ارتش پاکستان به طالبان: میان روابط با اسلامآباد و حمایت از «تیتیپی» یکی را انتخاب کنید
رئیس ستاد ارتش پاکستان هشدار داده است که طالبان افغانستان باید میان حمایت از «طالبان پاکستانی» و رابطه با اسلامآباد تصمیم بگیرند. این اظهارات در اوج درگیریهای مرزی و کاهش بیسابقه روابط دو طرف مطرح میشود؛ تنشی که قربانی اصلی آن، مردم افغانستان دانسته میشوند.
خبرگزاری آگاه
مارشال عاصم منیر، رئیس ستاد ارتش و اکنون رئیس نیروهای دفاعی پاکستان، روز دوشنبه، ۱۷ قوس در نشستی با فرماندهان نظامی در راولپندی، طالبان افغانستان را به حمایت مستقیم از تحریک طالبان پاکستان (TTP) متهم کرد. او گفت: «پیام روشنی به طالبان افغان دادهایم؛ باید میان روابط با پاکستان و حمایت از طالبان پاکستانی یکی را انتخاب کنند.»
پاکستان گروه «تحریک طالبان پاکستان» را سازمانی تروریستی و تحت حمایت هند معرفی میکند و بارها مدعی شده است که طالبان افغانستان به این گروه پناه و تجهیزات فراهم میکنند؛ ادعایی که طالبان تاکنون رد یا تأیید رسمی نکردهاند.
روابط دو طرف پس از تصرف کابل توسط طالبان در ۱۴۰۰ بهتدریج وارد بحران شد. در هفتهها و ماههای اخیر تنشها به اوج خود رسیده، مذاکرات بینتیجه مانده و چندین پاسگاه مرزی هدف حمله قرار گرفته که دهها تن کشته و زخمی شدهاند.
تغییرات تازه در ساختار نظامی پاکستان
عاصم منیر بهتازگی علاوه بر ریاست ستاد ارتش، بهعنوان نخستین «رئیس نیروهای دفاعی» Pakistan Defence Forces نیز منصوب شده است؛ سمتی تازه ایجاد شده که طبق اصلاحات سال ۲۰۲۴ قانون اساسی، اختیارات عملیاتی، اداری و راهبردی کل نیروهای مسلح را در یک نهاد واحد متمرکز میکند.
با این تغییر، دوره ریاست او پنجساله شده و قابلیت تمدید تا ۲۰۳۵ را خواهد داشت؛ امری که نقش ارتش را در سیاست خارجی و امنیتی منطقه بیش از پیش تقویت میکند.
تحلیل آگاه
افغانستان قربانی مثلث “طالبان–پاکستان–تیتیپی”
ریشه بحران کنونی را باید در سیاستسازی طالبان برای گروههای همخانواده ایدئولوژیک و استفاده ابزاری پاکستان از تروریسم طی دههها جستوجو کرد. پاکستان با پرورش طالبان برای کنترل افغانستان، اکنون با نسخه افراطیتر همان سیاست روبهرو شده است؛ نیرویی که امروز علیه خود پاکستان نیز عمل میکند.
طالبان در تنگنای راهبردی
طالبان اکنون میان دو فشار قرار دارد:
از یکسو وابستگی اقتصادی و سیاسی به پاکستان؛
از سوی دیگر پیوندهای اعتقادی، قومی و جنگی با تحریک طالبان پاکستان.
طالبان با حفظ روابط ایدئولوژیک و پناه دادن به شبکههای جنگی، عملاً امنیت افغانستان را گروگان یک جنگ نیابتی منطقهای کردهاند. این بازی خطرناک میتواند افغانستان را به میدان رقابت نهایی اسلامآباد، دهلینو و حتی تهران تبدیل کند.
قربانی نهایی: مردم افغانستان
مردم افغانستان بار دیگر گرفتار جنگهایی هستند که هیچ نقشی در آغاز آنها نداشتهاند.
در حالی که طالبان شعار «امنیت» میدهند، شهروندان افغان با:
مرگ در مرزها،
اخراج، تحقیر و آوارگی در پاکستان،
فروپاشی اقتصاد و محدودیتهای اجتماعی
روبهرو هستند. امنیت ساختگی طالبان نه با ثبات مرز، که با فرار مردم و جنگ نیابتی بیشتر تعریف میشود.
