گفتوگوی طالبان و ایران درباره گسترش شبکه راهآهن؛ طرح اتصال هرات به چین از مسیر افغانستان
رئیس اداره خطآهن جمهوری اسلامی ایران در دیدار با ملاعبدالغنی برادر، معاون اقتصادی طالبان، درباره گسترش همکاریها در بخش راهآهن و طرح اتصال ایران به چین از مسیر افغانستان گفتوگو کرده است.
خبرگزاری آگاه
این دیدار روز سهشنبه، ۹ جدی، در قصر مرمرین کابل برگزار شد. جبارعلی ذاکری، رئیس اداره خطآهن ایران، در این نشست گفت که تهران علاقهمند است از طریق شبکه راهآهن افغانستان به چین متصل شود و از این مسیر، چین را به اروپا وصل کند.
به گزارش رسانههای ایرانی، ذاکری خواستار تشکیل یک کمیته مشترک برای گسترش همکاریهای ریلی میان دو طرف شده و طرحی را برای ایجاد یک مسیر جدید ترانزیتی از هرات در غرب افغانستان به چین ارائه کرده است.
براساس این طرح، مسیر راهآهن از هرات به بلخ توسعه یافته و سپس از طریق واخان در بدخشان به چین متصل خواهد شد؛ مسیری که ایران را از طریق خاک افغانستان به شرق آسیا وصل میکند.
این در حالی است که بخش عمده تجارت میان ایران و چین در حال حاضر از مسیرهای دریایی انجام میشود؛ مسیرهایی که با هزینههای بالا، زمان طولانی حملونقل و محدودیتهای ناشی از تحریمها مواجهاند. رسانههای ایرانی افغانستان را بهعنوان یک کریدور طبیعی میان آسیای مرکزی، جنوب آسیا و ایران، عنصر کلیدی این پروژه توصیف کردهاند.
در همین حال، ملاعبدالغنی برادر ضمن استقبال از این طرح گفته است که «حدود سه سال پیش نیز درباره ارزش و اهمیت این پروژه با معاون رئیسجمهور ایران گفتوگو کرده و معلومات لازم درباره ارزش اقتصادی آن ارائه کرده بود.» او دستور داده است که کمیته مشترک هرچه زودتر ایجاد شده و کارهای عملی پروژه بدون تأخیر آغاز شود.
تحلیل آگاه
طرح اتصال ایران به چین از مسیر افغانستان، از منظر ترانزیتی میتواند جایگاه افغانستان را بهعنوان گذرگاه منطقهای تقویت کند؛ اما تحقق عملی آن با چالشهای جدی روبهرو است. نبود زیرساختهای ریلی گسترده در داخل افغانستان، هزینههای سنگین ساخت مسیرهای جدید، ناامنی در برخی مناطق و نبود چارچوبهای شفاف حقوقی و مالی، از موانع اصلی این پروژه بهشمار میروند.
در عین حال، علاقهمندی ایران به این مسیر نشان میدهد که بازیگران منطقهای در پی یافتن گزینههای جایگزین برای دور زدن محدودیتهای تجاری و کاهش وابستگی به مسیرهای دریایی هستند. با اینهمه، موفقیت چنین پروژهای مستلزم ثبات پایدار، سرمایهگذاری بلندمدت و همکاری چندجانبه منطقهای است؛ عواملی که بدون تضمینهای عملی، این طرح را در حد یک نقشه راه بلندپروازانه نگه میدارد.
