همکاری طالبان و شرکتهای چینی در حفاری غیرقانونی آیخانم؛ بیم تاراج طلا و میراث ۲۳۰۰ ساله
خبرگزاری آگاه :منابع محلی در ولایت تخار میگویند گروه طالبان به همراه شماری از شرکتهای چینی، حفاریهای غیرمجاز را در حریم شهر باستانی آیخانم و مناطق اطراف آن به هدف استخراج طلا آغاز کردهاند؛ اقدامی که خطر نابودی یکی از کهنترین آثار تمدن باختر باستان را در پی دارد.
براساس روایت منابع محلی، این حفاریها به رهبری ذبیحالله انصاری، رئیس اطلاعات و فرهنگ طالبان در تخار، و بشر نورزی، از چهرههای بانفوذ طالبان که در قاچاق مواد مخدر و تاراج معادن دست دارد، انجام میشود.
منابع تأیید کردهاند که شماری از مهندسان و کارکنان شرکتهای چینی، با حمایت چهرههای بانفوذ محلی طالبان، در این پروژه حضور دارند.
به گفتهی منابع، این موضوع با ادارهی محلی طالبان نیز در میان گذاشته شده، اما مقامهای این گروه پاسخ دادهاند که مسئله «به وزارت معادن و وزارت اطلاعات و فرهنگ» مربوط است؛ پاسخی که به باور آگاهان، نشانهی بیاعتنایی به ارزشهای تاریخی و فرهنگی کشور است.
شهر باستانی آیخانم در ولسوالی دشتقلعه تخار موقعیت دارد و قدمتی بیش از ۲۳۰۰ سال دارد. این شهر، یکی از مهمترین مراکز تمدن یونانی-باختری در افغانستان شمرده میشود و نام آن در فهرست موقت میراث جهانی یونسکو ثبت است.
گفته میشود که حفاریهای اخیر در ساحات «قلهحصار» و «آیخانم» انجام میشود و طالبان از ورود خبرنگاران و نهادهای محلی به این مناطق جلوگیری کردهاند.
باشندهگان محل هشدار دادهاند که ادامهی این وضعیت ممکن است به نابودی کامل لایههای تاریخی آیخانم بینجامد و سرمایه فرهنگی کشور را برای همیشه از میان ببرد.
💡 تحلیل آگاه
حفاریهای غیرقانونی طالبان با همکاری شرکتهای چینی، تنها نقض آشکار قوانین میراث فرهنگی نیست، بلکه نشانهی تبدیل منابع ملی به کالای معاملاتی سیاسی و اقتصادی است.
طالبان در چهار سال سلطهی خود، به جای بازسازی آثار تاریخی، تمرکز را بر استخراج و فروش مواد معدنی گذاشتهاند؛ مسیری که به تعبیر کارشناسان فرهنگی، نوعی «غارت رسمی» به نام اداره است.
چین از معدود کشورهایی است که روابط اقتصادی گستردهای با طالبان دارد و ظاهراً در برابر امتیازهای معدنی، از این گروه حمایت فنی میکند. اما تداوم چنین همکاریهایی میتواند آیخانم را از فهرست میراث جهانی حذف کند و اعتماد نهادهای بینالمللی فرهنگی نسبت به افغانستان را از میان ببرد.
افغانستانی که آیخانم را از دست دهد، بخشی از حافظه تمدنیاش را از دست میدهد.
