درهای دیپلماسی بسته شد؟
ترامپ میگوید برای گفتوگو با ایران «خیلی دیر شده است» سفیر ایران در دفتر سازمان ملل در ژنو:در حال حاضر، ما نسبت به فایده مذاکرات بسیار تردید داریم
در حالی که تنشهای نظامی میان ایالات متحده و ایران وارد مرحلهای بیسابقه شده است، دونالد ترامپ اعلام کرده که اکنون برای آغاز گفتوگو با جمهوری اسلامی «خیلی دیر شده است».
رئیسجمهور امریکا در پیامی در شبکههای اجتماعی گفته است که ایران خواستار مذاکره شده، اما فرصت مناسب برای این کار از دست رفته است. او تأکید کرده که پیشتر آمادگی گفتوگو داشته، اما مقامهای ایرانی در تصمیمگیری تأخیر کردهاند.
تغییر موضع از گفتوگو تا تقابل
ترامپ پیشتر گفته بود که رهبران جدید ایران تمایل به مذاکره دارند و او نیز حاضر است با آنها وارد گفتوگو شود. با این حال، او همان زمان هشدار داده بود که این مذاکرات باید زودتر انجام میشد و تعلل تهران میتواند پیامد داشته باشد.
اکنون با گذشت چند روز از حملات مشترک امریکا و اسرائیل علیه اهدافی در ایران، لحن کاخ سفید آشکارا سختتر شده است.
تهران: «زبان دفاع»
در سوی مقابل، علی بحرینی، سفیر ایران در دفتر سازمان ملل در ژنو، نسبت به هرگونه مذاکره با امریکا ابراز تردید کرده است.
او به خبرنگاران گفته است:
«در حال حاضر، ما نسبت به فایده مذاکرات بسیار تردید داریم.»
بحرینی افزوده است: «تنها زبان برای صحبت با امریکا، زبان دفاع است؛ زمان برای مذاکرات وجود ندارد.»
این اظهارات تنها سه روز پس از آغاز حملات مشترک امریکا و اسرائیل علیه ایران مطرح میشود؛ حملاتی که به گفته تهران، «نقض آشکار حاکمیت ملی» این کشور است.
تحلیل آگاه
تحولات اخیر نشان میدهد که مسیر دیپلماسی میان تهران و واشنگتن عملاً به بنبست رسیده است. هرچند در ادبیات سیاسی، درهای مذاکره هیچگاه بهطور کامل بسته نمیشود، اما وقتی هر دو طرف از «دیر شدن» یا «بیفایده بودن» گفتوگو سخن میگویند، معنایش این است که میدان نظامی دستکم در کوتاهمدت بر میز دیپلماسی غلبه یافته است.
برای منطقه، بهویژه کشورهای همسایه ایران و حوزه خلیج فارس، این وضعیت نگرانکننده است. افزایش تنش میتواند دامنه درگیری را گسترش دهد، بازار انرژی را بیثبات کند و موج تازهای از ناامنی و بیجاشدگی را رقم بزند.
از منظر افغانستان نیز هرگونه تشدید تقابل در خاورمیانه پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم دارد؛ از فشار اقتصادی و افزایش قیمت انرژی گرفته تا تأثیرات امنیتی و جابهجایی احتمالی جمعیت.
اکنون پرسش اساسی این است: آیا این مواضع تند، بخشی از فشار سیاسی برای چانهزنی در آینده است یا نشانه ورود به مرحلهای طولانی از تقابل؟ پاسخ این پرسش، سرنوشت ثبات منطقه را در هفتهها و ماههای پیش رو رقم خواهد زد.
