جنگ افغانستان؛روسیه و بلاروس با گلگذاری بر بنای یادبود در جنگ افغانستان را گرامی داشتند
۱۵ فبروری، سالگرد خروج نیروهای شوروی از افغانستان، در شهرهای مختلف روسیه و بلاروس با گلگذاری بر بنای یادبود، برگزاری نمایشگاه و درسهای «شجاعت» برای دانشآموزان گرامی داشته شد. مقامهای روس تأکید کردند که یادآوری این تراژدی، مسئولیتپذیری در قبال آینده است. همزمان در کابل، طالبان مراسمی به همین مناسبت برگزار کردند؛ اما نگرانیهای جدی درباره تبدیل یک واقعه تاریخی به ابزار مشروعیت سیاسی و کماهمیت جلوه دادن قربانیان مردم افغانستان وجود دارد.
متن خبر:
مراسم یادبود کشتهشدگان شوروی سابق در افغانستان، هر سال در روسیه و بلاروس برگزار میشود. شرکتکنندگان بر بنای یادبود گل گذاشتند و مسئولان در مدارس «درس شجاعت» برای دانشآموزان اجرا کردند. این برنامهها شامل شلیک توپ، نمایشگاه و کنسرت نیز بود.
ولادیمیر الیسیف، رئیس ناحیه زنامنسکی روسیه، در این مراسم گفت: «جنگ افغانستان تاثیر عمیقی بر زندگی میلیونها نفر گذاشت و به ما ارزش صلح، دوستی و وحدت را آموخت.» او اضافه کرد که یادآوری درسهای تاریخ برای جلوگیری از تکرار تراژدیهای گذشته ضروری است.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، خروج نیروهای شوروی از افغانستان را روزی بزرگ و فراموشنشدنی برای کشورش توصیف کرده و یاد قهرمانانی که به وطن بازنگشتند را برای همیشه گرامی دانست.
همزمان، طالبان در کابل مراسمی مشابه برگزار کردند؛ اقدامی که بیش از یادآوری تاریخ، به نظر تحلیلگران، برای تثبیت مشروعیت این گروه در چشم مردم و جامعه بینالملل طراحی شده است.
تحلیل آگاه:
رویداد سالگرد خروج نیروهای شوروی از افغانستان در روسیه با تمرکز بر درسهای تاریخی و یادآوری قربانیان، جلوهای انسانی و سیاسی از مسئولیتپذیری نسلهای بعدی دارد. گلگذاری بر بنای یادبود، برگزاری نمایشگاه و کنسرت، و حتی آموزش دانشآموزان، همه نمادی از تلاش برای بازخوانی تاریخ با نگاهی انتقادی و آموزش صلح است.
اما همان تاریخ در کابل توسط طالبان به ابزاری برای مشروعیت سیاسی تبدیل شد. برگزاری مراسم توسط گروهی که خود عامل محدودیت، جنگ و نقض حقوق بشر در کشور است، یک تناقض آشکار ایجاد میکند: کسانی که مردم افغانستان را در سیطره جنگ و استبداد نگه داشتهاند، حالا «یاد» تاریخی را جشن میگیرند. این رویکرد، علاوه بر تحریف تاریخ، نشاندهنده استفاده ابزاری از واقعهای است که میلیونها افغان را تحت فشار و قربانی ساخت.
تفاوت نگاه روسها و طالبان به یک واقعه تاریخی، بیانگر رویکردهای متضاد به حافظه تاریخی است: در روسیه، یادآوری جنگ با هدف پیشگیری و آموزش صلح انجام میشود، در حالی که طالبان تلاش دارند با برگزاری مراسم، تصویری مشروع از خود ارائه دهند و قدرت سیاسی و نظامی خود را تثبیت کنند.
