خلاصه موقت اوضاع جنگ در منطقه
خبرگزاری آگاه در تازهترین جمعبندی خود از تحولات منطقه گزارش داده است که دامنه جنگ از مرزهای ایران و اسرائیل فراتر رفته و اکنون دستکم ۹ کشور را بهگونه مستقیم یا غیرمستقیم درگیر ساخته است. حملات همزمان در لبنان، ایران و چند کشور عربی، تصویر یک بحران منطقهای تمامعیار را ترسیم میکند.
لبنان؛ تأیید حمله زمینی اسرائیل
در لبنان، درگیریها همچنان ادامه دارد. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و اسرائیل کاتز، وزیر دفاع این کشور، حمله زمینی به بخشهای جنوبی لبنان را تأیید کردهاند. همزمان، ارتش اسرائیل دستور تخلیه دهها منطقه را صادر کرده است.
نیروی هوایی اسرائیل صبح سهشنبه اعلام کرد که بهطور همزمان تهران و بیروت را هدف حملات گسترده قرار داده است. تلآویو گفته است اهداف این حملات «رژیم ایران» و حزبالله لبنان بودهاند. حزبالله پیشتر اعلام کرده بود که پهپادهایی را به شمال اسرائیل پرتاب کرده است.
بر بنیاد گزارشها، حملات هوایی اسرائیل در لبنان تاکنون ۵۲ کشته برجای گذاشته و دستکم ۳۰ هزار تن را بیجا کرده است.
ایران؛ افزایش تلفات و آسیب به تأسیسات هستهای
همزمان، جنگندههای اسرائیلی و امریکایی موج تازهای از حملات را در داخل ایران آغاز کردهاند. جمعیت هلالاحمر ایران اعلام کرده که از آغاز درگیریها تاکنون دستکم ۷۸۷ نفر جان باختهاند.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز تأیید کرده است که ساختمانهای ورودی کارخانه غنیسازی سوخت نطنز در حملات اخیر آسیب دیدهاند؛ موضوعی که میتواند پیامدهای مهمی در عرصه امنیت هستهای و مذاکرات احتمالی آینده داشته باشد.
دامنه جنگ؛ از خلیج فارس تا شاخ عربستان
بر اساس این جمعبندی، تلفات و خسارات در حداقل ۹ کشور گزارش شده است. امارات متحده عربی تاکنون هدف ۱۸۶ موشک و ۸۱۲ پهپاد قرار گرفته است. امروز نیز دو بندر در عمان هدف حملات پهپادی بودهاند.
در ریاض، سفارت ایالات متحده هدف حمله پهپادی قرار گرفت که منجر به آتشسوزی شد. این رویداد همزمان با آن رخ داد که وزارت خارجه امریکا از شهروندان خود خواست بیش از دوازده کشور خاورمیانه را ترک کنند.
۱۴ کشوری که در این هشدار ذکر شدهاند عبارتاند از: بحرین، مصر، ایران، عراق، اسرائیل و سرزمینهای فلسطینی، اردن، کویت، لبنان، عمان، قطر، عربستان سعودی، سوریه، امارات متحده عربی و یمن.
تحلیل آگاه
تحولات چند روز گذشته نشان میدهد که بحران کنونی دیگر یک رویارویی محدود میان ایران و اسرائیل نیست، بلکه به یک معادله چندلایه منطقهای تبدیل شده است. گسترش جغرافیای حملات به کشورهای خلیج فارس، هدف قرار گرفتن تأسیسات انرژی و اماکن دیپلماتیک و افزایش تلفات غیرنظامیان، همگی نشانههای عبور از «مرحله بازدارندگی محدود» به «مرحله فرسایشی منطقهای» است.
برای افغانستان، چنین وضعیتی دو پیام روشن دارد: نخست، احتمال افزایش فشار اقتصادی ناشی از بیثباتی بازار انرژی و مسیرهای تجاری؛ دوم، تشدید رقابتهای امنیتی در منطقهای که افغانستان نیز بخشی از آن محسوب میشود.
اگر روند کنونی مهار نشود، منطقه وارد چرخهای خواهد شد که مهار آن حتی برای قدرتهای بزرگ نیز دشوار خواهد بود؛ چرخهای که نهتنها ساختارهای امنیتی خاورمیانه، بلکه معادلات جهانی انرژی و سیاست بینالملل را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
