انقلاب سبز افغانستان: حقیقت قربانیان دهه شصت و هفتاد؛ عبور از خشونت و پایان سیاست قوممحور است
این بیانیه در واکنش به بازتولید تنشهای قومی در فضای مجازی صادر شده؛ جایی که خاطرات تلخ فاجعه افشار، به ابزاری برای منازعات هویتی و قوممحور تبدیل شده است. روند فکری انقلاب سبز افغانستان، جنایات دهههای شصت و هفتاد خورشیدی را محکوم کرده و و بر لزوم مستندسازی بیطرفانه، احترام به قربانیان و گسست از سیاستهای قوممحور تأکید نمود. این بیانیه، عدالت گزینشی و تعمیم خشونت به هویتهای جمعی را مانع عبور افغانستان از چرخه خشونت تاریخی خواند و خواستار فرهنگ پاسخگویی و کرامتبخشی به نسلهای آینده شد.
خبرگزاری آگاه:
دهههای شصت و هفتاد خورشیدی، دورهای تاریک در تاریخ افغانستان است؛ سالهایی که جنگهای داخلی، رقابتهای تنظیمی و مداخلات خارجی، هزاران غیرنظامی را قربانی کرد و زیربناهای ملی و اعتماد اجتماعی را به شدت تضعیف نمود.
روند فکری انقلاب سبز افغانستان در بیانیهٔ خود اعلام کرده است که هرگونه کشتار غیرنظامیان، رفتار غیرانسانی با اسرا، تخریب هدفمند اموال مردم و نقض گستردهٔ حقوق بنیادین شهروندان، صرفنظر از قوم، مذهب یا جایگاه سیاسی، محکوم است. این نهاد هشدار داده که تعمیم جرم به هویتهای جمعی هم بیعدالتی است و هم بازتولید خشونت.
بیانیه سه محور اصلی را برای عبور از چرخه خشونت تاریخی پیشنهاد میکند:
- مستندسازی جامع و بیطرفانهٔ تمامی موارد نقض حقوق بشر در دهههای شصت و هفتاد؛
- حمایت از سازوکارهای مستقل حقیقتیابی و عدالت انتقالی با محوریت کرامت قربانیان؛
- گسست از سیاستهای قوممحور که طی سه دهه گذشته شکافهای اجتماعی را عمیقتر کرده است.
روند فکری انقلاب سبز تاکید کرده است که وحدت ملی تنها زمانی شکل میگیرد که رنج همهٔ قربانیان به رسمیت شناخته شود و معیار قضاوت قانون و اخلاق باشد، نه تعلقات هویتی. بیانیه با درود ویژه به شهدای فاجعه افشار، زنان، کودکان و مردم بیگناه جانباخته در جنگهای تنظیمی، یاد آنان را مسئولیتی بر دوش نسلهای امروز و آینده دانسته است.
بیانیه میگوید: «افغانستان فردا نیازمند شجاعت مواجهه با حقیقت است؛ نه برای انتقام، بلکه برای پیشگیری از تکرار خشونت و نه برای تعمیق شکافها، بلکه برای ترمیم اعتماد ملی.» این روند فکری بر اهمیت آموزش، مستندسازی و انتقال فرهنگ پاسخگویی و عدالت به نسلهای آینده تأکید دارد.
تحلیل آگاه:
بیانیه روند فکری انقلاب سبز پاسخی روشن به بازتولید تنشهای قومی در فضای مجازی است؛ جایی که خاطرات تلخ فاجعه افشار به ابزاری برای منازعات هویتی و قوممحور تبدیل شده بود. انقلاب سبز با تأکید بر عدالت بیطرف و کرامت قربانیان، نشان داد که هیچ قوم یا گروهی نمیتواند مسئولیت تاریخی دیگران را بر دوش گیرد یا رنج قربانیان را ابزار سیاسی کند.
این موضع، ضرورت مستندسازی بیطرفانه و ایجاد سازوکارهای مستقل حقیقتیابی را برجسته میکند. وحدت ملی زمانی شکل میگیرد که رنج همه قربانیان به رسمیت شناخته شود و معیار قضاوت، قانون و اخلاق باشد، نه تعلقات هویتی.
علاوه بر این، این بیانیه گسستی روشن از سیاستهای قوممحور سه دهه اخیر ارائه میدهد که شکافهای اجتماعی را عمیق کرده و فرصتهای توسعه و ثبات را محدود ساخته است. تمرکز بر کرامت قربانیان و آموزش نسلهای بعد، میتواند به کاهش تنشهای قومی، تقویت اعتماد اجتماعی و شکلگیری فرهنگ پاسخگویی و احترام منجر شود.
