حماس پاسخ به طرح ترامپ: موافقت مشروط با آزادی گروگانها و واگذاری اداره غزه
حماس اعلام کرده که با پیشنهاد دونالد ترامپ برای پایان جنگ دو ساله در غزه موافقت کرده و آماده تحویل همه گروگانهای اسرائیلی است، اما این اقدام مشروط به «فرمول تبادل و شرایط میدانی» شده است.
به گزارش نیویارکتایمز، گروه حماس در بیانیهای رسمی اعلام کرد که آماده است همه گروگانهای اسرائیلی را تحویل دهد، مشروط بر رعایت «فرمول تبادل و شرایط میدانی». این بیانیه نشان میدهد که حماس در مسیر توقف جنگ دو ساله در نوار غزه گام برداشته، اما شروط امنیتی و سیاسی خود را نیز حفظ کرده است.
بر اساس این گزارش، حماس همچنین آماده است اداره نوار غزه را به «نهاد فلسطینی متشکل از تکنوکراتهای مستقل با اجماع ملی و حمایت عربی و اسلامی» واگذار کند. با این حال، در بیانیه حماس اشارهای به مسائلی چون خلع سلاح یا آینده نقش سیاسی این گروه در غزه که بخشی از پیشنهاد آمریکا بوده، نشده است.
هنوز مشخص نیست که پاسخ حماس اسرائیل و کاخ سفید را قانع خواهد کرد یا خیر. مصر از این پاسخ استقبال کرده و اعلام کرده است که این اقدام نشاندهنده «اشتیاق» حماس و دیگر گروههای فلسطینی «برای توقف خونریزی مردم فلسطین» و «حفظ جان غیرنظامیان بیگناه» است.
جنگ اخیر میان حماس و اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ با حمله هماهنگ حماس به جنوب اسرائیل آغاز شد. بر اساس آمار رسمی اسرائیل، حدود ۱٬۲۰۰ نفر کشته و نزدیک به ۲۵۰–۲۵۱ نفر گروگان گرفته شدند. در پاسخ، ارتش اسرائیل کارزار گسترده هوایی و زمینی در غزه آغاز کرد.
بر پایه تازهترین گزارش اوچا با استناد به اطلاعات وزارت صحت غزه، از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تا آغاز اکتبر ۲۰۲۵ دستکم ۶۶٬۱۴۸ فلسطینی کشته و ۱۶۸٬۷۱۶ نفر زخمی شدهاند. همچنین ارتش اسرائیل اعلام کرده که ۴۶۶ سرباز از آغاز عملیات زمینی در غزه کشته شدهاند. ارزیابی ماهوارهای سازمان ملل نشان میدهد حدود ۷۸ درصد ساختمانها در غزه آسیب دیده و صدها هزار واحد مسکونی در فهرست «آسیبدیده تا ویران» قرار دارند.
تحلیل آگاه:
تحولات اخیر نشان میدهد که حماس تلاش دارد ضمن حفظ منافع خود، در عین حال نشان دهد آمادگی برای همکاری با میانجیها و توقف خشونتها وجود دارد. اعلام موافقت مشروط با تحویل گروگانها و واگذاری اداره غزه، سیاستی هوشمندانه است که میتواند فشار بینالمللی بر گروه را کاهش دهد، اما در عین حال مواضع امنیتی و سیاسی خود را نیز حفظ کرده است.
این تصمیم حماس، ابعاد انسانی و سیاسی پیچیدهای دارد. فشار آمریکا برای توافق فوری و تهدید ترامپ به «جهنمی بیسابقه» نشان میدهد که واشنگتن از ابزار تهدید حداکثری برای وادار کردن حماس استفاده میکند، رویکردی که میتواند بحران انسانی غزه را تشدید کند. ادامه جنگ و عملیات نظامی اسرائیل، جان غیرنظامیان را به شدت در معرض خطر قرار داده و باعث تخریب گسترده زیرساختها شده است.
حماس، با حفظ شروط خود، نشان میدهد که آماده بازی دیپلماتیک است، اما فشارهای بینالمللی و منطقهای و همچنین تهدیدات نظامی اسرائیل، تعادل شکنندهای ایجاد کرده است. این مرحله حساس میتواند آینده سیاسی حماس در نوار غزه و روابط آن با دیگر گروههای فلسطینی و کشورهای عربی و اسلامی را تعیین کند.
پیامدهای انسانی نیز قابل توجه است: بیش از ۶۶ هزار فلسطینی کشته، صدها هزار آواره، و بخش وسیعی از ساختمانها آسیبدیده است. هرگونه توافق یا توقف موقت جنگ، تا زمانی که تضمین واقعی برای امنیت غیرنظامیان و بازسازی زیرساختها وجود نداشته باشد، تنها موقتی و پرریسک خواهد بود.
در نهایت، این تحولات نشان میدهد که غزه همچنان صحنهای است که میان قدرت نظامی، فشار دیپلماتیک و واقعیتهای انسانی، بازی پیچیده و پرخطر ادامه دارد؛ توافق هرچند ممکن است آغاز آرامش باشد، اما تا زمانی که مردم از حقوق اولیه و امنیت خود برخوردار نشوند، ثبات واقعی دور از دسترس خواهد بود.
