قرارداد ۲۴۳ میلیون دالری برق میان طالبان و اوزبیکستان
سرمایهگذاری بزرگ اوزبیکستان در افغانستان؛ طالبان چهار پروژه برق را به ارزش ۲۴۳ میلیون دالر امضا کردند
معاونیت اقتصادی ریاستالوزرای طالبان اعلام کرده است که با سرمایهگذاری ۲۴۳ میلیون دالری اوزبیکستان، قرارداد چهار پروژه بزرگ برق میان اداره برق افغانستان (برشنا) و وزارت انرژی اوزبیکستان امضا شد. این پروژهها قرار است طی ۱۸ ماه آینده تکمیل شوند و ظرفیت واردات برق افغانستان را بهشکل چشمگیری افزایش دهند.
خبرگزاری آگاه:
در خبرنامه دفتر معاونیت اقتصادی ریاستالوزرای طالبان آمده است که این قرارداد روز یکشنبه، ۲۶ اسد، در مرکز اطلاعات و رسانههای طالبان با حضور ملا عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی طالبان، و جورابیک میرزامحمودوف، وزیر انرژی اوزبیکستان، امضا شد.
براساس معلومات منتشرشده، چهار پروژه شامل این قرارداد عبارتاند از:
- ساخت لین برق ۵۰۰ کیلوولت سرخان–دشتالوان با ظرفیت انتقال ۱۰۰۰ مگاوات،
- توسعه سباستیشن ارغنده با ظرفیت ۸۰۰ مگاولت آمپر،
- ساخت لین برق ۲۲۰ کیلوولت کابل–شیخمصری،
- و ایجاد سباستیشن شیخمصری ننگرهار با ظرفیت ۱۲۶ مگاولت آمپر.
وزیر انرژی اوزبیکستان همراه با عصمتالله ایرگاشیف، نماینده ویژه این کشور برای افغانستان، به کابل سفر کرده بود تا این قرارداد نهایی شود. گفته میشود اوزبیکستان در این پروژهها حدود ۲۴۳ میلیون دالر سرمایهگذاری خواهد کرد و با تکمیل آنها، افغانستان میتواند بین ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ مگاوات برق از این کشور دریافت کند.
بیشتر برق افغانستان وارداتی است و عمدتاً از کشورهای اوزبیکستان، تاجیکستان و ایران تأمین میشود. کمبود برق بهویژه در فصل زمستان، یکی از مشکلات جدی مردم افغانستان بوده که پیامدهای گستردهای بر زندگی روزمره، صنعت و اقتصاد کشور گذاشته است.
تحلیل آگاه
این قرارداد از چند زاویه قابل توجه است:
- اقتصادی:
افغانستان سالهاست که با کمبود شدید انرژی دستوپنجه نرم میکند و وابستگی بالای آن به برق وارداتی، اقتصاد کشور را شکننده ساخته است. سرمایهگذاری اوزبیکستان میتواند بخشی از این مشکل را حل کند، اما همچنان افغانستان را در مدار وابستگی به کشورهای همسایه نگه میدارد، بدون آنکه به سمت تولید برق داخلی (آبی، خورشیدی و بادی) حرکت جدی داشته باشد. - سیاسی و منطقهای:
برای اوزبیکستان، این پروژه نه تنها یک معامله اقتصادی، بلکه ابزاری برای افزایش نفوذ سیاسی در افغانستان است. در شرایطی که تنشهای منطقهای بر سر آب و امنیت در حال افزایش است، کابل بهعنوان یک شریک انرژی، اهمیت بیشتری برای تاشکند پیدا کرده است. - برای طالبان:
طالبان این قرارداد را بهعنوان دستاوردی در حوزه توسعه اقتصادی معرفی میکنند، اما واقعیت این است که پروژهها کاملاً توسط سرمایه و ظرفیت خارجی اجرا میشوند. به همین دلیل، هرچند طالبان تلاش دارند تصویر یک «حکومت کارآمد» را به نمایش بگذارند، اما این قرارداد بیشتر نشاندهنده وابستگی شدید افغانستان به همسایگان است. - برای مردم:
اگر این پروژهها در مدت وعده دادهشده تکمیل شوند، میتوانند بخشی از مشکلات مردم در زمینه برق را کاهش دهند. با این حال، تجربه گذشته نشان داده که بسیاری از پروژههای مشابه بهدلیل مشکلات مالی، امنیتی یا اختلافات سیاسی به تعویق افتادهاند. مردم افغانستان همچنان بیم آن را دارند که این قرارداد نیز سرنوشتی مشابه پیدا کند.
