تنش تازه دریایی میان مسکو و واشنگتن؛ روسیه اقدام امریکا علیه نفتکش «مارینرا» را غیرقانونی خواند
روسیه با متهم کردن ایالات متحده به نقض قوانین بینالمللی ناوبری، خواستار توقف فوری اقدامات «غیرقانونی» امریکا علیه نفتکش «مارینرا» و رفتار انسانی با خدمه روسی این کشتی شده است؛ موضوعی که نشانهای تازه از تشدید تنشها میان دو قدرت جهانی تلقی میشود.
خبرگزاری آگاه:
خبرگزاری تاس روز پنجشنبه، ۸ جنوری، گزارش داد که وزارت امور خارجه روسیه از امریکا خواسته است به قوانین بینالمللی پایبند بماند و فوراً اقدامات خود علیه نفتکش «مارینرا» را متوقف کند. مسکو واشنگتن را به نقض اصول اساسی ناوبری بینالمللی متهم کرده است.
بر اساس این گزارش، وزارت خارجه روسیه تأکید کرده که خدمه این نفتکش شهروندان روسیه هستند و امریکا باید با آنان رفتار انسانی داشته باشد و زمینه بازگشتشان به روسیه را فراهم کند. مسکو همچنین «نگرانی جدی» خود را نسبت به استفاده از زور از سوی نیروهای امریکایی ابراز کرده است.
به گفته مقامهای روسی، نفتکش «مارینرا» در تاریخ ۲۴ دسامبر اجازه موقت حرکت تحت بیرق روسیه را دریافت کرده و در آبهای بینالمللی اقیانوس اطلس شمالی بهسوی یکی از بندرهای روسیه در حرکت بوده است.
وزارت خارجه روسیه افزوده است که این کشور با ارسال یادداشت رسمی، به تعقیب چند هفتهای این نفتکش توسط کشتی گارد ساحلی امریکا اعتراض کرده و خواهان توقف فوری این اقدامات و لغو «دستورهای غیرقانونی» صادرشده برای کپتان کشتی شده است.
تحلیل آگاه:
ماجرای نفتکش «مارینرا» فراتر از یک اختلاف فنی دریایی است و در بستر تنشهای عمیق ژئوپولیتیکی میان روسیه و امریکا معنا پیدا میکند. در شرایطی که جنگ اوکراین، تحریمهای گسترده علیه مسکو و رقابت بر سر انرژی، روابط دو کشور را به پایینترین سطح رسانده است، هر حادثه دریایی میتواند به یک بحران سیاسی و حتی امنیتی تبدیل شود.
اتهام نقض قوانین ناوبری بینالمللی، یکی از حساسترین موارد در حقوق بینالملل است. آزادی کشتیرانی در آبهای بینالمللی، اصلی بنیادین بهشمار میرود و هرگونه محدودیت یا استفاده از زور علیه کشتیها، میتواند واکنشهای زنجیرهای و خطرناک بهدنبال داشته باشد. اصرار روسیه بر «غیرقانونی» بودن اقدامات امریکا، تلاشی است برای بردن این پرونده به سطح حقوقی و دیپلماتیک و جلب حمایت افکار عمومی جهانی.
از سوی دیگر، نگرانی مسکو درباره استفاده از زور، نشان میدهد که روسیه نمیخواهد این پرونده صرفاً بهعنوان یک اقدام اجرایی معمول جلوه داده شود، بلکه آن را بخشی از فشار سیستماتیک واشنگتن علیه منافع روسیه میداند. در مقابل، امریکا نیز احتمالاً این اقدامات را در چارچوب سیاستهای کنترلی و امنیتی خود، بهویژه در ارتباط با تحریمها و انتقال انرژی، توجیه خواهد کرد.
این تنش دریایی میتواند پیامدهای گستردهتری نیز داشته باشد. افزایش برخوردها در آبهای بینالمللی، خطر محاسبه اشتباه را بالا میبرد؛ موضوعی که کارشناسان بارها نسبت به آن هشدار دادهاند. در فضایی که کانالهای دیپلماتیک میان مسکو و واشنگتن محدود و شکننده است، چنین حوادثی میتواند به تشدید بیاعتمادی و افزایش تنش نظامی منجر شود.
در نهایت، پرونده نفتکش «مارینرا» آزمونی برای پایبندی قدرتهای بزرگ به قوانین بینالمللی است. اگر اختلافها از مسیر حقوقی و دیپلماتیک حل نشود، احتمال دارد که آبهای آزاد، بهجای نماد همکاری جهانی، به صحنهای تازه از تقابل قدرتها تبدیل شود؛ تقابلی که پیامدهای آن فراتر از روسیه و امریکا، کل نظام امنیتی بینالمللی را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
