قانون جزایی طالبان؛ وقتی دولت مردم را به «طبقه» تقسیم می‌کند

    عدالت یا ابزار مهندسی اجتماعی؟ سید حسن موسوی طالبان با اعلام قانون جزایی جدید خود، یک بار دیگر نشان دادند که مسئله فقط امنیت یا نظم نیست؛ مسئله، ساختن نوع خاصی از «جامعه مطلوب» است. جامعه‌ای که در آن انسان‌ها نه بر اساس حقوق شهروندی، بلکه بر اساس «طبقه اجتماعی»، جنسیت و میزان وفاداری به قدرت تعریف می‌شوند. این قانون نه صرفاً یک متن حقوقی، بلکه مانیفست ایدئولوژیک طالبان برای…

    انکار تروریزم؛ سیاست دفاعی طالبان یا تاکتیک فرار؟

    سید حسن موسوی رویارویی لفظی طالبان با شورای امنیت سازمان ملل، صرفاً یک جدال دیپلماتیک نیست؛ این برخورد نشانه یک بحران عمیق‌تر در سیاست خارجی و امنیتی افغانستانِ تحت کنترول طالبان است. وقتی سخنگوی طالبان حضور گروه‌های تروریستی خارجی را «به‌کلی» رد می‌کند، در واقع نه تنها ارزیابی‌های سازمان ملل، بلکه نگرانی‌های همسایگان و حتی متحدان نسبی خود را نیز نادیده می‌گیرد. این انکار مطلق، بیش‌تر به یک استراتژی دفاعی…

    افغانستان در محاصره سلاح‌ها؛ وقتی بازی‌های قدرت جان مردم را گروگان می‌گیرد

    میلیاردها دالر تجهیزات نظامی آمریکایی پس از خروج نیروهای خارجی، نه امنیت که تهدیدی مستقیم برای مردم افغان شده است؛ بازاری که در آن سلاح‌ها ابزار فشار سیاسی و بازی‌های منطقه‌ای است و قربانیان واقعی، میلیون‌ها انسان بی‌گناه‌اند. این تجهیزات، از موترهای زرهی تا سلاح‌های انفرادی و فناوری‌های پیشرفته نظامی، اکنون نه در خدمت امنیت افغانستان، بلکه در دست طالبان و گروه‌های شورشی پاکستان و جدایی‌طلبان بلوچ قرار گرفته‌اند. طالبان،…

    نقش سرشماری ملی در بازتعریف هویت سادات در افغانستان

    سید حسن موسوی  در شرایط حساس و سرنوشت‌ساز کنونی افغانستان، سرشماری ملی که از سوی حاکمیت طالبان پیشنهاد شده، می‌تواند به یک نقطه عطف تاریخی برای اقوام مختلف، به‌ویژه قوم سادات، تبدیل شود. با وجود ابهامات و چالش‌هایی که این روند با خود دارد، سرشماری می‌تواند آغازی برای تحول در شناخت و پذیرش هویت‌های قومی در کشور باشد. به‌عنوان عضوی از جریان فکری «انقلاب سبز» و یک سادات افغانستانی، باور…

    از عبد خدا تا غلام امیر: نگاهی انتقادی به گفتمان بندگی در نظام طالبان

    در روزهایی که افغانستان بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازسازی اعتماد عمومی، گسترش عدالت و تأمین کرامت انسانی است، یکی از مفتی‌های نزدیک به ساختار قضایی طالبان، در سخنانی رسمی، شهروندان را «غلام» خوانده و اطاعت مطلق از حاکمان را یک ضرورت دینی معرفی کرده است. این سخنان، نه تنها از نظر حقوق بشری نگران‌کننده‌اند، بلکه از منظر تحلیل گفتمان، نشانه‌ای جدی از پروژه “بنده‌سازی” شهروندان به‌دست حاکمیت دینی…

