«افغانستان بیتصویر»؛ طالبان کاپیسا را هم خاموش کردند
مرکز خبرنگاران افغانستان میگوید طالبان در ولایت کاپیسا نشر تصاویر موجودات زنده را ممنوع کردهاند؛ تصمیمی که به تعطیلی تلویزیون محلی، محدودشدن رسانههای خصوصی و تنگتر شدن حلقه آزادی بیان انجامیده است.
خبرگزاری آگاه
مرکز خبرنگاران افغانستان روز پنجشنبه، ۹ دلو، اعلام کرد که وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان از طریق ریاست اطلاعات و فرهنگ در ولایت کاپیسا، ممنوعیت نشر تصاویر موجودات زنده را به رسانهها ابلاغ کرده است.
بر اساس این خبرنامه، تلویزیون ملی تحت کنترل طالبان در کاپیسا عملاً به رادیو تبدیل شده و فعالیت رسانههای خصوصی نیز بهشدت محدود شده است. این ممنوعیت حتی انجام مصاحبههای تصویری با مقامهای طالبان را نیز در بر میگیرد.
مرکز خبرنگاران افغانستان با ابراز نگرانی از این اقدام، نسبت به پیامدهای آن بر روند اطلاعرسانی، آزادی بیان و دسترسی شهروندان به اطلاعات هشدار داده است. به گفته این نهاد، کاپیسا بیستوپنجمین ولایتی است که طالبان در آن نشر تصاویر «زندهجان» را ممنوع کردهاند.
طالبان پیش از این بهگونه رسمی این ممنوعیت را در ولایتهای قندهار، تخار، بادغیس، هلمند، ننگرهار، نورستان، فراه، نیمروز، بدخشان، بغلان، جوزجان، زابل، پروان، قندوز، بامیان، دایکندی، فاریاب، پنجشیر، لغمان، سرپل، بلخ، هرات، پکتیا و ارزگان نیز اعمال کرده بودند.
قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان نشر تصاویر «زندهجان» را منع میکند و در پی اجرای این سیاست، فعالیت تلویزیون دولتی و شماری از رسانههای محلی در ولایات مختلف متوقف شده است. سازمانهای بینالمللی بارها این ممنوعیت را نکوهش کرده و خواستار احترام به آزادی بیان در افغانستان شدهاند.
تحلیل آگاه | وقتی تصویر جرم میشود
ممنوعیت نشر تصاویر موجودات زنده فقط یک تصمیم فقهی یا اداری نیست؛ این سیاست در عمل، به خاموشکردن چشم و گوش جامعه میانجامد. در دنیایی که تصویر یکی از مهمترین ابزارهای روایت واقعیت است، حذف آن یعنی بریدن راه ارتباط مردم با آنچه در اطرافشان میگذرد.
طالبان با این رویکرد، رسانه را از «راوی جامعه» به «گوینده بیچهره» تبدیل میکنند؛ جایی که نه تصویر هست، نه تنوع صدا، و نه امکان پرسشگری جدی. وقتی تلویزیون به رادیو تقلیل مییابد و مصاحبه تصویری حتی با خود طالبان ممنوع میشود، پیام روشن است: کنترل روایت، اولویت اصلی است.
این سیاست نهتنها خبرنگاران را زمینگیر میکند، بلکه شهروندان را از حق دیدن واقعیت محروم میسازد. در کشوری که سالها جنگ، بحران و تحول را پشت سر گذاشته، مردم نیاز دارند واقعیت را ببینند، نه فقط بشنوند؛ آن هم از یک منبع یکدست و فیلترشده.
طالبان میگویند این ممنوعیت «آرام» در سراسر کشور تطبیق میشود؛ اما تجربه نشان داده است که هرچه حلقه محدودیتها تنگتر شود، شکاف میان حاکمیت و جامعه عمیقتر خواهد شد. خاموشکردن تصویر، خاموشکردن حقیقت نیست؛ فقط راههای دیدن آن را خطرناکتر و پرهزینهتر میکند.
