انتقام در سایه آتش؛ تهران زیر بمباران، پایگاههای امریکا هدف حملات متقابل قرار گرفت
در حالی که تهران یکشنبه را با صدای انفجارهای پیاپی آغاز کرد، مسعود پزشکیان در نخستین واکنش رسمی به کشتهشدن سید علی خامنهای اعلام کرد «خونخواهی و انتقام از عاملین و آمرین این جنایت» را حق مشروع و وظیفه دولت خود میداند؛ موضعی که همزمان با گسترش دامنه درگیریها، منطقه را در آستانه یک رویارویی کمسابقه قرار داده است.
پزشکیان تأکید کرده که برای اجرای این «وظیفه» از تمام ظرفیتهای کشور استفاده خواهد کرد. در همین حال، رسانههای دولتی ایران گزارش دادهاند که محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، به وزیران دستور داده است اداره کشور حتی در شرایط جنگی بدون وقفه ادامه یابد؛ نشانهای از تلاش دولت برای نمایش ثبات در بحبوحه بحران.
تهران زیر آتش
رسانههای ایران از وقوع انفجارهای متعدد در نقاط مختلف پایتخت خبر دادهاند. به گزارش خبرگزاری رسمی خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، صدای «چند انفجار مهیب» در محدوده سیدخندان، چهارراه قصر، میدان ونک و خیابان مطهری شنیده شده است. همچنین گزارشهایی از بمباران شدید ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی و میدان سپاه در تهران منتشر شده است.
در شمال تهران نیز ساکنان مناطق ولنجک، ونک و سیدخندان از شنیدهشدن صدای اصابت و انفجار خبر دادهاند. تاکنون مقامهای ایرانی جزئیاتی درباره تلفات احتمالی ارائه نکردهاند.
همزمان، ارتش اسرائیل اعلام کرده که حملات هوایی گستردهای را در «قلب تهران» آغاز کرده است. در بیانیهای که از سوی ارتش اسرائیل منتشر شده، آمده است نیروی هوایی این کشور طی یک روز گذشته عملیاتهایی را برای «هموار ساختن مسیر به سوی تهران» انجام داده است.
حملات متقابل به پایگاههای امریکا
در سوی دیگر، خبرگزاری خبرگزاری تسنیم گزارش داده که جمهوری اسلامی بامداد یکشنبه پایگاههای امریکا در قطر، کویت، عمان، بحرین و دبی را هدف قرار داده است. این حملات، دامنه درگیری را عملاً به خلیج فارس کشانده است.
شبکه CNN از زخمیشدن دو نفر در دبی بر اثر سقوط بقایای یک پهپاد خبر داده و گزارش داده است که بندر دقم در عمان نیز هدف حمله قرار گرفته و یک کارگر زخمی شده است. سفارت امریکا در مسقط هشدار امنیتی صادر کرده و از شهروندان خود خواسته در محلهای امن پناه بگیرند.
در بحرین، مقامهای رسمی اعلام کردهاند سامانههای دفاع هوایی این کشور دهها راکت و پهپاد را رهگیری کردهاند. وزارت داخله قطر نیز از رهگیری یک راکت در حومه دوحه خبر داده و اعلام کرده موردی از تلفات انسانی گزارش نشده است.
منطقه در آستانه چه سناریویی؟
تحولات یکشنبه نشان میدهد که بحران از مرحله «حمله محدود» عبور کرده و وارد فاز تقابل مستقیم و چندجانبه شده است؛ تقابلی که پای کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و پایگاههای امریکایی را نیز بهطور آشکار به میدان کشانده است.
اعلام رسمی «انتقام» از سوی رئیسجمهور ایران، در کنار آغاز حملات هوایی اسرائیل به قلب تهران و پاسخهای موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی، معادلهای را شکل داده که مهار آن دشوار خواهد بود. اگرچه هنوز آمار دقیقی از تلفات منتشر نشده، اما گسترش جغرافیای حملات نشان میدهد که خطر یک جنگ منطقهای تمامعیار بیش از هر زمان دیگری جدی است.
در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است که آیا این دور از حملات و پاسخها در چارچوب «بازدارندگی متقابل» باقی میماند، یا منطقه به سمت یک جنگ فراگیر سوق داده میشود؛ جنگی که پیامدهای آن تنها به تهران و تلآویو محدود نخواهد ماند، بلکه امنیت خلیج فارس و ثبات کشورهای پیرامونی، از جمله افغانستان، را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.