    یادداشت‌های دوردست، زخم‌های نزدیک: تراژدی مشروعیت در افغانستان

    چند میلیون افغان هنوز می‌پرسند: چگونه می‌توان سخن کسی را باور کرد که در بحرانی‌ترین لحظات کشور، کابل را ترک کرد و میلیون‌ها خانواده را در فقر، ناامنی و مهاجرت رها کرد؟ اشرف غنی، رئیس‌جمهور پیشین، حالا از امارات ، با قلم خود به میدان آمده و خواستار «گفت‌وگوی ملی» شده است. از نگاه او، این یک حرکت خیرخواهانه و ملی است. اما واقعیت چیز دیگری است: این یک نمایش…

    بحران مهاجرت افغانستانی‌ها؛ بن‌بست انسانی میان ایران و طالبان

    سید حسن موسوی سیاست‌های طالبان در قبال شهروندان خود و بهره‌برداری سیاسی ایران از بحران مهاجرت، نشان‌دهنده ضرورت فوری بازنگری در این رویکردها و نیاز به اتخاذ سیاست‌هایی انسانی‌تر و مسئولانه‌تر است؛ چراکه این وضعیت، تنها به تداوم رنج مهاجران منجر می‌شود و پایه‌های بی‌ثباتی منطقه را تقویت می‌کند. این گزاره، ریشه یک واقعیت تلخ منطقه‌ای را آشکار می‌سازد: اتحاد مصلحت‌محور و یک‌جانبه میان دو حکومت که هر دو، به‌نوعی…

    شکستن امیدهای جوانان افغان در سایه فساد و تبعیض طالبان

    نویسنده : سید حسن موسوی در کشوری که میلیون‌ها نفر با سایه سنگین فقر دست و پنجه نرم می‌کنند و جوانانش در انتظار فرصتی برای نان‌آوری، روزها در صف‌های طولانی و طاقت‌فرسا می‌ایستند، طالبان روند ثبت‌نام کارگران برای اعزام به قطر را به ابزاری برای کسب درآمد تبدیل کرده‌اند. این ماجرا فراتر از یک فساد ساده است؛ تصویری دردناک از حکومتی بیمار که از ناامیدی و درماندگی مردم بهره‌برداری می‌کند…

    بازگشت زنان و کودکان مهاجر؛ فشاری ویرانگر بر جامعه‌ی در حال فروپاشی

    فشار دوچندان بر جامعه افغانستان؛ بازگشت اجباری زنان و کودکان؛ چالشی همه‌جانبه در بحران‌های عمیق افغانستان در سال‌های اخیر درگیر بحران‌های پیچیده و چندبعدی بوده است؛ از جنگ و ناامنی تا فقر گسترده و تبعیض‌های ساختاری. اما یکی از چالش‌های جدی که کمتر به آن توجه شده، بازگشت اجباری هزاران زن و کودک مهاجر از کشورهای همسایه است. این بازگشت‌ها که عمدتاً از ایران و پاکستان صورت می‌گیرد، بدون هیچ…

    رسانه های تجاری که سقوط کابل را ماه‌ها قبل کلید زد

    سقوط کابل در ۲۴ اسد ۱۴۰۰، فقط نقطه پایانی بر یک شکست نظامی نبود. این پایان، نتیجه یک جنگ تمام‌عیار روانی و رسانه‌ای بود که ماه‌ها قبل در استودیوهای تلویزیونی افغانستان با پروژه‌های هدفمند کلید خورده بود. طلوع، بزرگ‌ترین و پرمخاطب‌ترین شبکه تلویزیونی افغانستان، سال‌ها چهره‌ای مدافع آزادی بیان و رسانه‌ای مستقل داشت؛ اما در عمل تبدیل به ابزاری تجاری و پروژه‌محور شد که دستورکارش نه منافع ملی، بلکه منافع…

    دیدگاه

    🟩 دیدگاه | خبرگزاری آگاه

    در جهانی پُر از روایت‌های ناگفته، «دیدگاه» دروازه‌ای است برای تحلیل عمیق‌تر، فهم ریشه‌ای‌تر، و طرح پرسش‌هایی که فراتر از تیترهای خبری هستند. در خبرگزاری آگاه، ما صرفاً ناقل خبر نیستیم؛ باور داریم هر واقعه، تصمیم و پدیده، لایه‌هایی دارد که نیازمند تفسیر و بازخوانی است.

