طالبان در هرات صف استقبال فاتحهخوانان را ممنوع کردند؛ ورود به مسجد هم با تهدید همراه است
در اقدامی که به نظر میرسد زندگی اجتماعی و آداب فرهنگی مردم را هدف گرفته است، طالبان در هرات ایستادن مردم برای استقبال از مهمانان در مراسم فاتحه و داخل مساجد را ممنوع اعلام کردند. این تصمیم، نهتنها سنتهای دیرینه را زیر سؤال میبرد، بلکه نشاندهنده تشدید نظارت و کنترل گروه بر رفتار روزمره مردم است.
خبرگزاری آگاه
منابع محلی در هرات میگویند که ماموران امر به معروف طالبان از چند روز پیش، ورود به مسجد جامع بزرگ هرات و دیگر مساجد این شهر را برای بررسی رفتار مردم آغاز کردهاند. به گفته منابع، اگر مردم در صف استقبال از مهمانان در زمان مراسم فاتحه یا برنامههای مذهبی ایستاده باشند، توسط ماموران مجبور به ترک محل میشوند.
هفته گذشته، طالبان دستکم سه بار به مسجد جامع بزرگ هرات رفتند و مانع ایستادن مردم در صف استقبال از مهمانان شدند. به گفته شاهدان، این اقدام با تهدید و اعمال فشار همراه بوده و موجب نگرانی شدید اهالی شده است.
مردم هرات تأکید میکنند که ایستادن برای استقبال مهمانان در مراسم فاتحه و دیگر برنامههای مذهبی، بخشی از سنتهای فرهنگی و آداب احترام اجتماعی است. آنها میگویند که محدودیت ایجادشده توسط طالبان، هم سنت دیرینه فرهنگی را زیر سؤال برده و هم فضای مسجد را به محیطی کنترلشده و تحت نظارت مستقیم گروه تبدیل کرده است.
منابع افزودهاند که ماموران طالبان هر چند روز یکبار به مسجد مراجعه میکنند تا مطمئن شوند هیچ کسی در صف استقبال حضور ندارد و این روند باعث ایجاد ترس و محدود شدن فعالیتهای اجتماعی مردم شده است.
🧠 تحلیل آگاه | «سنتهای فرهنگی زیر فشار امر به معروف طالبان»
این خبر تنها درباره ایستادن در صف استقبال مهمانان نیست؛ تصویری از چگونگی مهندسی زندگی روزمره مردم توسط طالبان را نشان میدهد.
ایستادن برای استقبال مهمانان در مراسم فاتحه، نهتنها یک رسم فرهنگی است، بلکه نمادی از همبستگی اجتماعی و احترام به خانوادهها و بزرگان جامعه است. محدود کردن چنین سنتی، بخشی از روندی است که طالبان برای کنترل هر جنبهای از زندگی مردم به کار گرفتهاند.
این اقدام، نمونهای دیگر از دخالت امر به معروف طالبان در فضای خصوصی و اجتماعی شهروندان است. اگر پیشتر مردم مجبور به رعایت پوشش، مو، ریش و حجاب میشدند، اکنون حتی رفتار اجتماعی و احترام به آداب سنتی نیز تحت نظارت گروه قرار گرفته است.
پیامد این محدودیت بسیار فراتر از یک مسجد است. وقتی رفتارهای روزمره و سنتهای فرهنگی مردم به ابزاری برای کنترل تبدیل میشوند، جامعه آرامآرام دچار خودسانسوری، ترس و انزوای اجتماعی میشود. نسل جوان دیگر نمیتواند آداب و رسوم محلی را تجربه کند و جامعه به تدریج از فرهنگ و انسجام اجتماعی خود فاصله میگیرد.
از سوی دیگر، اقدام طالبان در هرات نشان میدهد که گروه نه تنها قدرت سیاسی و نظامی، بلکه قدرت اجتماعی و فرهنگی را نیز در پی است. وقتی صف استقبال مهمانان که نماد احترام و انسانیت است ممنوع میشود، پیام روشن است: هیچ اقدامی بدون اجازه و تأیید گروه مشروعیت ندارد.
این اقدام همچنین نشان میدهد که طالبان، سنتهای دیرینه و فرهنگی را صرفاً از منظر کنترل و نظارت بررسی میکنند، نه از نگاه احترام به جامعه و آداب مذهبی. به این ترتیب، هر اقدامی که بخشی از فرهنگ و زندگی اجتماعی مردم باشد، ممکن است با دستور و تهدید حذف شود.
پیام نهایی واضح است: وقتی سنتهای اجتماعی و فرهنگی زیر سلطه یک گروه قرار میگیرد، آزادی فردی و فرهنگی مردم به شدت محدود میشود و جامعه به ابزار سیاست تبدیل میگردد. این محدودیتها نه تنها موجب رنجش مردم میشوند، بلکه نسلهای آینده را از تجربه و حفظ سنتهای ارزشمند محروم میکنند.
