آغاز نشست جهانی مهاجرت در ژنو؛ افغانستان محور نگرانیها پس از موج اخراجها از ایران و پاکستان
در حالی که موج اخراج مهاجران افغان از ایران و پاکستان شدت یافته است، صد و شانزدهمین نشست شورای سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM) در ژنو آغاز شد. نمایندگی افغانستان میگوید وضعیت مهاجران افغان، اکنون یکی از نگرانیهای اصلی جامعه جهانی است.
خبرگزاری آگاه
سفارت و نمایندگی افغانستان در ژنو-سوئیس اعلام کرده است که صد و شانزدهمین نشست شورای سازمان بینالمللی مهاجرت، روز دوشنبه، ۱۷ قوس، در ژنو آغاز شده است. تمرکز اصلی این نشست، بررسی چالشهای موجود در مسیر مهاجرت و تدوین راهبردهای تازه برای حمایت از مهاجران عنوان شده است.
سفارت افغانستان افزوده است که مهاجرت گسترده شهروندان این کشور از سال ۲۰۲۱ به اینسو، یکی از نگرانیهای جدی در سطح بینالمللی به شمار میرود.
نصیراحمد اندیشه، سفیر افغانستان در سویس، در این نشست گفته است:
«سیستم جهانی مهاجرت و پناهندهگی پس از ۷۵ سال، در دشوارترین وضعیت خود قرار دارد.»
او تاکید کرده است که این بحران جهانی، سازمانهای مدافع حقوق مهاجران را تضعیف کرده و موجب فرسودگی ساختارها، قوانین و روندهای بینالمللی شده است.
پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، هزاران نفر از ترس انتقامجویی، محدودیتهای شدید اجتماعی و نبود فرصتهای اقتصادی، به کشورهای منطقه و اروپا مهاجرت کردهاند. با این حال، در ماههای اخیر ایران و پاکستان روند اخراج اجباری مهاجران افغان را تشدید کردهاند؛ اقدامی که انتقادهای گسترده جهانی را برانگیخته است.
تحلیل آگاه
بحران مهاجرت افغانستان؛ از سرکوب داخلی تا فشار خارجی
مهاجرت افغانها نه صرفاً یک چالش منطقهای، بلکه برآمده از سیاستهای طالبان و ناکارآمدی حمایتهای جهانی است.
سه عامل اصلی موج مهاجرت عبارتاند از:
ترس سیاسی و امنیتی؛ از جمله انتقامجویی، بازداشتهای خودسرانه و سرکوب آزادیها.
حذف زنان از آموزش و کار؛ اقدامی که میلیونها خانواده را وابسته به مهاجرت و کار در خارج کرده است.
بحران اقتصادی داخلی؛ رکود بازار، سقوط بانکداری و نبود فرصت کاری.
اخراج مهاجران؛ ابزار فشار سیاسی
سیاستهای ایران و پاکستان در اخراج مهاجران افغان، بیش از هر چیز جنبه سیاسی و ابزاری دارد:
ایران از مهاجران برای فشار در مذاکرات منطقهای استفاده کرده است؛
پاکستان، محصول طالبان را اکنون به عنوان «تهدید امنیتی» معرفی میکند.
در عمل، افغانستان قربانی رقابت سیاسی همان کشورهایی شده که طالبان را تقویت کردند.
فرسایش نهادهای بینالمللی
همزمان، اندیشه تأکید میکند که سیستم پناهندگی جهانی از هم میپاشد. دلیل آن روشن است:
بحرانهای همزمان در اوکراین، سوریه، سودان، غزه و افغانستان
کمبود بودجه،
سیاستهای ضد مهاجرتی در اروپا و امریکا.
نتیجه این فروپاشی، بیپناه شدن مهاجران مظلوم، بهویژه افغانها است.
بحران بدون دولت مشروع
تا زمانی که افغانستان دولتی مشروع، پاسخگو و منتخب نداشته باشد، هیچ نهاد بینالمللی نمیتواند برای شهروندان آن سیاست مهاجرتی پایدار ایجاد کند. در غیاب چنین دولت، سرنوشت مردم در دست طالبان، و حق آنان در گرو تصمیم کشورهای خارجی باقی میماند.
