بحران آموزش در افغانستان؛ ۲.۲ میلیون دختر از مکتب محروماند!
یونسکو و یونیسف در اعلامیهای مشترک به مناسبت روز جهانی آموزش اعلام کردند که ۲.۲ میلیون دختر نوجوان در افغانستان به دلیل محدودیتهای طالبان از رفتن به مکتبهای متوسطه محروماند. این کشور اکنون تنها کشوری در جهان است که دسترسی زنان و دختران به آموزش متوسطه و عالی بهطور کامل ممنوع است.
خبرگزاری آگاه
بر اساس اعلامیه مشترک یونسکو و یونیسف، محرومیت گسترده دختران از آموزش نه تنها حقوق انسانی آنان را نقض میکند، بلکه آینده میلیونها نفر و روند توسعه کشور را بهشدت تحت تأثیر قرار داده است.
این دو نهاد همچنین به بحران عمیق یادگیری در افغانستان اشاره کردهاند: ۹۳ درصد کودکان در پایان دوره ابتدایی هنوز مهارتهای پایه خواندن را بهدرستی فرا نگرفتهاند. یافتههای اولیه پژوهشهای سال ۲۰۲۵ نشان میدهد دانشآموزانی که در مدارسی با معلمان دارای تحصیلات دانشگاهی تحصیل میکنند، عملکرد بهتری دارند، به ویژه در یادگیری زبان. حضور معلمان زن نیز با نتایج بهتر یادگیری دانشآموزان ارتباط مستقیم دارد.
سوهیون کیم، مسئول یونسکو در افغانستان، گفته است:
«وقتی دختران از آموزش محروم میشوند، تمام یک ملت بهای آن را میپردازد. تقویت آموزشهای پایه و حمایت از معلمان زن، سرمایهگذاریهای حیاتی برای آینده و تابآوری افغانستان است.»
دکتر تاجالدین اویوال، نماینده یونیسف در افغانستان، نیز هشدار داده است که کشور بهشدت به معلمان، پرستاران، کارکنان بهداشت جامعه و پزشکان زن نیاز دارد و محرومسازی امروز دختران از آموزش، مراقبتهای صحی آینده را با بحران جدی روبهرو خواهد کرد.
یونسکو و یونیسف خواستار اقدام فوری و جمعی جامعه جهانی برای حفاظت از حق آموزش در افغانستان شده و بر لزوم سرمایهگذاری در بازسازی مکتبها، تقویت ظرفیت معلمان، گسترش آموزشهای پایه و حمایت از مهارتآموزی، بهویژه برای دختران و زنان محروم از آموزش، تأکید کردهاند.
تحلیل آگاه
افغانستان امروز یک بحران نسلسوز آموزشی و حقوق بشری را تجربه میکند. محرومیت ۲.۲ میلیون دختر از مکتبهای متوسطه، علاوه بر نقض حقوق انسانی، یک تهدید مستقیم برای توسعه و سلامت ملی است. نسلی که امروز از آموزش محروم میشود، فردا نمیتواند جامعه را با پزشکان، معلمان و نیروهای توانمند بسازد.
این بحران نشان میدهد که سیاستهای طالبان تنها محدودسازی و کنترل اجتماعی است، نه توسعه و آموزش. وقتی دختران از تحصیل منع میشوند، جامعه در زنجیرهای از فقر، نابرابری و کمبود خدمات حیاتی گرفتار خواهد شد.
