پاکستان طالبان را به دامنزدن به ناسیونالیزم پشتونی متهم کرد
وزارت خارجه پاکستان با لحنی تند طالبان را متهم کرده است که برخی از عناصر این گروه در تلاشاند ناسیونالیزم پشتونی را در داخل پاکستان تحریک کنند. اسلامآباد گفته است که پشتونها بخش مؤثر و تاریخی از جامعه پاکستاناند و طالبان باید بهجای دامنزدن به اختلافات قومی، بر شمولیت داخلی و تعهدات امنیتی خود تمرکز کنند.
وزارت خارجه پاکستان روز یکشنبه، ۱۸ عقرب، با نشر بیانیهای اعلام کرد که طالبان در گفتوگوهای اخیر استانبول، بهجای پرداختن به نگرانیهای اصلی اسلامآباد، از مذاکرات برای «بدنامسازی پاکستان با اتهامات بیاساس و شعارهای ملیگرایانه» استفاده کردهاند.
در این بیانیه آمده است:
«برخی عناصر در رژیم طالبان، تحت حمایت مالی بازیگران خارجی، مأمور به تحریک تنشها و تبلیغ پشتونگرایی در پاکستاناند. این در حالی است که پشتونها در پاکستان بخشی پویا و مؤثر از جامعهاند و در عرصههای سیاست و اداره نقشهای کلیدی داشتهاند. شمار پشتونها در پاکستان از افغانستان بیشتر است؛ بنابراین طالبان بهتر است به شمولیت قومی در ساختار حکومتی خود توجه کنند، نه تحریک ناسیونالیزم در کشورهای دیگر.»
اسلامآباد افزوده است که در چهار سال گذشته تلاش کرده تا از طریق گفتوگو و همکاری مثبت با طالبان، نگرانیهای امنیتی خود در زمینه فعالیت تحریک طالبان پاکستان (TTP) را حل کند، اما در مقابل، تنها «وعدههای میانخالی و بیاقدام» از طالبان دریافت کرده است.
وزارت خارجه پاکستان بار دیگر طالبان را به پناهدادن، حمایت و آموزش شورشیان ضدپاکستانی متهم کرده و گفته است که افزایش حملات از خاک افغانستان پس از اگست ۲۰۲۱ «غیرقابل انکار و مستند» است.
در بیانیه آمده است:
«این وضعیت دیگر مسئله توانایی طالبان نیست، بلکه نبود نیت واقعی آنان برای مبارزه با تروریسم را نشان میدهد.»
اسلامآباد هشدار داده است که برای دفاع از قلمرو و مردم خود از هیچ تلاشی دریغ نخواهد کرد و تأکید کرده است که هر طرفی که از گروههای تروریستی حمایت کند، «دوست پاکستان محسوب نمیشود.»
با وجود این موضعگیری تند، وزارت خارجه پاکستان گفته است که همچنان به حل اختلافات از طریق گفتوگو و دیپلوماسی پایبند است.
این بیانیه در حالی منتشر شده که پیشتر، وزارت خارجه طالبان در خبرنامهای اعلام کرده بود هیئت پاکستانی در سومین دور گفتوگوهای استانبول حاضر به پذیرش مسئولیت در روند مذاکرات نشده و به همین دلیل گفتوگوها بینتیجه ماند.
گفتوگوهای طالبان و پاکستان که با میانجیگری ترکیه و قطر و پس از درگیریهای مرزی میان دو طرف آغاز شده بود، در دور سوم نیز بدون نتیجه پایان یافت.
💡 تحلیل آگاه
بیانیه تند وزارت خارجه پاکستان نشاندهندهی ورود روابط اسلامآباد و طالبان به مرحلهای تازه از تنشهای ایدئولوژیک و قومی است.
پاکستان که از زمان تسلط طالبان در اگست ۲۰۲۱ انتظار داشت حکومت کابل متحد استراتژیک آن باشد، اکنون طالبان را نه تنها غیرهمکار، بلکه تحریککننده شکافهای قومی در داخل خود میداند.
اتهام دامنزدن به ناسیونالیزم پشتونی میتواند زمینهساز افزایش حساسیتهای امنیتی و سیاسی در مناطق مرزی دو کشور شود؛ جایی که پیوندهای قومی، قبیلهای و مذهبی درهمتنیدهاند.
از سوی دیگر، طالبان نیز میکوشند با تکیه بر هویت «پشتون» و روایت استقلالطلبی، از زیر نفوذ تاریخی پاکستان بیرون آیند — اما این سیاست دو لبه دارد: ممکن است برای طالبان در داخل مشروعیت قومی بیاورد، اما در سطح منطقهای روابطشان با اسلامآباد را بیش از پیش تخریب کند.
در شرایطی که مذاکرات صلح میان دو طرف متوقف شده، تبادل اتهامهای قومی و امنیتی نشان میدهد که روابط طالبان و پاکستان از مرحلهی «اختلاف دیپلماتیک» عبور کرده و به سمت بیاعتمادی استراتژیک در حرکت است.
