خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری
نوشته: عبدی لطیف ظاهر – گزارش از بیروت، لبنان
منبع: نیویارک تایمز
۲۸ فبروری ۲۰۲۶
ترجمه: سمیر بیات
——————————
همزمان با آغاز عملیات هماهنگ نظامی ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران در نخستین ساعات روز شنبه، تهران بهسرعت به وعده خود برای پاسخگویی عمل کرد و در یک واکنش گسترده، منافع و متحدان امریکا را در سراسر خاورمیانه هدف قرار داد؛ اقدامی که خطر گسترش یک درگیری بزرگ منطقهای را افزایش داده است.
خبرگزاری نیمهرسمی فارس ایران گزارش داد که حملات موشکی ایران پایگاههای نظامی امریکا را هدف قرار داده است، از جمله:
• پایگاه هوایی العُدید در قطر
• پایگاه علیالسالم در کویت
• پایگاه الظفره در امارات متحده عربی
• مقر ناوگان پنجم امریکا در بحرین
همچنان، اسرائیل، اردن و عربستان سعودی نیز در حملات روز شنبه هدف قرار گرفتند.
در هفتههای گذشته، همزمان با افزایش حضور نظامی امریکا در منطقه، مقامهای ایرانی هشدار داده بودند که در صورت حمله، «تمام منافع، پایگاهها و مراکز نفوذ امریکا» را به هدف تبدیل خواهند کرد.
پاسخ روز شنبه گسترده بود، اما از شدت حملاتی که بسیاری انتظار داشتند کمتر بود. هنوز برای ارزیابی کامل دامنه واکنش ایران زود است، اما نشانههای نخستین حاکی از آن است که این واکنش نسبت به جنگ ۱۲ روزه ماه جون سال گذشته پراکندهتر بوده است؛ زمانیکه ایران نزدیک به ۶۰۰ موشک به سوی اسرائیل شلیک کرد.
در مرحله بعدی آن درگیری، نیروهای امریکایی سه مرکز هستهای ایران را هدف قرار دادند، اما تهران بیش از یک روز بعد واکنش نشان داد و موشک هایی به سوی پایگاه هوایی العدید امریکا در قطر شلیک کرد که بیشتر آنها رهگیری شدند و تلفات جانی در پی نداشتند.
این حملات در آن زمان بیشتر نمادین و محدود تلقی شد و ایران پیشاپیش امریکا و قطر را از آن آگاه ساخته بود. حتی دونالد ترامپ از «خویشتنداری» تهران سپاسگزاری کرده و گفته بود: «اکنون زمان صلح است.»
اما واکنش روز شنبه که چندین منافع امریکا را در چند کشور هدف قرار داد، نگرانیها را افزایش داد که این بحران ممکن است بیش از پیش تشدید شود و جان غیرنظامیان و زیربناهای منطقه را به خطر اندازد.
دانا استرول، مدیر پژوهش در مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک و معاون پیشین وزارت دفاع امریکا در امور خاورمیانه، گفت:
«ایرانیها با پخش کردن درد در سراسر منطقه پاسخ میدهند و میکوشند هزینههایی را بر متحدان و شرکای امریکا که میزبان نیروها و پایگاههای امریکایی هستند، تحمیل کنند.»
از جمله کشورهایی که هدف قرار گرفتند، امارات متحده عربی بود. وزارت دفاع این کشور اعلام کرد که چندین موشک شلیکشده از ایران را رهگیری کرده است، اما بقایای این موشکها در یک منطقه مسکونی در ابوظبی فرود آمد که در نتیجه آن یک نفر کشته شد و خساراتی به اموال مردم وارد گردید.
خبرگزاری دولتی اردن گزارش داد که ارتش این کشور دو موشک بالستیک را که وارد حریم هوایی اردن شده بودند، رهگیری کرده است، هرچند مشخص نساخت این موشکها از کجا شلیک شده بودند.
وزارت دفاع قطر اعلام کرد که دستکم دو موج حملات موشکی را رهگیری کرده است. وزارت داخله قطر نیز گفت که در مناطق مسکونی هیچ تلفات جانی یا خسارت مالی گزارش نشده است.
