پاکستان بر کابل و قندهار حملات هوایی انجام داد؛ درگیریها به «جنگ علنی» علیه حکومت طالبان تبدیل شد
نویسندگان: الیان پلتیر، صفیالله پادشاه و ضیاالرحمن
منبع: نیویارک تایمز
۲۷ فبروری ۲۰۲۶، مطابق ۸ حوت ۱۴۰۴
ترجمه: سمیر بیات
⸻———————-
حملات هوایی چند ساعت پس از آن انجام شد که نیروهای افغان مواضع مرزی پاکستان را هدف قرار داده بودند و پس از ماهها تنش و درگیریهای مرزی، اکنون این اختلافات به یک جنگ علنی تبدیل شده است.
به گزارش الیان پلتیر و ضیاالرحمن از اسلامآباد و صفیالله پادشاه از کابل، پاکستان روز جمعه بر دو شهر بزرگ افغانستان، از جمله پایتخت کابل، حملات هوایی انجام داد که این اقدام، تنشها و درگیریهای مرزی چندین ماهه را به مرحله یک درگیری علنی ارتقا داد.
به گفته ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، علاوه بر کابل، شهری با جمعیت حدود شش میلیون نفر، این حملات شهر جنوبی قندهار — محل سکونت رهبر عالی طالبان، شیخ هیبتالله آخوندزاده — و ولایت مرزی پکتیا را نیز هدف قرار داد.
بر اساس گزارش مقامهای افغان و پاکستانی، پاکستان این حملات را ساعاتی پس از آن انجام داد که نیروهای افغان به مواضع مرزی پاکستان حمله کرده بودند. مقامهای افغان این حمله را «انتقام» برای حملات پاکستان در اوایل هفته توصیف کردند.
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، در شبکههای اجتماعی نوشت: «صبر ما لبریز شده است. اکنون جنگ علنی میان ما و شما آغاز شده است.»
این گستردهترین درگیری طی ماههای اخیر میان افغانستان و پاکستان است، در حالی که هر دو کشور خود را برای پیامدهای احتمالی بر تجارت و جابهجایی مردم در پی حملات احتمالی ایالات متحده در همسایگی ایران آماده میکنند، و به این ترتیب منطقهای که پیشتر هم پرتنش بود، با لایهای دیگر از نااطمینانی روبرو شده است.
یک افسر نظامی افغان که پس از حمله به محل رسید و خواست نامش فاش نشود، گفت که دستکم یک انبار مهمات در کابل بمباران شده است. رسانه دولتی پاکستان نیز از بمباران یک انبار مهمات در قندهار خبر داد.
از میزان تلفات و خسارات ناشی از حملات هوایی اطلاعی در دست نیست، اما هر دو طرف ادعا کردهاند که دهها جنگجو در درگیریهای مرزی کشته شدهاند.
در کابل، که حتی در زمانهای آرام نیز پر از پاسگاهها و نیروهای نظامی است، روز جمعه حضور سربازان و نیروهای امنیتی در خیابانها افزایش یافت. با این حال، در بیشتر مناطق، شهروندان به کارهای روزمره خود ادامه دادند و برای نماز ظهر در مساجد گرد آمدند.
روابط میان دو همسایه در ماههای اخیر به دلیل اتهامات پاکستان مبنی بر اینکه حکومت افغانستان تحریک طالبان پاکستان (TTP) را پناه میدهد، رو به وخامت گذاشته است. این گروه شورشی در سالهای اخیر صدها نیروی امنیتی پاکستان را کشته و در نوامبر گذشته مسئولیت یک حمله انتحاری در دادگاهی در اسلامآباد را بر عهده گرفت که منجر به کشته شدن دوازده نفر شد.
پاکستان میگوید طالبان افغانستان اجازه میدهند که تحریک طالبان پاکستان آزادانه در افغانستان آموزش ببینند و عملیات کنند و از آنجا حملاتی را در مرز ۱۶۰۰ مایلی و کوهستانی انجام دهند. طالبان این اتهام را رد میکنند و حکومت پاکستان را به تلاش برای پنهان کردن ناکامیهای امنیت داخلی خود متهم میکنند. اما مقامهای افغان بهصورت خصوصی حضور تحریک طالبان پاکستان در افغانستان را پذیرفتهاند.
