پاسپورت برای خانهها؛ طالبان با فورمهای «ساحوی» زندگی مردم غرب کابل را زیر ذرهبین بردهاند
در حالی که طالبان از «امنیت سراسری» سخن میگویند، منابع محلی گزارش میدهند که این گروه بار دیگر فورمهای موسوم به «پاسپورت ساحوی» را در غرب کابل توزیع کردهاند؛ فورمهایی که بهگفته باشندگان، بیشتر از آنکه ابزار امنیت باشد، وسیلهی ترس، فشار روانی و نظارت دایمی است.
خبرگزاری آگاه
منابع محلی میگویند که طالبان برای چندمینبار فورم «پاسپورت ساحوی» را برای جمعآوری اطلاعات از ساکنان مناطق غرب کابل توزیع کردهاند.
منابع روز یکشنبه، ۲۸ جدی، در گفتوگو با رسانهها گفتهاند که طالبان این روند را بارها تکرار میکنند، زیرا فاقد یک سیستم منسجم و پایدار ثبت اطلاعات هستند.
به گفته منابع، ادارات محلی از جمله حوزههای پولیس و استخبارات طالبان به بانک اصلی اطلاعات دسترسی ندارند و به همین دلیل، با تغییر مسوولان حوزهها، هر فرد جدید دوباره به جمعآوری اطلاعات از مردم میپردازد.
منابع افزودهاند که طالبان از این روش بهعنوان ابزاری برای ایجاد ترس و نگهداشتن مردم در وضعیت تعقیب و کنترل دایمی استفاده میکنند.
آنان میگویند که طالبان فعالیت احزاب سیاسی را ممنوع کردهاند، اما در فورمهای «پاسپورت ساحوی» از مردم پرسیده میشود که عضو کدام حزب بودهاند.
به گفته باشندهگان کابل، طالبان حتا شماره میتر برق، مذهب، نوعیت مالکیت خانه (کرایی یا گروی) و جزییات خانوادگی را نیز میپرسند.
یکی از منابع گفته است:
«دانستن نمبر میتر برق چه ربطی به جلوگیری از جرم دارد؟ اگر کسی باقیدار برق باشد، یک مسأله حقوقی است، نه امنیتی.»
منابع تأکید کردهاند که این نوع پرسشها نشان میدهد هدف اصلی طالبان از جمعآوری تکراری اطلاعات، بیشتر از هر چیز ایجاد فشار روانی و نظارت دایمی بر زندهگی مردم است.
تحلیل آگاه
فورم «پاسپورت ساحوی» در ظاهر یک ابزار اداری است، اما در واقعیت، سندی از بیاعتمادی عمیق طالبان به جامعه است. حکومتی که هر ماه از مردم یکبار دیگر اطلاعات میگیرد، در اصل میگوید: ما به شما اعتماد نداریم و شما باید همیشه در حالت پاسخگویی باشید.
طالبان سیستم منسجم ندارند، اما کنترل را رها نمیکنند. نتیجه چیست؟ هر مأمور تازه میآید، دوباره مردم را خط میکشد، خانهبهخانه میرود، سوال میپرسد و زندگی خصوصی را زیر سؤال میبرد. این یعنی اداره نه بر اساس قانون، بل بر اساس ترس میچرخد.
پرسیدن مذهب، شماره میتر برق، عضویت حزبی و نوع مالکیت خانه، هیچ ربطی به امنیت ندارد. اینها اطلاعاتیاند برای طبقهبندی مردم، نه محافظت از آنان. طالبان میخواهند بدانند چه کسی «متفاوت» است، چه کسی «قابل شک» است و چه کسی باید زیر نظر باشد.
در واقع، «پاسپورت ساحوی» تبدیل شده به کارت نظارت سیاسی. ابزاری برای اینکه مردم احساس کنند همیشه دیده میشوند، همیشه ثبت میشوند و همیشه قابل احضارند.
این سیاست، امنیت نمیسازد؛ اطاعت تولید میکند. جامعهای که دائم در حال پر کردن فورم است، کمکم یاد میگیرد کمتر حرف بزند، کمتر اعتراض کند و بیشتر سکوت کند.
طالبان نه تنها خیابانها را کنترول کردهاند، بلکه میخواهند ذهن و خانه مردم را هم اداره کنند. این فورمها، پاسپورت عبور نیست؛ پاسپورت ورود به یک زندگی زیر سایه است.
