سانسور در سایه بمباران؛ محدودیت شدید طالبان بر انتشار تصاویر تلفات
«تنها تصاویر مورد تأیید طالبان منتشر میشود
همزمان با تشدید درگیریها میان طالبان و پاکستان، منابع محلی از اعمال محدودیتهای گسترده بر دسترسی به اطلاعات مربوط به تلفات غیرنظامیان و اعضای طالبان خبر میدهند؛ محدودیتهایی که به گفته آنان، روند اطلاعرسانی مستقل را عملاً فلج کرده است.
به گزارش رسانه ها، منابع روز دوشنبه ۱۱ حوت گفتهاند که طالبان اجازه عکاسی و فیلمبرداری از مناطق بمبارانشده را به شهروندان و خبرنگاران نمیدهند و هرگونه ثبت تصویر از ساحات آسیبدیده ممنوع اعلام شده است.
به گفته این منابع، فقط افراد وابسته به طالبان مجازند از محل حملات و قربانیان احتمالی تصویر تهیه کرده و آن را به رسانههای مشخص ارسال کنند. این اقدام سبب شده که دسترسی به اطلاعات مستقل درباره شمار واقعی تلفات و میزان خسارات، با دشواری جدی روبهرو شود.
در شرایطی که جنگ روایتها میان کابل و اسلامآباد نیز شدت گرفته، نبود منابع مستقل تصویری، راستیآزمایی ادعاهای دو طرف را پیچیدهتر ساخته است. هر دو طرف آمارهایی درباره تلفات و خسارات منتشر میکنند، اما نبود دسترسی آزاد خبرنگاران، فضای ابهام را تقویت کرده است.
در همین حال، حمدالله فطرت معاون سخنگوی طالبان اعلام کرده که در حملات روز دوشنبه پاکستان بر یک کمپ پناهندگان در ولسوالی خاص کنر، سه کودک ششساله کشته شدهاند. این ادعا تاکنون از سوی منابع مستقل تأیید نشده و مقامهای پاکستانی نیز در این مورد واکنشی نشان ندادهاند.
تحلیل آگاه
محدودسازی شدید دسترسی به اطلاعات در مناطق جنگی، صرفاً یک اقدام امنیتی نیست؛ بلکه مستقیماً بر اعتماد عمومی و مشروعیت روایت رسمی تأثیر میگذارد. در شرایطی که آمارهای متناقض از دو سوی مرز منتشر میشود، نبود خبرنگاران مستقل و ممنوعیت ثبت تصاویر، زمینه را برای گسترش شایعات و بیاعتمادی فراهم میکند.
افغانستان در دو دهه گذشته تجربهای نسبی از حضور رسانههای میدانی و گزارشهای مستقل داشت. اکنون، با اعمال چنین محدودیتهایی، فضای اطلاعرسانی بهشدت کنترلشدهتر از گذشته به نظر میرسد. این وضعیت نهتنها پاسخگویی درباره تلفات غیرنظامیان را دشوار میکند، بلکه امکان مستندسازی حقوقی رویدادها را نیز کاهش میدهد.
در جنگهای مدرن، روایت به اندازه میدان نبرد اهمیت دارد. اگر دسترسی آزاد به اطلاعات محدود شود، نه تنها حقیقت قربانی میشود، بلکه فاصله میان مردم و حاکمیت نیز عمیقتر خواهد شد؛ فاصلهای که در شرایط بحرانی، میتواند پیامدهای سیاسی و اجتماعی گستردهتری در پی داشته باشد.
