«توهینآمیز و وحشتناک»؛ استارمر خواستار عذرخواهی ترمپ بهخاطر تحقیر نقش ناتو در افغانستان شد
اظهارات تازهی دونالد ترمپ درباره نقش نیروهای ناتو و بریتانیا در افغانستان، خشم لندن و متحدان اروپایی را برانگیخته است؛ تا جایی که کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، این سخنان را «توهینآمیز و رک و پوستکنده وحشتناک» خواند و خواستار عذرخواهی رسمی رئیسجمهور امریکا شد.
خبرگزاری آگاه
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، اظهارات دونالد ترمپ، رئیسجمهور ایالات متحده، درباره نقش نیروهای بریتانیایی و ناتو در افغانستان را بهشدت محکوم کرد و گفت ترمپ باید بابت این سخنان عذرخواهی کند.
این واکنش پس از آن مطرح شد که ترمپ در مصاحبهای با شبکه فاکسنیوز ادعا کرد نیروهای ناتو در افغانستان «کمی عقبتر» از خطوط مقدم باقی ماندهاند و بار دیگر مدعی شد که در صورت درخواست، ناتو از ایالات متحده حمایت نخواهد کرد.
ترمپ گفت: «ما هرگز به آنها نیازی نداشتهایم… آنها نیروهایی به افغانستان فرستادند، اما کمی عقبتر از خط مقدم ماندند.»
استارمر روز جمعه در داونینگاستریت، ضمن ادای احترام به ۴۵۷ پرسنل بریتانیایی که در افغانستان کشته یا زخمی شدهاند، گفت:
«من هرگز شجاعت، دلاوری و فداکاری آنها برای کشورشان را فراموش نخواهم کرد.»
او افزود: «بسیاری نیز مجروح شدند؛ برخی با جراحاتی که زندگیشان را تغییر داد.»
نخستوزیر بریتانیا تأکید کرد که سخنان ترمپ به خانوادههای کشتهشدگان و مجروحان و نیز به افکار عمومی آسیب زده است. با این حال، او در عین حال از روابط نزدیک لندن و واشنگتن دفاع کرد و گفت این رابطه برای امنیت، دفاع و همکاریهای اطلاعاتی بریتانیا حیاتی است.
استارمر افزود: «بهدلیل همین رابطه بود که در کنار امریکاییها برای ارزشهایمان در افغانستان جنگیدیم و شماری جان باختند یا دچار جراحات سنگین شدند.»
در همین حال، جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، گفت:
«ماده ۵ پیمان ناتو فقط یک بار فعال شده و آن هم به درخواست ایالات متحده بود. بریتانیا و متحدان ناتو پاسخ دادند و بیش از ۴۵۰ پرسنل بریتانیایی در افغانستان جان خود را از دست دادند.»
او سربازان بریتانیایی را «قهرمانانی که جان خود را در خدمت به ملت فدا کردند» خواند.
محکومیت سخنان ترمپ به بریتانیا محدود نماند. در پولند نیز مقامها به این اظهارات اعتراض کردند.
ولادیسلاو کوزینیاک-کامیش، وزیر دفاع پولند، گفت سهم نیروهای پولندی در افغانستان «نباید کماهمیت جلوه داده شود».
بیش از ۳۳ هزار سرباز پولندی در افغانستان خدمت کردهاند که در جریان آن ۴۳ سرباز و یک کارمند غیرنظامی کشته شدند.
رادوسلاو سیکورسکی، وزیر خارجه پولند، نیز گفت: «هیچکس حق ندارد خدمت سربازان ما را مسخره کند.»
تحلیل آگاه
سخنان ترمپ درباره افغانستان، فقط یک جنجال رسانهای نیست؛ این یک ضربه مستقیم به حافظهی جمعی کشورهایی است که با هزینهی جان فرزندانشان وارد جنگ شدند. وقتی استارمر از «وحشتناک بودن» این اظهارات سخن میگوید، در واقع از رنج هزاران خانواده دفاع میکند که سالها با پیامدهای آن جنگ زندگی کردهاند.
افغانستان برای غرب فقط یک مأموریت نظامی نبود؛ برای سربازان، میدان مرگ و زندگی بود. بریتانیا، پولند و دیگر متحدان ناتو، نیروهایشان را به خط مقدم فرستادند و هزینهی واقعی پرداختند. نادیدهگرفتن این واقعیت، بهمعنای تحقیر خون کسانی است که در خاک افغانستان جان دادند.
اما در لایهی عمیقتر، این جنجال نشان میدهد که افغانستان هنوز هم «زخم باز سیاست جهانی» است. هر بار که نام افغانستان در رقابتهای انتخاباتی یا سخنرانیهای پوپولیستی استفاده میشود، واقعیتهای تلخ آن جنگ تحریف میشود.
برای مردم افغانستان، این جدالها معنای دیگری هم دارد:
کشوری که روزی میدان جنگ قدرتها بود، حالا حتی در روایتهایشان هم قربانی بازیهای سیاسی است.
