افزایش گسترده کرایه خانه در افغانستان؛ فشار سنگین بر خانوادهها در کابل، هرات، مزارشریف و کندز
در ادامه شکایتهای گسترده شهروندان، باشندگان کابل و شماری از ولایتهای بزرگ کشور از افزایش چشمگیر کرایه خانهها ابراز نگرانی کردهاند؛ وضعیتی که به گفته آنان، توان اقتصادی خانوادههای کمدرآمد را بهشدت تحت فشار قرار داده است.
کابل؛ جهش کرایهها تا ۲۲ هزار افغانی
بر اساس گفتههای ساکنان مناطق مختلف کابل، مالکان خانهها بدون توجه به وضعیت اقتصادی مردم، نرخ کرایهها را بهگونه قابل توجه افزایش دادهاند. به گفته باشندگان، کرایه خانههای دو اتاقه تا حدود ۱۳ هزار افغانی و خانههای سه اتاقه در برخی مناطق بین ۱۸ تا ۲۲ هزار افغانی رسیده است.
مریم، باشنده منطقه پنجصد فامیلی، میگوید: «سالهاست در خانه کرایی زندگی میکنیم. حالا میخواهیم به منطقه دیگر برویم، اما کرایهها بسیار بالا رفته و توان پرداخت نداریم. از دولت میخواهیم رسیدگی کند.»
شاهین، ساکن سرکوتل خیرخانه، نیز میگوید: «من نانآور خانواده هستم. وضعیت اقتصادی ما دشوار است و ماهانه باید ده هزار افغانی کرایه پرداخت کنیم.»
در همین حال، مسئولان دفاتر رهنمایی معاملات تأکید میکنند که به جای تمرکز بر بررسی دفاتر، باید نظام نظارتی مستقیم بر مالکان جایداد ایجاد شود و نرخها بر اساس دستهبندی مناطق تنظیم گردد.
امامالدین یوسفی، یکی از مسئولان این دفاتر، میگوید: «قیمتها را مالکان تعیین میکنند، باید هیأت نظارتی ایجاد شود و نرخها بر اساس کتگوریهای منطقهای تنظیم گردد.»
برکتالله رسولی، سخنگوی وزارت عدلیه، گفته است که کمیته کنترل کرایه منازل تاکنون بیش از ۱۰۰۰ دفتر رهنمایی معاملات را بررسی کرده و ۴۶ دفتر به دلیل تخلف مسدود شدهاند.
او افزوده است که این کمیته به دفاتر توصیه کرده از ثبت خانههایی با افزایش غیرمنطقی کرایه خودداری کنند و شکایات شهروندان نیز بررسی میشود.
کارشناسان افزایش جمعیت، بازگشت مهاجرین و تخریب برخی خانهها برای ساختوساز جدید را از عوامل اصلی رشد قیمتها در کابل عنوان میکنند.
هرات؛ افزایش تا ۴۰ درصد و کمبود شدید خانه
در هرات، باشندگان از افزایش بیسابقه کرایهها شکایت دارند. برخی منابع ملکی میگویند کرایه خانهها در ماههای اخیر تا ۴۰ درصد افزایش یافته است.
باشندگان میگویند یافتن خانه مناسب به چالش جدی تبدیل شده و ورود مهاجرین بازگشتی و مهاجرت داخلی از ولایتهای دیگر، فشار سنگینی بر بازار مسکن وارد کرده است.
مسئولان محلی نیز تأیید کردهاند که افزایش تقاضا موجب بالا رفتن قیمتها شده و وعده دادهاند که روند بازار مسکن را مدیریت و نظارت خواهند کرد.
مزارشریف؛ کرایه برابر با درآمد ماهانه
در مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، باشندگان میگویند کرایه بلاکها و حویلیها بهشدت افزایش یافته است.
یکی از باشندگان میگوید: «درآمد ماهانه ما حدود ۱۲ تا ۱۵ هزار افغانی است، اما کرایه خانهها نیز به همین حدود رسیده است.»
به گفته آنان، بیکاری گسترده و نبود درآمد کافی، وضعیت را دشوارتر ساخته و یافتن خانه کرایی نیز به یک چالش جدی تبدیل شده است.
کندز؛ افزایش دو برابری کرایهها
باشندگان کندز نیز از افزایش ناگهانی کرایهها شکایت دارند. برخی میگویند کرایهها از آغاز سال جدید خورشیدی دو برابر شده است.
یکی از باشندگان میگوید: «قبلاً پنج هزار افغانی پرداخت میکردم، اما حالا به ده هزار افغانی افزایش یافته است. نمیدانیم به کجا شکایت کنیم.»
باشندگان میگویند هیچ مرجع مؤثری برای رسیدگی به این وضعیت وجود ندارد.
جمعبندی
افزایش کرایه خانه در شهرهای بزرگ افغانستان اکنون به یک بحران اجتماعی-اقتصادی تبدیل شده است. ترکیب عواملی مانند رشد جمعیت شهری، بازگشت مهاجرین، کمبود عرضه مسکن و ضعف نظارت، فشار سنگینی را بر خانوادههای کمدرآمد وارد کرده و نگرانیها از تشدید این روند همچنان ادامه دارد.