    در بخش دیدگاه، مجموعه‌ای از یادداشت‌های تحلیلی، تفسیرهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را منتشر می‌کنیم که یا برآمده از تیم تحریریه آگاهچی‌اند یا از صاحب‌نظران مستقل و متعهد به حقیقت.

    موضع ما روشن است:

    • در کنار مردم ایستاده‌ایم، نه قدرت؛

    • به کرامت انسانی باور داریم، نه تبعیض؛

    • نقد را مسئولیت می‌دانیم، نه دشمنی؛

    • و برای بازتاب دادن صداهایی که سانسور شده‌اند، قلم می‌زنیم.

    در «دیدگاه»، تلاش می‌کنیم فراتر از موج‌های خبری بیندیشیم و به خوانندگان خود، نگاهی چندلایه، مستقل و ریشه‌ای ارائه دهیم.

    باور به خرد، اشکی به امید

    سید محمد فرزام به مناسبت روز جهانی کتاب دیدن تصویری از یک مسابقه‌ی کتاب‌خوانی در دره‌ی «خُدی» ولسوالی خدیرِ دایکندی، بی‌هیچ اغراق، اشک بر چشمانم نشاند؛ اشکی از جنس درد، اشتیاق و تأمل—درد تاریخ طولانی محرومیت، اشتیاق به دانایی، و تأملی ژرف بر سرنوشت مردمی که شوق دانش را در دل سخت‌ترین شرایط پرورانده‌اند. جامعه‌ی ما، با همه‌ی فشارهای سیاسی،…

    ادامه مطلب ;

    انحصارگرایی مذهبی طالبان تهدیدی برای وحدت افغانستان

    سید حسن موسوی در دنیای امروز، جایی که جوامع جهانی در حال تلاش برای گسترش صلح، تساهل و همزیستی مسالمت‌آمیز هستند، طالبان با سوءاستفاده از دین اسلام و تحمیل نسخه‌ای افراطی از آن، به نه‌تنها مردم افغانستان بلکه به کل جهان اسلام آسیب می‌زنند. اظهارات ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان، مبنی بر اینکه «در افغانستان تنها مذهب حنفی…

    ادامه مطلب ;

    وقتی صدای عدالت در میان هیاهوی انحصار گم می‌شود

    در روزگاری که افغانستان بیش از هر زمان دیگر تشنه‌ی همبستگی ملی، مشارکت واقعی و عبور از سایه‌های انحصار و سیاست‌ورزی خسته‌کننده است، یک بار دیگر نشانه‌هایی از بازگشت همان حلقه‌های بسته و خویشاوندسالار در قامت پروژه‌ای به نام “مجمع ملی برای نجات افغانستان” دیده می‌شود؛ حلقه‌هایی که این‌بار نیز، در لباس وحدت، بازتابنده‌ی همان چهره‌ها و سیاست‌های آشنا هستند.…

    ادامه مطلب ;

    وقتی کودکی حق آموزش ندارد؛ نه در کابل، نه در تهران

    سید حسن موسوی ماجرا فقط یک تصمیم اداری نیست. ماجرا فقط چند برگ کاغذ به نام «برگه سرشماری» یا «برگه بازگشت» نیست. این، فاجعه‌ای بی‌صدا اما عمیق است؛ فاجعه‌ای که کودک افغان را از دو سو در تنگنا گذاشته: از سویی طالبان در افغانستان، و از سوی دیگر تصمیم‌سازان در جمهوری اسلامی ایران. در افغانستان، طالبان با بستن درهای مکتب…

