طالبان بهسوی چابهار؛ تغییر مسیر تجارت افغانستان پس از تشدید تنش با پاکستان
سفیر طالبان در مسکو اعلام کرده است که بندر چابهار ایران در حال تبدیل شدن به مسیر کلیدی تجارت خارجی افغانستان است. این تغییر که پس از تنشهای مرزی با پاکستان و مسدود شدن گذرگاههای تورخم و چمن شدت گرفت، میتواند نظم اقتصادی منطقه را تحت تأثیر قرار دهد و وابستگی سنتی افغانستان به پاکستان را کاهش دهد.
خبرگزاری آگاه
گل حسن، سفیر طالبان در مسکو، روز یکشنبه در سومین مجمع بینالمللی مسیر حملونقل شمال–جنوب اعلام کرد که بندر چابهار ایران در حال تبدیل شدن به مسیر کلیدی تجارت خارجی افغانستان است. او گفت گردش مالی کالاهایی که از این مسیر وارد و خارج میشود، روزانه در حال افزایش است.
به گفته او، اداره طالبان «بهطور فعال» با ایران و هند در مورد استفاده گستردهتر از چابهار همکاری میکند و مذاکرات اخیر وزیر تجارت طالبان با مقامهای ایرانی نیز بر همین موضوع تمرکز داشته است.
سفیر طالبان تأکید کرد: «میخواهیم مسیرهای تجاری خود را که از گذشته از کشورهای دیگر عبور میکردند، به سمت چابهار تغییر مسیر دهیم.»
این تغییر درست پس از آن اتفاق میافتد که پاکستان گذرگاههای مرزی تورخم و چمن را در ۲۰ میزان مسدود کرد. انسداد مرزها موجب کاهش شدید واردات و صادرات افغانستان و افزایش هزینههای تجاری شد. طالبان در واکنش، روند تعاملات اقتصادی خود را با ایران، آسیای مرکزی و هند افزایش دادهاند.
تحلیل آگاه
چابهار؛ فرصت یا وابستگی تازه؟
هرچند گسترش استفاده از بندر چابهار میتواند راه وابستگی سنتی افغانستان به پاکستان را محدود کند، اما این امر به معنای وابستگی جدید به تهران و دهلینو نیز هست. نبود یک سیاست تجارت ملی مستقل، خطر میآفریند که افغانستان به جای رهایی از فشار سیاسی پاکستان، زیر تأثیر فشارهای اقتصادی دیگری قرار گیرد.
اقتصاد زیر فشار سیاست
تصمیم طالبان برای چرخش تجاری، نه بر اساس یک استراتژی اقتصادی ملی، بلکه در واکنش به تنشهای مرزی با پاکستان اتخاذ شده است. چنین تصمیمگیریهای صرفاً واکنشی، نشاندهنده نبود چشمانداز اقتصادی پایدار است و میتواند تجارت افغانستان را تابع بحرانهای سیاسی کند.
مردم قربانی بازی قدرتها
در حالی که حکومت طالبان از «افزایش گردش مالی» سخن میگوید، تاجران افغان و مردم عادی همچنان با گرانی، بیثباتی بازار و نبود حمایت قانونی مواجهاند. افغانستان به یک سیاست اقتصادی شفاف، حامی بخش خصوصی و مستقل از تنشهای سیاسی نیاز دارد؛ سیاستی که منافع مردم را قربانی بازی قدرتها نسازد.
