ایران برنامهای جامع برای توسعه همکاری با طالبان تدوین میکند
محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور ایران، اعلام کرد تهران قصد دارد یک برنامه جامع برای توسعه همکاریها با طالبان تهیه کند. او تأکید کرد که اشتراکات فرهنگی و اقتصادی میان دو کشور فرصت مناسبی برای گسترش روابط فراهم کرده است، اما منتقدان هشدار میدهند که این همکاریها بدون توجه به حقوق بشر و وضعیت مردم افغانستان میتواند پیامدهای جدی داشته باشد.
خبرگزاری آگاه:
آقای عارف روز یکشنبه، ۱۶ قوس گفت که افغانستان دارای «ویژگیها و اشتراکات فراوان» با ایران است و تهران دههها میزبان افغانهایی بوده که «تحت ظلم تفکرات کمونیستی و امپریالیستی» قرار داشتند. او افزود ایران همواره سیاست پذیرش «آوارگان افغان» را دنبال کرده و هر گونه خللی در روابط پیشین، ناشی از «نگاه حاکم بر افغانستان» بوده است.
معاون اول رئیسجمهور ایران تأکید کرد که تحولات اخیر فرصتی فراهم کرده تا روابط دو کشور در حوزههای مختلف تقویت شود. او افزود افزایش مبادلات در یک سال گذشته و پیامهای رد و بدل شده میان مقامهای دو طرف، نشاندهنده تغییر رویکرد کابل در تعمیق همکاریها با ایران است.
آقای عارف دستور داده است کمیسیون مشترک همکاریها و وزارت خارجه ایران برنامه جامع توسعه روابط با افغانستان را تدوین کنند و دستگاههای مختلف پیشنهادهای تخصصی خود را ظرف مهلت تعیین شده ارسال کنند تا این برنامه ظرف یک ماه نهایی شود.
تحلیل آگاه:
گسترش همکاریهای ایران با طالبان، از یک سو نشاندهنده رویکرد دیپلماتیک تهران برای حفظ نفوذ منطقهای و ارتقای روابط اقتصادی است، اما از سوی دیگر با چالشهای حقوق بشری جدی مواجه است. طالبان به ویژه در چهار سال گذشته، آزادیهای اساسی زنان، حقوق کودکان و آزادیهای فرهنگی را محدود کردهاند، موضوعی که میتواند روابط اقتصادی و همکاریهای ایران با افغانستان را در معرض نقد و فشار جامعه بینالمللی قرار دهد.
کارشناسان حقوق بشری هشدار میدهند که هرگونه تعامل اقتصادی و سیاسی با طالبان بدون تضمین رعایت حقوق مردم و محافظت از گروههای آسیبپذیر، خطر مشروعیتبخشی به یک حکومت سرکوبگر را دارد. تحلیلگران سیاسی معتقدند تهران باید ضمن بهرهگیری از اشتراکات فرهنگی و تاریخی، خط قرمزهای حقوق بشری و انسانی را در روابط خود با کابل رعایت کند تا همکاریها به توسعه واقعی و پایدار در منطقه منجر شود، نه تنها به منافع کوتاهمدت سیاسی.