    ادامه مطلب ;

    برخورد دوگانه حکومت طالبان با مهاجرین بازگشتی از ایران و پاکستان

    این روزها، کاروان‌های خسته‌ای از انسان‌ها به سرزمین مادری بازمی‌گردند؛ با دست‌های خالی، قلب‌های زخمی، و چشمانی که هزار قصه ناگفته در خود دارد. آنان مهاجرین افغان‌اند که پس از سال‌ها آوارگی در ایران و پاکستان، اکنون یا به اجبار یا از روی ناچاری، دوباره پا به خاک افغانستان گذاشته‌اند. اما آنچه در این میان بیشتر از همه می‌آزارد، فقط…

    ادامه مطلب ;

    نظارت ضعیف و قیمت‌های سرسام‌آور؛ بحران مسکن در افغانستان و مسئولیت‌های اجتماعی مالکان

    در روزگاری که مردم افغانستان با ده‌ها درد و رنج دست‌وپنجه نرم می‌کنند، از بیکاری گرفته تا فقر، از ناامنی تا مهاجرت اجباری، حالا بحران جدیدی نیز بر زخم‌های جامعه نمک می‌پاشد: افزایش بی‌سابقه کرایه خانه‌ها در شهرهای بزرگ مانند کابل، هرات و مزار شریف. در دل خیابان‌هایی که روزگاری محل رفت‌وآمد خانواده‌هایی آرام بود، حالا آوارگانِ برگشته از مرزها،…

    ادامه مطلب ;

    قوم‌گرایی سیاسی؛ سرطان مزمن افغانستان

    نه نجات، نه عدالت – فقط تکرار فلاکت 🟩 تحلیل | خبرگزاری آگاه📰 قوم‌گرایی سیاسی؛ نسخه‌ی شکست‌خورده‌ای که دوباره پیشنهاد می‌شود افغانستان، سرزمینی که هنوز در شوک سقوط جمهوریت و بازگشت طالبان به سر می‌برد، با بحران‌های پیچیده‌ و عمیق‌تری نسبت به هر زمان دیگر مواجه است. در میان این بحران‌های چند‌لایه، یک بحث تکراری و خطرناک دوباره به میان…

    ادامه مطلب ;

    فریاد دروغین حمایت؛ بازی دو‌رویه نهادهای مدعی در قبال خبرنگاران افغان

    تحلیل ویژه – خبرگزاری آگاه با سقوط کابل و بازگشت طالبان به قدرت، افغانستان وارد مرحله‌ای از سکوت اجباری، سرکوب آزادی بیان و خطر جدی برای روزنامه‌نگاران شد. خبرنگارانی که سال‌ها بی‌دریغ و با جان‌فشانی در میدان‌های جنگ، سیاست، جامعه و عدالت ایستادند، ناگهان با واقعیتی تلخ روبرو شدند: نه تنها از سوی حاکمان جدید تهدید می‌شوند، بلکه از سوی…

    ادامه مطلب ;

    سادات؛ تبار روشن در سایه‌روشن تاریخ

    جنبش جوانان سادات افغانستان هویتِ سادات، نه تنها شجره‌ای‌ست از خون و نام، بلکه حافظه‌ای‌ست از ایستادگی، دانش، و دیانت. این نام، بر تارک نسل‌ها حک شده؛ نسلی که از تبار پیامبر برخاسته و در جغرافیای درد و مهاجرت، ردپایی از معنا نهاده است. سادات، وارثان یک عهد ناگفته‌اند؛ عهدی که میان ایمان و پایداری بسته شد، و در کوچه‌پس‌کوچه‌های…

    ادامه مطلب ;

    پارادایم‌های متضاد در افغانستان(1)

