بازگشت به بیپناهی؛ زنان و دختران خودسرپرست برگشته از ایران در فراه در آستانه بحران انسانی
منابع محلی در ولایت فراه میگویند وضعیت زنان و دختران خودسرپرستی که بهتازگی از ایران به این ولایت بازگردانده شدهاند، بهشدت نگرانکننده است. این زنان و دختران که بدون پشتوانه اقتصادی و اجتماعی وارد افغانستان شدهاند، اکنون با خطرات جدی، بیکاری، فقر و تهدیدهای اجتماعی روبهرو هستند.
خبرگزاری آگاه:
منابع روز یکشنبه، ۲۸ جدی، به رسانه ها گفتهاند که فراه بهدلیل داشتن مرز مشترک با ایران، بیشترین شمار بازگشتکنندگان را در هفتههای اخیر تجربه کرده است.
به گفته این منابع، زنانی که با مردان ایرانی ازدواج کرده بودند، از ایران اخراج و به افغانستان بازگردانده شدهاند. همچنین دخترانی که پدر افغان و مادر ایرانی دارند و پیشتر خانوادهشان از هم پاشیده، اکنون بدون سرپرست به فراه آمدهاند.
افزون بر این، شماری از دختران جوان و حتی کودکان خودسرپرست نیز به فراه برگشتهاند که اکنون در خانههای اقارب دور یا آشنایان بهگونه موقت زندگی میکنند.
منابع تأکید میکنند که این دختران در معرض خطرهای جدی اجتماعی، از جمله سوءاستفاده، ازدواجهای اجباری و فشارهای روانی قرار دارند. بسیاری از آنان پیشتر در ایران کار میکردند و از طریق همان درآمد اندک، هزینه زندگی خود را تأمین میکردند؛ اما اکنون نه شغلی دارند و نه هیچ منبع حمایتی.
محرومیت از آموزش، تفاوت شدید شرایط زندگی، فقر و ناامنی، باعث شده که مشکلات روحی و روانی در میان این زنان و دختران بهشدت افزایش یابد.
براساس گزارش سازمان ملل متحد، زنان و کودکان بیشترین بخش بازگشتکنندگان از ایران و پاکستان را تشکیل میدهند؛ گروهی که در افغانستان امروز، کمترین سطح حمایت را دارند.
تحلیل آگاه:
بازگشت زنان و دختران خودسرپرست به فراه فقط یک «مهاجرت معکوس» نیست؛ این یک سقوط اجتماعی است. زنانی که در ایران ـ با تمام دشواریها ـ دستکم امکان کار، حرکت و نفس کشیدن داشتند، حالا به جامعهای برگشتهاند که نه شغل برایشان هست، نه آموزش، نه امنیت و نه حتی حق تصمیمگیری درباره زندگی خودشان.
این بازگشت، بازگشت به صفر نیست؛ بازگشت به زیر صفر است. فراه برای این دختران نه خانه است، نه پناه. خانه جایی است که انسان در آن احساس امنیت کند، نه جایی که هر روز با ترس از فقر، تحقیر، ازدواج اجباری و حذف اجتماعی بیدار شود.
نکته تلختر اینجاست که طالبان نه برنامهای برای ادغام این زنان دارند، نه طرحی برای حمایت از آنان. جامعهای که زنان خودسرپرستش را رها کند، در واقع ستونهای اخلاقی خودش را فرو میریزد.
اگر امروز برای این دختران کاری نشود، فردا با نسلی مواجه خواهیم بود که قربانی فقر، بیعدالتی و بیهویتی شده است. بحران فراه فقط بحران یک ولایت نیست؛ تصویر آیندهای است که افغانستان را تهدید میکند: آیندهای بدون زن، بدون آموزش و بدون امید.
