بیانیه ۵۶ کشور علیه طالبان؛ افغانستان در محاصره تبعیض نهادینه
پنجاهوشش کشور جهان با صدور بیانیه مشترک، رژیم طالبان را بهدلیل نقض سیستماتیک حقوق بشر بهویژه حقوق زنان در افغانستان محکوم کردند و آن را تهدیدی جدی برای آینده سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشور دانستند.
خبرگزاری آگاه:
همزمان با فرارسیدن روز جهانی حقوق بشر و پیش از نشست شورای امنیت درباره افغانستان، ۵۶ کشور جهان روز چهارشنبه، ۱۹ قوس، در یک بیانیه مشترک تأکید کردند که زنان و دختران افغانستان تحت یک «نظام نهادینهشده تبعیض و حذف» از حقوق اولیه انسانی محروم شدهاند.
در این بیانیه، کشورهای امضاکننده رفتار طالبان را حملهای عمیق به حقوق بشر دانسته و تصریح کردهاند که اعمال این گروه نه تنها آزادی و کرامت زنان و دختران را نابود کرده، بلکه آینده اجتماعی و اقتصادی افغانستان را نیز گروگان گرفته است.
بیانیه کشورها محدودیتهای شدید طالبان بر تحصیل، اشتغال، آزادی رفتوآمد و محرومیت کامل زنان از عرصههای عمومی و سیاسی را نمونه بارز سرکوب ساختاری توصیف کرده است. این بیانیه همچنین هشدار میدهد که این اقدامات پیامدهایی خطرناک برای ثبات و رفاه افغانستان دارد.
در بخش دیگری از بیانیه، اجرای اعدامهای علنی، مجازاتهای بدنی، بازداشتهای خودسرانه، سرکوب خبرنگاران و تهدید اقلیتهای قومی و مذهبی از سوی طالبان به عنوان مصادیق واضح نقض حقوق بشر محکوم شده است. کشورهای امضاکننده خواستار اقدام فوری جامعه جهانی برای حمایت از زنان و گروههای آسیبپذیر افغانستان شدهاند.
با آنکه در چهار سال گذشته فشارهای بینالمللی بر طالبان افزایش یافته، این گروه بدون عقبنشینی، سرکوب گستردهتر مردم را به روال ثابت حکومتداری خود تبدیل کرده است.
تحلیل کوتاه آگاه:
بیانیه ۵۶ کشور، نشانهای واضح از انزوای جهانی طالبان است؛ اما انزوا بهتنهایی هیچ تغییری در رفتار این گروه ایجاد نکرده و نخواهد کرد. طالبان نشان دادهاند که تحریم اخلاقی، بدون فشار عملی، برایشان حتی ارزش هشدار هم ندارد.
مشکل نه در تعداد بیانیهها، بلکه در نبود ضمانت اجرایی است. جهان طالبان را محکوم میکند، اما همزمان برخی کشورها با آنان معامله میکنند، دفتر میدهند، گفتگو میکنند و حتی میانجیگری سیاسی را برای تثبیتشان پیش میبرند. این همان تضاد خطرناک است که طالبان از آن تغذیه میشوند.
از سوی دیگر، در هیچ کجای این بیانیهها به یک اصل کلیدی اشاره نمیشود:
👥 صدای مردم افغانستان، بهویژه زنان، باید در هر روند سیاسی حضور واقعی داشته باشد، نه صرفاً موضوع بحث.
حقوق بشر زمانی معنا دارد که نمایندگان واقعی مردم، نه معاملهگران سیاسی یا حامیان منطقهای طالبان، در سرنوشت کشور نقش داشته باشند. فشار جهانی زمانی مؤثر میشود که همزمان با محکومیت، حمایت ساختاری، حقوقی و اقتصادی از جامعه مدنی، رسانهها و زنان افغانستان افزایش یابد.
تا آن زمان، بیانیهها تنها سندی خواهند بود که جهان را آرام میکنند، اما مردم افغانستان را نه.
