نشست مسکو درباره افغانستان؛ مخالفت با پایگاههای خارجی محور اصلی
منابع آگاه اعلام کردهاند که نمایندگان چهار کشور ایران، روسیه، چین و پاکستان روز دوشنبه، ششم اکتبر، در مسکو درباره وضعیت افغانستان دیدار خواهند کرد. یکی از محورهای اصلی این نشست، مخالفت با ایجاد هرگونه پایگاه نظامی خارجی در داخل افغانستان است.
بر اساس اطلاعات منابع، در این نشست محمد صادق نماینده ویژه پاکستان، رضا بهرامی نماینده ایران در امور افغانستان، یو ژاویِنگ فرستاده ویژه چین برای افغانستان و نماینده وزارت خارجه روسیه حضور خواهند داشت.
محورهای اصلی گفتوگو شامل بررسی موضوع معافیت سفر مقامهای طالبان، تشکیل دولت فراگیر ملی و آزادی داراییهای منجمدشده افغانستان است.
وزارت خارجه روسیه نیز اعلام کرده است که نشست «فرمت مسکو» یک روز پس از این جلسه و با حضور نمایندگان چند کشور منطقهای و امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان برگزار خواهد شد.
این نشستها در حالی برگزار میشوند که اخیراً دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، خواستار بازگشت نیروهای امریکایی به پایگاه بگرام شده است. روسیه، ایران و چین پیش از این مخالفت خود را با این طرح اعلام کردهاند، در حالی که پاکستان تاکنون با احتیاط با موضوع برخورد کرده است.
تحلیل
نشست مسکو بار دیگر نشان داد که طالبان در حال حاضر بین دو جریان متضاد در سیاست خارجی و امنیتی خود گرفتار شدهاند. از یک سو، برخی فرماندهان این گروه و رهبران میانی تمایل به تعامل محدود با امریکا برای جلوگیری از عملیات احتمالی و تضمین بقای سیاسی دارند. از سوی دیگر، رهبری طالبان تلاش میکند روابط خود با ایران، روسیه و چین را مستحکم کند و از هرگونه تسلیم پایگاههای کلیدی مانند بگرام به امریکا جلوگیری کند.
این اختلاف دیدگاهها نشان میدهد که نشست مسکو بیش از یک جلسه دیپلماتیک ساده است؛ این جلسه آزمونی برای انسجام داخلی طالبان و سنجش توانایی کشورهای منطقه در تأثیرگذاری بر سیاست افغانستان است. حمایت آشکار روسیه و چین از مخالفت با پایگاههای خارجی، طالبان را در موقعیتی قرار میدهد که باید بین امنیت فوری در برابر امریکا و حفظ اعتبار نزد متحدان منطقهای یکی را انتخاب کند.
همچنین، محورهای فرعی مانند معافیت سفر مقامهای طالبان و آزادسازی داراییهای افغانستان نشان میدهد که کشورهای منطقه به دنبال محدود کردن توان اقتصادی و سیاسی طالبان از طریق فشارهای دیپلماتیک هستند و نه صرفاً حمایت نظامی یا اقتصادی. نتیجه این نشست میتواند تعیینکننده خط مشی استراتژیک طالبان برای ماههای آینده باشد، بهویژه در زمینه روابط با امریکا و مدیریت پایگاههای نظامی کلیدی در کشور.
