند برای باشندگان این منطقه یک اتفاق عادی تلقی شود. غرب کابل در سال‌های گذشته بارها هدف حملات تروریستی قرار گرفته و مردم این منطقه هنوز خاطره تلخ حمله…

    ادامه مطلب ;

    افغانستان پس از طالبان؛ آیا مخالفان دیروز، گزینه فردا هستند؟

    نقد طالبان نباید به معنای صدور چک سفیدامضا برای سیاستمدارانی باشد که کارنامه‌شان هنوز در برابر پرسش‌های جدی قرار دارد نویسنده: سید حسن موسوی پنج سال از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان می‌گذرد؛ پنج سالی که در آن، محدودیت‌های گسترده علیه زنان و دختران، محدود شدن فضای سیاسی و مدنی، فشار بر رسانه‌ها و آزادی بیان، بازداشت و برخورد…

    ادامه مطلب ;

    پنج سال پس از بازگشت طالبان؛ افغانستان به چه بدیلی نیاز دارد؟

    پنج سال از روزی می‌گذرد که طالبان بار دیگر قدرت سیاسی افغانستان را در دست گرفتند. در این پنج سال، افغانستان از جنگ گسترده داخلی فاصله گرفته و سطح درگیری‌های مسلحانه در بسیاری از مناطق کاهش یافته است؛ اما کاهش جنگ، به‌تنهایی به معنای شکل‌گیری ثبات سیاسی، توسعه اقتصادی و رضایت عمومی نیست. امروز، هم‌زمان با پنجمین سالگرد بازگشت طالبان،…

    ادامه مطلب ;

    طالبان در بدخشان فشار بر اسماعیلیان را افزایش داده‌اند؛ ۳۴۰ کودک راهی مدرسه‌های دینی شدند

    پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، اعضای جامعه اسماعیلی در بدخشان از افزایش محدودیت‌های مذهبی، آموزشی و اجتماعی و فشار برای تغییر مذهب خود خبر می‌دهند. یافته‌های این گزارش، بر اساس گفت‌وگو با شماری از اسماعیلیان ساکن بدخشان و اعضای این جامعه، نشان می‌دهد که دست‌کم ۱۰ جماعت‌خانه اسماعیلیان در بخش‌هایی از این ولایت بسته شده و بیش…

    ادامه مطلب ;

    قوم‌گرایی در افغانستان؛ پروژه شکست‌خورده‌ای که هنوز قربانی می‌گیرد

    نویسنده: سید حسن موسوی بیش از سه دهه از جنگ‌های داخلی افغانستان می‌گذرد، اما آنچه همچنان در حافظه جمعی مردم باقی مانده، فقط صدای راکت و انفجار نیست؛ بلکه میراث تلخ نفرت قومی، تجارت سیاسی با هویت‌ها و ساختن امپراتوری‌های شخصی به نام مردم است. امروز با گذشت سال‌ها، بار دیگر فضای مجازی افغانستان به میدان جنگ روایت‌های قومی تبدیل…

    ادامه مطلب ;

    تصفیه حساب با جیب مردم؛ پشت‌پرده محدودیت‌های جدید بانکی

    نویسنده : سید باقر واعظی در روزهایی که پایتخت‌نشینان افغانستان خود را برای استقبال از عید قربان آماده می‌کنند، بار دیگر سایه سنگین بحران نقدینگی بر زندگی روزمره آن‌ها سنگینی می‌کند. در حالی که انتظار می‌رفت با گذشت زمان، نظام بانکی کشور به ثباتی نسبی دست یابد، اما گزارش‌های میدانی از کابل حکایت از بازگشت روزهای سیاه محدودیت دارند. صف‌های…

    ادامه مطلب ;

    محقق‌های کامنت‌بسته؛ توهم رهبری و فرار از دادگاه افکار عمومی

    نویسنده : علی حسینی در روزگاری که فضای مجازی به تنها پناهگاه و تریبون آزاد برای مردم رنج‌دیده افغانستان تبدیل شده است، رفتار سیاست‌مداران در این فضا، آینه تمام‌نمای شخصیت، شجاعت و میزان پایبندی آن‌ها به افکار عمومی است. در این میان، تحرکات اخیر خانواده محقق در شبکه‌های اجتماعی، یکی از تلخ‌ترین و در عین حال مضحک‌ترین کمدی‌های عرصه سیاست…

    ادامه مطلب ;

    هرات؛ تکرار یک الگو یا فروپاشی روایت امنیت؟ واکاوی کشتار انجیل در سایه ابهام و سکوت

    حادثه خونین ولسوالی انجیل هرات را نمی‌توان صرفاً به‌عنوان یک رویداد امنیتی مقطعی و جدا از بستر کلی تحولات افغانستان تحلیل کرد. آنچه در روستای ده‌میری رخ داد، تنها یک «حمله» نبود؛ بلکه نشانه‌ای از تداوم الگویی است که در آن خشونت، ابهام و روایت‌های ناقص به‌صورت هم‌زمان بازتولید می‌شوند. در کشوری که ادعای تأمین «امنیت سراسری» بارها تکرار شده،…

    ادامه مطلب ;

    کابل؛ میدان بازی قدرت‌های داخلی و منطقه‌ای یا قربانی بی‌ثباتی تاریخی؟

    کابل، پایتخت افغانستان، پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، بار دیگر به مرکزی برای رقابت‌های سیاسی، امنیتی و ژئوپولیتیکی تبدیل شده است. این بار، وضعیت فراتر از حاکمیت طالبان و محدودیت‌های داخلی آنان است و مجموعه‌ای از عوامل داخلی و خارجی، خلأ مشروعیت، ضعف اقتصادی و فشارهای منطقه‌ای، کابل را به نقطه‌ای حساس و آسیب‌پذیر بدل کرده…

    ادامه مطلب ;

    پاکستان، طالبان و مخالفان؛ بازی سیاسی یا فرصت واقعی برای مردم افغانستان؟

    اخبار تازه از دعوت پاکستان به جریان‌های برجسته سیاسی و نظامی مخالف طالبان، باز هم نشان می‌دهد که بحران افغانستان نه تنها داخلی، بلکه محصول بازی‌های منطقه‌ای و رقابت قدرت‌های خارجی است. منابع متعدد تأیید کرده‌اند که پاکستان شماری از رهبران سیاسی و نظامی مخالف طالبان را به اسلام‌آباد دعوت کرده و رای‌زنی‌ها درباره شکل و ترکیب این نشست در…

    ادامه مطلب ;
    Back to top button