گوترش زنگ خطر را به صدا درآورد: «قانون جنگل» جای حاکمیت قانون را گرفته است
دبیرکل سازمان ملل هشدار داده است که بیاعتنایی فزاینده به حقوق بینالملل، جهان را بهسوی نظمی میبرد که در آن زور، خشونت و مصونیت از مجازات جای قانون و عدالت را گرفته است.
خبرگزاری آگاه
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، با اشاره به استفاده غیرقانونی از زور، حمله بر زیربناهای ملکی، نقض حقوق بشر و جلوگیری از ارسال کمکهای بشردوستانه در نقاط مختلف جهان هشدار داده است که «قانون جنگل» در حال جایگزینی حاکمیت قانون است.
گوترش گفته است که تعهد کشورها به حقوق بینالملل بهطور فزایندهای نادیده گرفته میشود و دولتها تنها آن بخش از قواعد جهانی را رعایت میکنند که به نفعشان است.
او این سخنان را در نشست شورای امنیت سازمان ملل که به ابتکار سومالیا، رئیس دورهای شورا، برگزار شده بود، بیان کرد و حاکمیت قانون را «سنگبنای صلح و امنیت جهانی» و «قلب تپنده منشور سازمان ملل» خواند.
به گفته دبیرکل سازمان ملل، از غزه تا اوکراین و فراتر از آن، با حقوق بینالملل مانند یک «منوی انتخابی» برخورد میشود؛ یعنی حکومتها فقط آن قواعدی را اجرا میکنند که برایشان مطلوب است.
گوترش هشدار داد که این روند، سوابق خطرناکی ایجاد میکند، مصونیت از مجازات را تشویق مینماید و اعتماد میان کشورها را تضعیف میکند.
او از همه کشورها خواست به تعهدات خود در زمینه حلوفصل مسالمتآمیز منازعات، حفاظت از حقوق بشر و احترام به برابری حاکمیتی دولتها پایبند بمانند.
دبیرکل سازمان ملل همچنین بر استفاده از ابزارهای مسالمتآمیز مانند مذاکره و میانجیگری برای حل اختلافات تأکید کرد و گفت برای پاسخگو ساختن ناقضان حقوق بشر، وجود روندهای قضایی عادلانه و مستقل ضروری است.
گوترش تصریح کرد: «بدون پاسخگویی، صلح پایدار و عادلانه ممکن نیست.»
🟩 تحلیل آگاه
سخنان گوترش، فقط یک هشدار دیپلماتیک نیست؛ این یک اعلام وضعیت اضطراری برای نظم جهانی است. وقتی دبیرکل سازمان ملل از «قانون جنگل» حرف میزند، در واقع میگوید که منطق زور، جای منطق قانون را گرفته است.
در جهان امروز، بسیاری از دولتها حقوق بینالملل را نه بهعنوان تعهد اخلاقی و حقوقی، بلکه بهعنوان ابزار سیاسی میبینند؛ هرجا به نفعشان باشد اجرا میکنند و هرجا هزینه داشته باشد، نادیده میگیرند.
این رویکرد سه پیامد خطرناک دارد:
▪️ اول، تضعیف مشروعیت نهادهای بینالمللی مثل سازمان ملل.
▪️ دوم، عادیشدن نقض حقوق بشر و جنایت علیه غیرنظامیان.
▪️ سوم، افزایش چرخه انتقام و بیاعتمادی میان کشورها.
وقتی هیچکس پاسخگو نباشد، عدالت هم بیمعنا میشود. و بدون عدالت، صلح فقط یک آتشبس موقت است نه یک نظم پایدار.
گوترش در واقع به جهان میگوید: اگر قانون را قربانی سیاست کنیم، خودِ امنیت قربانی خواهد شد.
این هشدار، فقط خطاب به دولتهای درگیر جنگ نیست؛ خطاب به تمام نظام جهانی است که یا باید از قانون دفاع کند، یا آماده زندگی در جهانی بیقانون باشد.
