ویدیو جنجالی از هشدار فرمانده تاجیکستان به طالبان: «اگر استخراج طلا را متوقف نکنید، وارد عمل میشویم»
به گزارش خبرگزاری آگاه، یک نوار تصویری تازه در شبکههای اجتماعی منتشر شده که نشان میدهد فرمانده مرزی تاجیکستان در تماس مستقیم با نیروهای طالبان، آنها را از ادامه استخراج معدن طلا در منطقهی مرزی آویز در ولایت بدخشان برحذر میدارد. در این ویدیو، مقام تاجیک هشدار میدهد که اگر استخراج در این منطقه که «۲۰۰ متر در خاک تاجیکستان» توصیف شده، متوقف نشود، نیروهایش «وارد عمل خواهند شد».
در این ویدیوی کوتاه که روز شنبه، ۱۰ عقرب، در شبکههای اجتماعی منتشر شده، فرمانده مرزی تاجیکستان در تماس با مسئولان مرزی طالبان میگوید:
«شما از خط مرز عبور کردهاید، حدود ۲۰۰ متر در خاک ما آمدهاید. اگر کار استخراج را فوراً متوقف نکنید، مجبور به اقدام نظامی خواهیم شد.»
منابع محلی در بدخشان به خبرگزاری آگاه گفتهاند که موضوع بر سر منطقهی آویز در شهرستان شهر بزرگ ولایت بدخشان است؛ منطقهای کوهستانی و غنی از منابع معدنی، بهویژه طلا.
این منابع افزودند که چند شرکت محلی وابسته به افراد طالبان از چند هفته پیش مشغول استخراج طلا در این ناحیه بودهاند و هشدارهای تاجیکستان تاکنون بیپاسخ مانده است.
یک منبع محلی در تماس با آگاه گفت:
«طالبان در بدخشان با سرمایهگذاران محلی شریکاند و استخراج طلا را ادامه میدهند. هشدار تاجیکستان جدی است، اما طالبان آن را نادیده گرفتهاند.»
به گفتهی منابع امنیتی محلی، احتمال بروز درگیری میان نیروهای مرزی دو کشور وجود دارد؛ بهویژه که در ماههای گذشته نیز چند مورد تبادل آتش در مرز بدخشان گزارش شده بود.
مرز افغانستان و تاجیکستان در امتداد رشتهکوه پامیر، یکی از حساسترین مرزهای آسیای مرکزی بهشمار میرود. این مرز نهتنها گذرگاه طبیعی برای قاچاق مواد مخدر و سنگهای قیمتی است، بلکه همواره محل مناقشههای کوچک مرزی میان نیروهای طالبان و مرزبانان تاجیک بوده است.
از زمان تسلط طالبان بر افغانستان، دولت تاجیکستان از جمله کشورهایی است که حکومت این گروه را به رسمیت نشناخته و بارها درباره تحرکات مرزی و گروههای مسلح فعال در شمال افغانستان ابراز نگرانی کرده است.
در ماه سنبله نیز، مرزبانان تاجیکستانی به نیروهای طالبان هشدار داده بودند که در منطقهی «شغنان» از عبور غیرقانونی و فعالیت معدنی خودداری کنند.
در آن زمان، سخنگوی وزارت داخله طالبان ادعا کرده بود که «موضوع از طریق گفتوگو حل شده است»، اما منابع محلی از وقوع درگیری محدود خبر داده بودند.
دیدگاه تحلیلی آگاه:
انتشار این ویدیو بار دیگر نشان میدهد که مرزهای شمالی افغانستان در نبود مدیریت روشن و توافق مرزی رسمی، به نقطهای حساس از رقابتهای ژئواقتصادی و ژئوسیاسی بدل شدهاند.
منابع معدنی بدخشان – بهویژه طلا، لاجورد و سنگ مرمر – اکنون در محور توجه طالبان قرار دارد، اما بهرهبرداری غیرقانونی از آن، روابط شکننده میان کابل و دوشنبه را تهدید میکند.
تحلیلگران معتقدند که هشدار علنی یک فرمانده مرزی تاجیکستان، نمایانگر خشم فزاینده دوشنبه از نقض مکرر مرزها و ناتوانی طالبان در کنترل گروههای محلی وابسته به خود است. از سوی دیگر، سکوت رسمی طالبان درباره این ویدیو، نشانهای از ناتوانی در مدیریت مرکز–ولایت و اختلاف میان فرماندهان محلی و رهبری مرکزی است.
اگر چنین تنشهایی ادامه یابد، احتمال شکلگیری یک بحران مرزی تازه در شمال افغانستان دور از ذهن نخواهد بود — بحرانی که ممکن است در آینده نزدیک از سطح هشدار لفظی فراتر رفته و به درگیریهای مرزی واقعی بینجامد.
