فرار ۱۵۰۰ عضو داعش از زندان شدادی؛ بحران امنیتی سوریه در سایه رقابت قدرت کردها و دمشق
در حالی که نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) مسئول نگهداری زندان شدادی بودند، حدود ۱۵۰۰ عضو گروه داعش از این زندان فرار کردند. این حادثه نه فقط یک شکست امنیتی، بلکه نشانگر بحران عمیق هماهنگی میان نیروهای محلی و دولت مرکزی سوریه است.
خبرگزاری آگاه
رهاد شامی، سخنگوی نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF)، اعلام کرد که حدود ۱۵۰۰ زندانی عضو داعش از زندان شدادی واقع در شمال سوریه فرار کردهاند. این زندان تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه و عمدتاً نیروهای کرد بوده است.
وبسایت کردی روداو شامگاه دوشنبه، ۱۹ جنوری، به نقل از شامی گزارش داده که ارتش سوریه تاکنون تعداد دقیق فراریان را اعلام نکرده است. پیشتر، دمشق SDF را به رها کردن این زندانیان متهم کرده بود، در حالی که SDF تاکید میکند تلاشها برای مهار فرارها انجام شده است.
تونسر باکییرهان، رئیس حزب دمکراتیک برابری و دموکراسی (دیایام)، گفته است که با ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه با ارتش دمشق، دیگر دولت ترکیه نمیتواند روند صلح با حزب کارگران کردستان (پیکیکی) را به تاخیر بیندازد. او افزوده است که حقوق کردها باید در دو سوی مرز به رسمیت شناخته شده و آزادیها تضمین شود.
پیشتر مقامات ترکیه اعلام کرده بودند که اجرای توافق ادغام (SDF با دمشق) میتواند روند مذاکرات بیش از یک ساله با پیکیکی مستقر در شمال عراق را تسهیل کند.
این فرار در حالی رخ داده است که وضعیت امنیتی شمال و شرق سوریه همچنان شکننده است و تهدید داعش برای غیرنظامیان و نیروهای محلی همچنان جدی باقی مانده است.
🧠 تحلیل آگاه | «فرار شدادی؛ شکست امنیت و بحران اعتماد»
این خبر فراتر از یک حادثه فرار زندانیان است؛ تصویر واضحی از بحران امنیتی، سیاسی و اعتماد در سوریه ارائه میدهد.
۱۵۰۰ عضو داعش در یک روز از زندان شدادی فرار کردند، یعنی یک نهاد امنیتی که خود باید حفاظت از مردم و جامعه را تضمین کند، عملاً ناکارآمد بوده است. این شکست فقط به ضعف عملیاتی SDF محدود نمیشود؛ بلکه به رقابت قدرت میان کردها، دمشق و حتی ترکیه برمیگردد.
SDF با حمایت غرب و کنترل محلی، مدعی ایجاد امنیت و ثبات است. اما این فرار نشان میدهد که زیرساختهای امنیتی این نیروها شکننده و آسیبپذیر است. این در شرایطی است که دمشق نیز نمیتواند کنترل کامل داشته باشد و تلاش دارد با ادغام SDF، نفوذ خود را در شمال سوریه افزایش دهد.
از سوی دیگر، ترکیه نگران نفوذ کردها و پیکیکی است. با وجود تهدیدات داعش، منافع ژئوپولیتیک ترکیه بر امنیت فوری مردم ترجیح داده شده است. این وضعیت، مردم عادی سوریه را قربانی رقابتهای قدرت میکند. وقتی نیروهای امنیتی محلی و دولت مرکزی نمیتوانند هماهنگ عمل کنند، داعش دوباره از شکافها استفاده میکند و فاجعه امنیتی شکل میگیرد.
این فرار همچنین سوالات جدی درباره قابلیت و مشروعیت SDF مطرح میکند. نیروهایی که مدعی حفاظت از مناطق خود هستند، حتی قادر به نگهداری زندانیان خطرناک نیستند؛ این اتفاق، اعتماد جامعه بینالمللی و مردم محلی به نیروهای کرد را خدشهدار میکند.
پیام بلندمدت برای دمشق، کردها و ترکیه واضح است:
هیچ گروه و دولت منطقهای نمیتواند با نادیده گرفتن هماهنگی و حفاظت واقعی امنیتی، صلح و ثبات را تضمین کند.
این فرار درس مهمی دارد: در شرایطی که رقابت قدرت و منافع سیاسی بر امنیت مردم سایه میاندازد، مردم عادی و غیرنظامیان بزرگترین قربانیاناند. داعش هنوز زنده است و از شکافها بهره میگیرد. این حادثه نشان میدهد حتی مناطقی که توسط نیروهای بینالمللی و محلی «امن» اعلام میشوند، میتوانند ناامنترین نقاط بحران باشند.
