ایران نقش اقتصادی خود در افغانستان را پررنگتر کرد؛ بیکدلی: «بیش از هر زمان در کنار طالبان و مردم هستیم»
سفیر ایران در کابل اعلام کرده که تهران نقش خود را در ثبات اقتصادی و توسعه افغانستان گسترش خواهد داد. این موضعگیری در مراسم افتتاح نمایشگاه ملی و بینالمللی صنعت و بازرگانی در کابل مطرح شده است؛ جایی که ایران با بزرگترین حضور تجاری شرکت کرده است.
به گزارش خبرگزاری آگاه، علیرضا بیکدلی، سفیر ایران در کابل، روز دوشنبه ۲۶ عقرب در مراسم افتتاح نمایشگاه ملی و بینالمللی صنعت و بازرگانی افغانستان گفت که ایران «بیش از هر زمان دیگری» در کنار مردم افغانستان و حکومت طالبان برای پیشبرد اهداف اقتصادی خواهد بود.
سفارت ایران در اعلامیهای نوشته است که تهران نقش خود را در ثبات اقتصادی و توسعه افغانستان ایفا میکند و آماده همکاریهای گسترده تجاری است.
ایران بزرگترین حضور خارجی در این نمایشگاه را دارد؛ ۴۰ غرفه و ۱۰۰ بازرگان ایرانی شرکت کردهاند و بزرگترین سالن نمایشگاهی در اختیار هیأت تجاری ایران قرار گرفته است.
این نمایشگاه امروز در کابل آغاز شد و تا ۲۹ عقرب ادامه خواهد داشت.
این حضور پررنگ در حالی است که طالبان پس از تنشهای اخیر با پاکستان و بستهشدن مقطعی مرزها، تلاش دارند وابستگی تجاری خود به اسلامآباد را کاهش دهند و از مسیرهای ایران و آسیای میانه بهعنوان مسیرهای جایگزین استفاده کنند.
طبق گزارشها، طالبان از امتیازات ایران بهره میگیرند تا محمولههای تجاری افغانستان با سهولت بیشتر از طریق بندر چابهار به هند منتقل شود؛ امتیازاتی که شامل تخفیفهای قابل توجه بندری، تسهیلات گمرکی و حمایت از ترانزیت کالا است.
تحلیل آگاه:
حضور گسترده ایران در نمایشگاه کابل، نشانهای از تغییر موازنه اقتصادی در منطقه و افزایش نفوذ تهران بر سیاست تجاری طالبان است.
سه نکته اساسی در این رویداد قابل توجه است:
۱. ایران جای پاکستان را نمیگیرد، اما نفوذش را تثبیت میکند
تنشهای اخیر طالبان با پاکستان فرصت مناسبی برای ایران ایجاد کرده تا موقعیت اقتصادی خود را در افغانستان تقویت کند. تخفیفهای چابهار و مشارکت تجار ایرانی نشان میدهد تهران در حال سرمایهگذاری جدی روی مسیرهای ترانزیتی افغانستان است؛ اقدامی که هم منافع اقتصادی دارد و هم نفوذ ژئوپلیتیک.
۲. وابستگی طالبان از یک کشور به کشور دیگر جابهجا میشود
طالبان تلاش میکنند از وابستگی تجاری به پاکستان رهایی یابند، اما جایگزینی آن با اتکا به ایران، استقلال اقتصادی واقعی ایجاد نمیکند. ایران نیز—مانند پاکستان—خطوط قرمز و شروط مشخصی دارد، از جمله موضوع حقآبه هیرمند که اخیراً بهشدت برجسته شده است.
۳. حضور ایران بیش از آنکه به نفع مردم باشد، بخشی از بازیهای منطقهای است
نمایشگاهها، تخفیفها و همکاریها بیشتر به طالبان کمک میکند تا مسیرهای تجاری خود را تثبیت کنند، اما برای مردم افغانستان—بهویژه در نبود زیرساخت، ضعف تولید داخلی و نبود نظارت—نتایج کوتاهمدت ملموسی ندارد.
در مجموع، این رویداد نشان میدهد که افغانستان به میدان رقابت اقتصادی و نفوذ سیاسی ایران و پاکستان تبدیل شده است.
طالبان بهجای ایجاد یک اقتصاد ملی متکی بر تولید و زیرساخت، تنها مسیرهای وابستگی را تغییر میدهند؛ وابستگی که در نهایت هزینهاش را مردم افغانستان میپردازند.
