چرا امریکا موقتاً تحریمهای خرید نفت روسیه توسط هند را لغو کرد؟
نویسنده: اندرو کوریبکو
۶ مارچ ۲۰۲۶
———————-
واقعیت «چالشبرانگیز» این است که امریکا بهطور یکجانبه در حال بازسازی نظم جهانی است تا یکقطبی بودن قدرت را بازگرداند و فارغ از نظرها دربارهٔ این سیاست، در عمل در ماههای اخیر موفقیتهای ملموسی نیز کسب کرده است.
وزیر خزانهداری امریکا، اسکات بنت، اعلام کرد که پالایشگاههای هندی برای ۳۰ روز مجاز شدهاند تا نفت روسیه را خریداری کنند، اما فقط نفتی که هماکنون در دریا گیر کرده است. هدف اعلامشده این است که «هیچ منفعت مالی قابل توجهی برای دولت روسیه ایجاد نشود» و در عین حال «جریان نفت به بازار جهانی حفظ شود»، چرا که جنگ خلیج سوم باعث اختلال در تنگه هرمز شده است.
این اقدام بخشی از استراتژی بزرگ امریکا علیه چین است. قطع دسترسی چین به ۱۳.۴٪ نفتی که سال گذشته از ایران وارد میکرد، به واشنگتن اهرم فشار زیادی میدهد تا در سفر آتی ترمپ، چین را به پذیرش توافق تجاری نامتقارن وادار کند و از رشد ابرقدرتی آن جلوگیری کند.
اگر امریکا به طور موقت تحریمها را لغو نمیکرد، هند ممکن بود متحمل خسارتهای جانبی شود. زیرا ترمپ ماه گذشته تهدید کرده بود که در صورت ادامهٔ خرید نفت روسیه، تعرفهٔ ۲۵٪ خود را مجدداً اعمال میکند، اگرچه دولت هند این توافق را رد کرده بود. با این حال، هند تحت فشار امریکا واردات نفت خود از روسیه را کاهش داد، همانطور که فئودور لوکیانوف، کارشناس روس، گفته است. او تاکید کرد که این بدان معنا نیست که هند استقلال خود را از دست داده است، بلکه به معنای مدیریت منافع خود در شرایط نامطلوب است.
به گفتهٔ او: «درک هند از حاکمیت مانند بسیاری دیگر از کشورها متفاوت است. حاکمیت الزاماً به معنای مقاومت در برابر فشار نیست؛ بلکه به معنای یافتن راههایی برای تحقق منافع خود در شرایط نامطلوب است… این واقعیت عملی چیزی است که اغلب به آن جهان چندقطبی گفته میشود… ابتدا از منافع خود مراقبت کن.»
این چارچوب، بقیهٔ اعلامیهٔ بنت دربارهٔ انتظار امریکا از افزایش خرید نفت امریکا توسط هند را توضیح میدهد. ترمپ ۲.۰ از تعرفهها بهعنوان ابزاری برای مهندسی دوباره روابط انرژی هند استفاده کرد تا فشار مالی طولانیمدت بیشتری بر روسیه وارد کند و در عین حال سود بیشتری برای شرکتهای امریکایی به دست آورد. حتی اگر دادگاه عالی برخی از این تعرفهها را غیرقانونی دانسته باشد، این امر تنها کمی سیاست خارجی ترمپ ۲.۰ را پیچیده میکند و احتمالاً هند به دلایل سیاسی و اقتصادی از مخالفت با سیاست امریکا خودداری خواهد کرد.
با این حال، توصیف هند بهعنوان «وابستهٔ امریکا» نادرست است، حتی با نفوذ تازهٔ امریکا بر امنیت انرژی این کشور. روند «چندجانبهگرایی جدید» هند به دنبال همکاری با کشورهای میانه در نظم نوظهور جهانی است تا نفوذ امریکا و چین را متعادل کرده و استقلال نسبی خود را حفظ کند.
در نهایت، واقعیت این است که امریکا در حال بازسازی نظم جهانی به سمت یکقطبی است و در این روند، هند نقش برجستهٔ ژئواقتصادی و ژئوپلیتیکی به ویژه در برابر چین ایفا میکند. بنابراین لغو موقت تحریمها بر خرید نفت روسیه، راهی بود برای جلوگیری از آشفتگی داخلی در هند و حفظ این سناریوی استراتژیک.
