شاهحسین مرتضوی: سکوت نخبگان، نفرتپراکنی را به هنجار اجتماعی بدل کرده است
سید شاهحسین مرتضوی، مشاور پیشین رئیسجمهور در حکومت جمهوری، با انتقاد از بیتفاوتی نخبگان در برابر نفرتپراکنی در فضای مجازی، هشدار داده است که سکوت اهل فکر و قلم، به تضعیف وحدت ملی و انسجام اجتماعی در افغانستان دامن میزند.
خبرگزاری آگاه
سید شاهحسین مرتضوی، از چهرههای شناختهشده سیاسی و رسانهای افغانستان، با انتشار یادداشتی در فضای مجازی، نسبت به گسترش نفرتپراکنی و نقش منفعل نخبگان کشور در برابر این پدیده هشدار داده است.
او نوشته است که هر روزه شاهد انتشار مطالبی آمیخته با نفرت، حذف و تحقیر در شبکههای اجتماعی هستیم؛ اما آنچه نگرانکنندهتر است، سکوت نخبگان و ایفای نقش «تماشاگر» از سوی کسانیست که توان فکری و اجتماعی برای مقابله با این روند را دارند.
مرتضوی تأکید کرده است که نخبگان کشور با ابزارهایی چون قلم، بیان و نفوذ اجتماعی میتوانند در برابر نفرتپراکنی موضع ملی و روشنگرانه بگیرند، اما بیعملی آنها میدان را برای افراطگرایی و شکاف اجتماعی باز گذاشته است.
به گفته او، نفرتپراکنی نهتنها به وحدت ملی آسیب میزند، بلکه همپذیری اجتماعی و اعتماد عمومی را نیز فرسایش میدهد. مرتضوی افزوده است هر اندازه نخبگان در برابر این وضعیت بیتفاوت بمانند، به همان میزان در شکلگیری و تداوم این بحران مسئولاند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که فضای مجازی افغانستان در سالهای اخیر، بهویژه پس از سقوط جمهوری و بستهشدن عرصههای گفتوگوی مدنی، بیش از پیش شاهد رشد گفتمانهای افراطی، حذفگرایانه و قوممحور بوده است.
تحلیل آگاه: وقتی نخبگان خاموشاند؛ نفرت جای گفتوگو را میگیرد
اظهارات سید شاهحسین مرتضوی را نمیتوان صرفاً یک یادداشت شخصی دانست؛ این سخنان بازتاب یک بحران عمیقتر در جامعه افغانستان است: بحران غیبت صدای مسئولانه در فضای عمومی. نفرتپراکنی در خلأ رشد نمیکند؛ در جایی شکوفا میشود که اندیشه، اخلاق و شجاعت اجتماعی عقبنشینی کرده باشد.
در سالهای اخیر، بسیاری از نخبگان افغان یا مهاجر شدهاند، یا به حاشیه رانده شدهاند، یا خودخواسته سکوت اختیار کردهاند. این سکوت، هرچند ممکن است از ترس، خستگی یا ناامیدی ناشی شود، اما پیامد آن یکسان است: میدان برای افراطگرایان باز میماند.
نکته کلیدی در هشدار مرتضوی این است که نفرتپراکنی فقط تهدید اخلاقی نیست؛ تهدید امنیت اجتماعی است. جامعهای که گفتوگو در آن جای خود را به برچسب و حذف بدهد، دیر یا زود به جامعهای تبدیل میشود که اختلافاتش به خشونت بدل میشود.
در شرایطی که ساختار سیاسی رسمی امکان گفتوگوی آزاد را بسته، مسئولیت نخبگان در حوزه عمومی دوچندان میشود. آنها تنها کسانیاند که میتوانند میان جامعه پراکنده، دوباره پل معنا، عقلانیت و همزیستی بسازند.
