واکنش طالبان به ترامپ: بگرام، نه اموال شماست و معاملهای در کار نیست
در پی اظهارات دونالد ترامپ درباره پسگیری پایگاه استراتژیک بگرام، دستیار وزیر خارجه طالبان اعلام کرد که رئیسجمهور پیشین امریکا سخنانش را در قالب یک معامله مطرح کرده و افغانستان هرگز کنترول خاک خود را به هیچ قدرت خارجی واگذار نخواهد کرد.
خبرگزاری آگاه
ذاکر جلالی، دستیار امیرخان متقی، روز پنجشنبه در واکنش به اظهارات ترامپ درباره پایگاه هوایی بگرام در شمال کابل، گفت که دونالد ترامپ فراتر از سیاست، یک تاجر و معاملهگر موفق است و یادآوری پسگیری پایگاه بگرام را نیز در قالب یک معامله بیان کرده است.
ترامپ روز پنجشنبه در نشست خبری مشترک با کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، بار دیگر از بازپسگیری بگرام سخن گفت و مدعی شد این پایگاه در نزدیکی منطقهای است که چین زرادخانه هستهای خود را ایجاد کرده و آمریکا باید کنترل آن را دوباره در دست گیرد. وی همچنین تأکید کرد که طالبان برای واگذاری این پایگاه درخواستهایی از ایالات متحده دارند.
جلالی در واکنش افزود: «افغانستان مستقل است و خاک خود را در اختیار هیچ کشور خارجی قرار نمیدهد. سخنان ترامپ در چارچوب سیاست نیست و ما هرگز به چنین معاملهای تن نخواهیم داد.»
طالبان پیشتر نیز کنترول بگرام را در اختیار خود اعلام کرده و هرگونه ادعای دسترسی چین یا آمریکا به این پایگاه را رد کردهاند. سخنگوی طالبان، ذبیحالله مجاهد، پیشتر این خواسته ترامپ را «خواب و خیال» خوانده و تاکید کرده بود که پایگاه هوایی بگرام تحت مدیریت نیروهای امارت اسلامی قرار دارد.
تحلیل آگاه
اظهارات ترامپ و واکنش طالبان، بازتابی از مناقشه نمادین و استراتژیک بر سر بگرام است و بیش از هر چیز، میزان استقلال و نفوذ منطقهای طالبان را در برابر قدرتهای بزرگ جهانی به چالش میکشد.
- ابعاد ژئوپولیتیک و نظامی
ترامپ پایگاه بگرام را نه صرفاً یک نقطه نظامی بلکه یک ابزار سیاسی و اهرم فشار در برابر چین معرفی میکند. چنین ادعایی، افغانستان را در کانون بازیهای قدرت منطقهای قرار میدهد و طالبان را مجبور میکند موضعی صریح و قاطع درباره استقلال خود اتخاذ کنند. - پیام مقاومت طالبان در برابر فشار خارجی
واکنش جلالی نشان میدهد که طالبان تمایلی به ورود به «معاملههای استراتژیک» که استقلال و مالکیت خاک افغانستان را تهدید کند، ندارند. این پیام برای کشورهای خارجی و مخالفان طالبان روشن است: افغانستان حاضر به امتیازدهی در موضوعات حیاتی امنیتی و استراتژیک نیست. - ابعاد سیاسی داخلی
تاکید طالبان بر کنترل بگرام، در داخل افغانستان نیز به عنوان نشانهای از حاکمیت و مدیریت مستقل بر خاک کشور تلقی میشود. چنین موضعی میتواند مشروعیت گروه در سطح ملی را تقویت کند، به ویژه در شرایطی که حکومت طالبان تحت فشارهای اقتصادی و سیاسی داخلی و بینالمللی قرار دارد. - تنشهای بالقوه با آمریکا
اظهارات ترامپ میتواند مسیر دیپلماسی بین طالبان و ایالات متحده را پیچیدهتر کند. اگرچه ترامپ اکنون رئیسجمهور نیست، اما بیان چنین ادعاهایی میتواند به عنوان پیشزمینهای برای فشارهای آینده بر طالبان تلقی شود و زمینه برخوردهای سیاسی و رسانهای میان دو طرف را فراهم کند.
در نهایت، این موضوع بیش از آن که به یک معامله واقعی بینجامد، بازتابی از رقابت نمادین بر سر استقلال افغانستان و جایگاه راهبردی پایگاه بگرام در معادلات جهانی است. طالبان با رد قاطع این ادعا، تلاش دارد پیام روشنی به جهان ارسال کند: «افغانستان بر خاک خود حاکم است و هیچ معاملهای در این زمینه پذیرفته نخواهد شد.»
