هشدار در کنگره: ترمپ از گزینه نظامی علیه ایران گفت
دونالد ترمپ، رییسجمهور ایالات متحده، در سخنرانی خود در نشست سالانه کنگره، با اشاره به برنامههای هستهای و موشکی ایران هشدار داد که واشنگتن اجازه نخواهد داد تهران به سلاح هستهای دست یابد؛ اظهاراتی که در سایه افزایش حضور نظامی امریکا در خاورمیانه، رنگوبوی تهدید نظامی به خود گرفته است.
خبرگزاری آگاه
خبرگزاری رویترز روز چهارشنبه، ۲۵ فبروری، گزارش داد که ترمپ در سخنرانی روز گذشته خود، برنامه هستهای و توسعه موشکهای بالستیک ایران را تهدیدی مستقیم برای امنیت منطقه و ایالات متحده خوانده است.
او همچنین تهران را به حمایت از گروههای مسلح در منطقه و سرکوب معترضان داخلی متهم کرده و گفته است که ایران فعالیتهای هستهای خود را از سر گرفته است. به گفته ترمپ، ایران در حال ساخت موشکهایی است که «بهزودی قادر خواهند بود خاک ایالات متحده را هدف قرار دهند.»
در همین حال، رسانههای دولتی ایران نیز گزارش دادهاند که تهران در حال توسعه موشکهایی با برد بلند است که میتواند امریکای شمالی را هدف قرار دهد؛ ادعایی که پیشتر نیز از سوی مقامهای ایرانی مطرح شده بود.
این سخنان همزمان با استقرار گسترده نیروهای نظامی امریکا در منطقه بیان شده است. در هفتههای اخیر، ناوهای جنگی و تجهیزات اضافی ایالات متحده در خاورمیانه مستقر شدهاند؛ اقدامی که از نگاه تحلیلگران بخشی از آمادگیهای احتیاطی برای سناریوی تشدید تنش با ایران تلقی میشود.
براساس گزارشها، در صورتی که تهران و واشنگتن بر سر پرونده هستهای به توافقی دست نیابند، احتمال درگیری محدود اما طولانیمدت نیز منتفی دانسته نشده است.
تحلیل آگاه
سخنرانی ترمپ در کنگره را میتوان بخشی از راهبرد «فشار حداکثریِ بازتعریفشده» دانست؛ راهبردی که بر ترکیب تهدید نظامی، فشار اقتصادی و اجماعسازی داخلی استوار است. طرح صریح گزینه حمله، بیش از آنکه اعلام جنگ باشد، پیام بازدارندگی است: واشنگتن میخواهد هزینه عبور ایران از خطوط قرمز هستهای را افزایش دهد.
در این میان، اشاره همزمان به برنامه موشکی و حمایت منطقهای ایران، نشان میدهد که امریکا پرونده هستهای را جدا از رفتار منطقهای تهران نمیبیند. این پیوندزدن موضوعات، روند هرگونه مذاکره احتمالی را پیچیدهتر میسازد؛ زیرا تهران همواره بر تفکیک این پروندهها تأکید کرده است.
برای منطقه، هرگونه درگیری—even محدود—پیامدهای فوری اقتصادی و امنیتی خواهد داشت؛ از افزایش بهای انرژی گرفته تا فعالشدن شبکههای نیابتی در چند جغرافیا. افغانستان نیز بهطور غیرمستقیم از این تحولات متأثر میشود؛ چه از رهگذر تغییر در معادلات منطقهای و چه از مسیر تأثیر بر اقتصاد شکنندهای که به تحولات بیرونی حساس است.
در نهایت، پرسش کلیدی این است که آیا تهدید علنی به اقدام نظامی، ایران را به میز مذاکره نزدیکتر میکند یا برعکس، فضای تقابل را تقویت خواهد کرد. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که در چنین معادلاتی، هر دو طرف همزمان پیام بازدارندگی و آمادگی برای گفتوگو را مخابره میکنند. آنچه تعیینکننده خواهد بود، نه صرفاً لحن سخنرانیها، بلکه تحرکات عملی در هفتههای پیشرو است.