    (تحلیل عملکرد احزاب راست‌گرا و چپ‌گرا) از برگزارکنندگان این نشست برای طرح این موضوع مهم تشکر می‌کنم. در این جلسه، صرفاً به تبیین معنای اصطلاحی عنوان فوق و ارائه مطالب کلی به عنوان مقدمه‌ای بر بحث «پارادایم‌های متضاد در افغانستان» خواهیم پرداخت. بررسی عملکرد احزاب چپ‌گرا و راست‌گرا در افغانستان را به نشست بعدی واگذار خواهیم کرد. واژه «پارادایم» (Paradigm)…

    ادامه مطلب ;

    حکومت فراگیر یا بازگشت به گذشته؟

    تحلیلی بر تلاش‌های ناکارآمد برای احیای چهره‌های بدنام در ساختار آینده افغانستان در حالی‌که جامعه جهانی هنوز راهی برای تعامل مؤثر با طالبان نیافته، برخی تلاش‌ها برای ساختن تصویری نو از چهره‌های کهنه‌کار، شکست‌خورده و بدسابقه در جریان است. ائتلاف‌ها و شوراهایی با پشتوانه خارجی، در تلاش‌اند دوباره صحنه سیاست افغانستان را تسخیر کنند؛ تلاشی که نه تنها مشروعیت ندارد،…

    ادامه مطلب ;

    سادات؛ سومین قوم بزرگ افغانستان، یک بُعد از روح افغانستان

    اگر بخواهیم تاریخ افغانستان را ورق بزنیم، در هر صفحه‌ای که رنگ جهاد، قلم، فرهنگ، یا معنویت دارد، نامی از سادات به چشم می‌خورد. سادات یک گروه قومی صرف نیستند؛ آن‌ها حاملان یک پیوست معنوی‌اند که ریشه در تاریخ پیامبر اکرم (ص) دارد و شاخه‌هایش در دل کوه‌های افغانستان، میان مردم آن، در خاک و خون این وطن جاری شده…

    ادامه مطلب ;

    حقیقت تلخ برای منتقدان: چرا سادات باید به‌عنوان سومین قوم بزرگ افغانستان شناخته شوند؟

    افغانستان، سرزمینِ تاریخ‌های بزرگ و مردان بزرگ است. این سرزمین در دل خود داستان‌هایی تلخ و شیرین نهفته دارد، سرزمینِ مردمی که در طول قرن‌ها، با اقوام مختلف و با فرهنگ‌های گوناگون در کنار هم زندگی کرده‌اند. هر قوم و هر گروه در این کشور سهمی از تاریخ، فرهنگ و سرنوشت افغانستان داشته‌اند. اما در میان این همه تنوع، حقیقتی…

    ادامه مطلب ;

    مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط: توازن بیم و امید در سایه تهدید و تحریم

    سید حسن موسوی نخستین دور از مذاکرات رسمی میان ایران و ایالات متحده پس از خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸، امروز در مسقط، پایتخت عمان آغاز می‌شود؛ جایی که بار دیگر خاورمیانه، در بحبوحه دو جنگ و فشارهای چندجانبه، به مرکز تنش و گفتگو بدل شده است. مذاکراتی که در سطحی بالا، اما در پشت درهای بسته برگزار…

    ادامه مطلب ;

    سکوت‌های پرصدا در کنفرانس سنای امریکا؛ جنگی که بدون افغان‌ها تعریف شد؛

    سید نجیب الله احمدی   کنفرانس بررسی جنگ افغانستان در مجلس سنای ایالات متحده با حضور جنرالان پیشین، دیپلومات‌ها و مقام‌های سابق افغان، ظاهراً به دنبال پاسخ به یک پرسش اساسی بود: آشتی با طالبان چگونه می‌توانست صورت گیرد و چه تأثیری بر سرنوشت افغانستان می‌داشت؟ اما همین پرسش، با وجود ظاهر عقلانی‌اش، گواه نوعی تأخیر و خودفریبی سیاسی است.…

    ادامه مطلب ;
    Back to top button