عربستان سعودی نیز گفت که حملاتی را که پایتخت ریاض و مناطق شرقی این کشور را هدف قرار داده بود، رهگیری کرده و حملات ایران را «بزدلانه» محکوم نمود.
در بیانیهای جداگانه، دولت عربستان از دیگر کشورهای عربی که هدف حملات تلافیجویانه قرار گرفتهاند حمایت کرد و وعده داد به آنان کمک نماید.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، اعلام کرد که تنگه هرمز عملاً «بسته شده است». این اقدام میتواند یکی از حیاتیترین مسیرهای انتقال انرژی جهان را قطع کند، زیرا حدود یکپنجم نفت و گاز مایع جهان از این گذرگاه عبور میکند.
پس از حملات اسرائیل بر ایران، آژیرهای خطر در سراسر اسرائیل به صدا درآمد. رسانههای اسرائیلی گزارش دادند که موشکهای ایرانی در شهر تیرات کرمل در منطقه حیفا اصابت کرده و یک قطعه بزرگ آن به یک ساختمان مسکونی برخورد کرده است که باعث خسارات ساختمانی و زخمی شدن یک نفر شد.
در شهر امالفحم و یک منطقه دیگر در شمال اسرائیل نیز جراحتهای جزئی گزارش شد. بقایای موشکها و محلهای اصابت در بیت المقدس، بیتشمش، کفر مندا، کفر حریف و مناطق جنوبی اسرائیل شناسایی گردید.
بر اساس اعلام خدمات عاجل اسرائیل (ماگن داوود آدوم)، تا کنون در اسرائیل تلفات جانی گزارش نشده است، به جز افرادی که هنگام رفتن به پناهگاهها زخمی شدهاند.
ایران همچنان از شبکهای موسوم به «محور مقاومت» از طریق گروههای نیابتی در سراسر خاورمیانه حمایت میکند؛ از جمله حوثیها در یمن و حزبالله در لبنان. هرچند این گروهها تضعیف شدهاند، اما هنوز توانایی هدف قرار دادن نیروهای امریکایی و متحدان منطقهای را دارند و میتوانند دامنه جنگ را فراتر از مرزهای ایران گسترش دهند.
پس از حمله به یکی از پایگاههای اصلی آن، گروه کتائب حزبالله در عراق اعلام کرد که دست به تلافی خواهد زد. یکی از رهبران این گروه به روزنامه نیویارک تایمز گفت:
«بهزودی حمله به پایگاههای امریکایی را در پاسخ به تجاوز آنان آغاز خواهیم کرد.»
در همان روز، حزبالله لبنان حملات امریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرد، اما روشن نساخت که آیا در دفاع از ایران وارد جنگ خواهد شد یا خیر.
حملات روز شنبه سبب بستهشدن حریم هوایی در بخشهای مختلف منطقه گردید.
شرکتهای هوانوردی قطر ایرویز و امارات اعلام کردند که پروازهای خود بهطور موقت به مراکز اصلیشان در دوحه و دوبی را متوقف میسازند.
اداره هوانوردی ملکی سوریه گفت که دهلیزهای هوایی جنوبی این کشور را به مدت ۱۲ ساعت مسدود میکند و پروازها از مسیرهای بدیل هدایت خواهند شد.
توان دفاع هوایی و دیگر قابلیتهای نظامی ایران در جنگ سال گذشته با اسرائیل تضعیف شده بود و آمادگی تهران را برای این حملات کاهش داده است. با این حال، کارشناسان میگویند ممکن است ایران توان نظامی خود را حفظ کند، زیرا انتظار میرود این عملیات چندین روز ادامه یابد؛ چنانکه برخی مقامهای امریکایی هشدار دادهاند.
علی واعظ از گروه بحران بینالمللی گفت:
«سیاست ایران در اینجا استقامت است. ایران آستانه بالایی برای تحمل فشار دارد. اگر این جنگ به یک جنگ فرسایشی تبدیل شود، احتمال آن بیشتر است که امریکا و اسرائیل زودتر عقبنشینی کنند تا ایران.»
