یورش مسلحانه به مسجد در کابل؛ اجبار نمازگزاران به ۲۰ رکعت تراویح زیر سایه تهدید
منابع محلی گزارش دادهاند که محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان با سلاح وارد مسجد حضرت بلال در شهرک آریا کابل شده و نمازگزاران را مجبور کردهاند ۲۰ رکعت نماز تراویح بخوانند؛ اقدامی که با تهدید بازداشت همراه بوده و واکنشهای جدی در پی داشته است.
خبرگزاری آگاه:
به گفته منابع، این رویداد شام پنجشنبه، ۳۰ دلو، در مسجد حضرت بلال واقع در فاز اول شهرک آریا در شهر کابل رخ داده است.
منابع به رسانه ها گفتهاند که افراد مسلح وابسته به بخش امر به معروف و نهی از منکر طالبان وارد مسجد شده و هشدار دادهاند هر نمازگزاری که پیش از تکمیل ۲۰ رکعت تراویح مسجد را ترک کند، بازداشت خواهد شد.
به گفته شاهدان، این افراد همچنین به بخش ویژه زنان مسجد رفته و آنان را از محل بیرون کردهاند. منابع افزودهاند که افراد مسلح تا پایان نماز در مسجد حضور داشتند تا از خروج نمازگزاران پیش از ختم ۲۰ رکعت جلوگیری کنند.
براساس این گزارشها، شماری از سالمندان و بیماران که توان جسمی کافی نداشتند، به دلیل ترس از برخورد مسلحانه، ناچار به ادامه حضور در مسجد شدهاند.
منابع همچنین گفتهاند که افراد مسلح خود در صف نماز نایستادهاند، اما با حضور مسلحانه، فضای اجباری در مسجد ایجاد کردهاند.
این رویداد در حالی رخ میدهد که در برخی کشورهای اسلامی، از جمله عربستان سعودی، در سالهای اخیر شمار رکعتهای نماز تراویح کاهش یافته و انعطاف بیشتری در این زمینه اعمال شده است.
تحلیل آگاه:
عبادت با اجبار؛ وقتی دین ابزار کنترول اجتماعی میشود
نماز تراویح، مستحب است؛ نه فریضه. در فقه اسلامی نیز درباره تعداد رکعتهای آن دیدگاههای متفاوت وجود دارد. تحمیل یک قرائت مشخص با تهدید سلاح، بیش از آنکه رنگ دیانت داشته باشد، نشانه استفاده ابزاری از دین برای کنترول اجتماعی است.
ورود مسلحانه به مسجد و تهدید نمازگزاران — آن هم در فضایی که باید محل آرامش و معنویت باشد — پرسشهای جدی درباره نسبت میان دینداری و اجبار ایجاد میکند. دین، هنگامی که با تهدید و ارعاب همراه شود، از مسیر اقناع و ایمان فاصله میگیرد.
اخراج زنان از بخش مربوط به خودشان در مسجد نیز ادامه روند محدودسازی حضور اجتماعی آنان است؛ روندی که در ماهها و سالهای اخیر به اشکال مختلف در عرصههای آموزشی، شغلی و مذهبی دیده شده است.
مسئله تنها ۲۰ رکعت یا ۱۰ رکعت نیست؛ مسئله حق انتخاب در چارچوب باور دینی است. در جامعهای که سالها از افراطگرایی و خشونت آسیب دیده، تحمیل قرائت سختگیرانه با ابزار سلاح، نه تنها به تقویت دینداری نمیانجامد، بلکه شکاف میان نسلها و فاصله میان مردم و ساختار قدرت را عمیقتر میکند.
مسجد خانه خداست، نه پادگان. اگر عبادت با تهدید همراه شود، معنای معنویت زیر سایه ترس قرار میگیرد؛ و این، پیش از آنکه یک اختلاف فقهی باشد، یک مسئله اجتماعی و انسانی است.
