طالبان در مذاکرات استانبول: حضور نیروهای تیتیپی در افغانستان را انکار کرد
خبرگزاری آگاه:
منابع مطلع از مذاکرات طالبان و پاکستان در استانبول میگویند هیئت طالبان در جریان گفتوگوهای اخیر، حضور نیروهای تحریک طالبان پاکستان (TTP) و سایر گروههای تروریستی در خاک افغانستان را بهطور کامل انکار کرده است.
به گزارش خبرگزاری آگاه در دومین روز گفتوگوها، هیئت طالبان مدعی شد که «هیچ گروه مسلح پاکستانی در افغانستان حضور ندارد»؛ اما طرف پاکستانی در پاسخ، تصاویری از اجساد افراد دارای شناسنامه افغانستان و اسناد بازگرداندن پیکر برخی از آنان را ارائه کرد تا نشان دهد بسیاری از اعضای تیتیپی در داخل افغانستان مستقر هستند.
به گفته منابع، هیئت طالبان در برابر این شواهد پاسخی نداشته و گفتوگوها با میانجیگری مقامهای ترکیه و نمایندگان کشورهای ثالث ادامه یافته است.
میانجیها reportedly از طالبان خواستهاند که برای حفظ ثبات منطقه و روابط نیکو با همسایگان، حمایت از گروههای تروریستی را متوقف کنند.
اسلامآباد بارها اعلام کرده است که تحریک طالبان پاکستان از خاک افغانستان و با پشتیبانی ضمنی طالبان افغان علیه مواضع پاکستان فعالیت میکند. شورای امنیت سازمان ملل نیز در گزارشهای متعدد، حضور فرماندهان و جنگجویان تیتیپی در مناطق شرقی و جنوبی افغانستان را تأیید کرده است.
با وجود این شواهد، طالبان افغان همواره هرگونه ارتباط با این گروهها را رد کردهاند.
دور دوم مذاکرات طالبان و پاکستان در استانبول برای سومین روز متوالی ادامه دارد. نخستین دور این گفتوگوها در ۲۶ میزان در دوحه برگزار شده بود که به امضای توافقنامهای در مورد آتشبس و همکاری امنیتی منجر شد.
هیئت طالبان در مذاکرات استانبول متشکل است از: رحمتالله نجیب، معاون وزارت داخله؛ سهیل شاهین، نماینده طالبان در قطر؛ انس حقانی، عضو شناختهشده طالبان؛ نوراحمد نور، رئیس سیاسی وزارت خارجه؛ نورالرحمن نصرت، رئیس اپراسیون وزارت دفاع؛ و عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت خارجه طالبان.
در مقابل، هیئت پاکستانی شامل دیپلماتها و اعضای ارشد سازمان استخبارات نظامی (ISI) است.
🔍 تحلیل آگاه
انکار خطرناک؛ سیاست طالبان در برابر تیتیپی چگونه میتواند آینده منطقه را تهدید کند؟
انکار طالبان از حضور تیتیپی در افغانستان، صرفاً یک موضع سیاسی نیست، بلکه نشانهای از تنگنای استراتژیک این گروه در مواجهه با همسایهای قدرتمند مانند پاکستان است. طالبان در حالی حضور جنگجویان تیتیپی را رد میکنند که شواهد میدانی، گزارشهای استخباراتی و ارزیابیهای سازمان ملل خلاف آن را ثابت کردهاند.
در واقع، طالبان با پذیرش حضور تیتیپی، بهطور ضمنی متهم به پناهدادن تروریسم فرامرزی میشوند و مشروعیت دیپلماتیک خود را از دست میدهند؛ اما با انکار این واقعیت، عملاً اعتماد پاکستان و جامعه بینالمللی را از بین میبرند. این همان تناقضی است که طالبان را در تنگنای دیپلماتیک بیسابقهای قرار داده است.
از منظر امنیتی، حضور تیتیپی در شرق افغانستان تهدیدی برای امنیت ملی پاکستان و نیز ثبات داخلی خود افغانستان محسوب میشود. بسیاری از تحلیلگران نظامی باور دارند که پیوندهای عمیق ایدئولوژیک و خانوادگی میان طالبان افغان و طالبان پاکستانی باعث شده است تا مرز میان دو گروه عملاً از بین برود.
در چنین وضعیتی، هرگونه اقدام نظامی پاکستان، از جمله بمبارانهای مرزی اخیر در خوست و کنر، میتواند به درگیری مستقیم با طالبان افغان منجر شود و منطقه را در آستانه بحران جدیدی قرار دهد.
از زاویه دیپلماتیک، مذاکرات استانبول شاید آخرین فرصت برای دو طرف باشد تا چارچوبی قابل اعتماد برای همکاری امنیتی و جلوگیری از جنگ نیابتی ایجاد کنند. اگر این گفتوگوها شکست بخورد، احتمالاً روابط کابل–اسلامآباد بهسرعت رو به تیرگی خواهد رفت و پاکستان ممکن است دست به اقدامات نظامی هدفمند در داخل خاک افغانستان بزند.
در سطح داخلی، طالبان با این انکار، پیام خطرناکی نیز به مردم افغانستان میفرستند: اینکه امنیت مرزها، اولویت سیاست داخلیشان نیست. تداوم حضور گروههای مسلح در مرزها نه تنها سرمایهگذاری و تجارت را تهدید میکند، بلکه احتمال بازگشت جنگهای نیابتی دهه گذشته را نیز افزایش میدهد.
از نگاه منطقهای، شکست مذاکرات استانبول میتواند توازن امنیتی آسیای جنوبی را به هم بزند. چین، ایران و آسیای میانه با نگرانی به تحرکات تیتیپی و شاخههای وابسته القاعده در مرزهای افغانستان مینگرند.
اگر طالبان نتوانند یا نخواهند با این گروهها برخورد کنند، افغانستان ممکن است دوباره به پناهگاه گروههای افراطی بینالمللی تبدیل شود؛ وضعیتی که نه تنها امنیت منطقه، بلکه مشروعیت بینالمللی خود طالبان را نیز از بین خواهد برد.
