حماس آماده «صلح پایدار» است — خواستار توقف فوری بمباران غزه برای آزادی ایمن گروگانها شد
دونالد ترامپ در پستی در تروثسوشال نوشت که بیانیه اخیر حماس نشان میدهد این گروه آماده تحقق «صلحی پایدار» است و از اسرائیل خواست فوراً بمباران غزه را متوقف کند تا امکان خروج ایمن و سریع گروگانها فراهم شود. حماس نیز پذیرفته است گروگانها را «طبق فرمول تبادل» تحویل دهد و اداره غزه را به نهاد تکنوکراتی واگذار کند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه در پستی در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت که بر اساس بیانیهای که حماس اخیراً منتشر کرده، این گروه آمادگی تحقق «صلحی پایدار» را دارد. او افزود: «اسرائیل باید بلافاصله بمباران غزه را متوقف کند تا بتوانیم گروگانها را بهصورت ایمن و سریع خارج کنیم.»
ترامپ در ادامه تاکید کرد که «پیشاپیش وارد گفتوگو درباره جزئیاتی شدهایم که باید مورد توافق قرار گیرد» و این ابتکار را فراتر از غزه دانست و آن را مرتبط با «صلح دیرینه در خاورمیانه» خواند. به گزارش نیویورکتایمز، حماس در بیانیهای اعلام کرده است که با پیشنهاد ترامپ برای پایان جنگ دو ساله در غزه موافقت کرده و آماده است همه گروگانهای اسرائیلی و اجساد جانباختگان را تحویل دهد، مشروط بر رعایت «فرمول تبادل و شرایط میدانی».
در بخشی دیگر از بیانیه، حماس نوشت که آماده است اداره نوار غزه را به «نهاد فلسطینی متشکل از تکنوکراتهای مستقل با اجماع ملی و حمایت عربی و اسلامی» بسپارد. این بیانیه به موضوعات دیگری مانند خلع سلاح یا آینده نقش سیاسی حماس در نوار غزه اشارهای نکرده است.
همزمان، تلاشهای دیپلماتیک متنوعی از سوی میانجیها و کشورهای منطقه برای تحقق آتشبس و تبادل گروگانها ادامه دارد، اما تا کنون مقامات اسرائیلی درباره پذیرش یا رد شروط حماس موضع رسمی و جزئی اعلام نکردهاند. در میدان نیز عملیات نظامی و بمباران تاکنون ادامه داشته و میلیونها غیرنظامی غزه زیر آتش و در شرایط انسانی وخیم قرار دارند.
تحلیل آگاه
تحولات اخیر، در بهترین تعبیر، ورود به مرحلهای پیچیده و خطرناک در روند پایان جنگ در غزه را نشان میدهد. ادعای ترامپ مبنی بر اینکه بیانیه حماس نشانه «آمادگی برای صلح پایدار» است، اگرچه نمایانگر یک پنجره دیپلماتیک بالقوه است، اما با موانع و اما و اگرهای جدی روبهروست.
اولاً شرط امنیتی ترامپ — توقف فوری بمباران برای خروج ایمن گروگانها — عملیاتیشدنش مستلزم تضمینهای میدانی و مکانیزم نظارتی قوی است که فعلاً در میدان نبرد وجود ندارد. ادامه درگیری و عدم دسترسی انسانی به بسیاری مناطق غزه، فرایند تبادل را عملاً پیچیده و مخاطرهآمیز میکند.
ثانیاً اعلام حماس درباره واگذاری اداره غزه به «نهاد تکنوکرات» حرکت نمادینی است، اما نکات کلیدی و تعیینکنندهای همچون خلع سلاح، ضمانتهای سیاسی و آینده نقش رهبران حماس در بیانیه مشخص نشدهاند. بدون روشن شدن این موارد، سنگینی سوالات درباره مشروعیت، پایداری و قابلیت اجرای توافق پایدار باقی میماند.
ثالثاً نقش بازیگران منطقهای و بینالمللی حیاتی است: مصر، قطر، قطر و برخی کشورهای عربی میانجیگری میکنند و واکنش اسرائیل و نیز میزان حمایت واشنگتن (چه در سطح دیپلماتیک و چه در سطح فشارهای امنیتی) تعیینکننده خواهد بود. تهدید زمانبندیشده ترامپ برای دستیابی سریع به توافق فشار اضافی ایجاد میکند؛ فشارهایی که میتواند هم باعث تسریع در توافق منطقی شود و هم به اتخاذ تصمیمهای شتابزده و ناپایدار بینجامد.
از منظر انسانی، هرگونه تأخیر یا شکست در تبدیل این بیانیهها به آتشبس و ضمانتهای بازسازی به معنای ادامه فاجعه انسانی است: آمار قربانیان، تخریب گسترده زیرساختها و آوارگی میلیونی، نشان میدهد دوره بازسازی و تضمین امنیت شهروندان، امری فراتر از توافقات صرفاً سیاسی یا نظامی است.
در نهایت، این لحظه میتواند نقطه عطافی باشد یا تنها پنجرهای کوتاهمدت، بسته به اراده و تضمین بازیگران اصلی. اگر توقف حملات و تبادل گروگانها با ترتیبات ملموس و ضمانتهای واقعی همراه شود، میتوان امید به کاهش فوری رنجها داشت؛ اما بدون مکانیزمهای شفاف، نظارت مستقل و برنامه بازسازی، هر توافق موقت خطر بازگشت به خشونت را به همراه خواهد داشت. تصمیمِ کنونی حماس ــ و واکنش اسرائیل و میانجیها ــ تعیینکننده فصل بعدی این بحران طولانی خواهد بود.