حضور تحریک طالبان پاکستان و بازگشت دیگر گروهها از جمله القاعده، نگرانی کشورهای منطقه و فراتر از آن را برانگیخته است.
حکومت افغانستان تحت فشار چین و روسیه برای کنترول گروههای مسلح در کشور قرار دارد. چین روابط دیپلماتیک پایدار با حکومت طالبان دارد و روسیه سال گذشته نخستین کشوری بود که طالبان را به عنوان قدرت قانونی افغانستان به رسمیت شناخت.
بر اساس گزارش شورای امنیت سازمان ملل، حکومت افغانستان به تحریک طالبان پاکستان سلاحهایی از جمله تفنگ و پهپاد ارائه کرده است. همچنین سازمان ملل در گزارشی که همین ماه منتشر شد، اعلام کرد «القاعده همچنان از حمایت حکومت واقعی طالبان بهرهمند است.»
پاکستان و افغانستان روز جمعه آمار تلفات درگیریهای مرزی را منتشر کردند. سخنگوی دولت پاکستان، مشرف زیدی، گفت که حداقل ۱۳۳ جنگجوی افغان کشته شدهاند، در حالیکه سخنگوی افغان، مجاهد، از کشته شدن ۵۵ سرباز پاکستانی خبر داد.
از اکتبر گذشته، پاکستان گذرگاههای اصلی مرزی را به روی شهروندان و بازرگانان بسته و تنها بهصورت مقطعی باز کرده تا افغانهای مقیم پاکستان را اخراج کند.
تعلیق تجارت و اخراج بیش از یک میلیون افغان در سال گذشته، اقتصاد هر دو کشور را آسیب زده است.
در برخی روستاهای پاکستان، مقامات ماههای اخیر به خانوادهها دستور دادهاند که بهطور پیشگیرانه خانهها را ترک کنند و کسانی که میمانند، هنگام درگیری در زیرزمینها پناه بگیرند.
زار ولی، کشاورز و پدر چهار فرزند از یک روستا در استان خیبرپختونخوا نزدیک مرز تورخم، گفت: «درگیریهای مرزی اکنون تبدیل به امر عادی شده و زندگی در این شرایط تقریبا غیرممکن است.» او افزود: «وقتی تیراندازی آغاز میشود، فرزندانمان را به زیرزمین میبریم و ساعتها منتظر میمانیم، ندانسته که چه اتفاقی خواهد افتاد.»
روابط خانوادگی و قومی در مناطق مرزی در ماههای اخیر تضعیف شده و در برخی ولسوالی های مرزی پاکستان، مقامات محلی از روستاییان خواستهاند از نیروهای امنیتی حمایت کنند.
مرتضی شاه، معلم مکتب در ولسوالی کورم، گفت: «برخی روستاییان در کنار نیروهای امنیتی در سنگرها ایستاده و در تبادل آتش شرکت دارند. این زمان بحرانی است و ما باید از نیروهای خود حمایت کنیم، همانطور که جوامع در آن سوی مرز از جنگجویان طالبان حمایت میکنند.»
این درگیریها در ماه مبارک رمضان رخ داده است؛ ماهی که مقامهای سازمان ملل امیدوار بودند بتواند صلح میان دو کشور را تسهیل کند. با وجود آتشبس امضا شده در اکتبر که با درگیریهای مرزی مکرر نقض شد، تلاشهای میانجیگری قطر، عربستان سعودی و ترکیه همه ناکام ماندهاند.
دشمنی رو به رشد پاکستان نسبت به طالبان در ماههای اخیر، تغییر شدید سیاست نسبت به دههها حمایت ضمنی از این گروه را نشان میدهد. رهبری طالبان افغانستان در زمان جنگ تحت رهبری آمریکا در جنوب پاکستان زندگی میکرد. پس از بازگشت طالبان به قدرت در ۲۰۲۱، حکومت پاکستان در ابتدا از آنها حمایت کرد و حتی مذاکراتی برای پیوستن افغانستان به کریدور اقتصادی چین-پاکستان مطرح بود. اکنون چنین موضوعی به نظر ناممکن میآید.
جنرال احمد شریف چودهری، سخنگوی اردوی پاکستان، در مصاحبهای با The Times گفت: «اینها حکومت نیستند، آنها جنگسالاران هستند. افغانستان مکانی است که یک شبهنظامی غیر دولتی در آن حضور دارد.»
