برنامه توسعه سازمان ملل: بیش از ۸۰ درصد مردم افغانستان هنوز برق ثابت ندارند

برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) اعلام کرده است که افغانستان یکی از کشورهایی است که بیشترین ناامنی انرژی در سطح جهان را دارد و بیش از ۸۰ درصد مردم آن هنوز به برق پایدار و ثابت دسترسی ندارند. این نهاد هشدار داده است که وابستگی خانواده‌ها به هیزم برای رفع نیازهای روزمره، سلامت مردم و محیط‌زیست را با خطر جدی روبه‌رو کرده است.

برنامه توسعه سازمان ملل روز یک‌شنبه، ۱۸ عقرب، در صفحه ایکس (توییتر سابق) خود نوشته است که اتکای گسترده مردم افغانستان به هیزم و سوخت‌های سنتی موجب افزایش آلودگی هوا، تخریب جنگل‌ها و گسترش بیماری‌های تنفسی در میان کودکان و زنان شده است.
این نهاد تأکید کرده است که «افغانستان در میان کشورهایی است که از لحاظ دسترسی به انرژی پایدار، در پایین‌ترین رده جهانی قرار دارد.»
پیش‌تر، همین سازمان اعلام کرده بود که حدود ۹۷ درصد مردم افغانستان به دلیل دهه‌ها جنگ، نبود سرمایه‌گذاری زیرساختی و ضعف مدیریتی با فقر انرژی روبه‌رو هستند.
بر مبنای آمار سازمان ملل، مصرف سرانه انرژی در افغانستان تنها ۷۰۰ کیلووات ساعت در سال است؛ رقمی که حدود ۳۰ برابر کمتر از میانگین جهانی می‌باشد.
بخش عمده برق افغانستان از کشورهای همسایه، به‌ویژه اوزبیکستان، تاجیکستان و ایران تأمین می‌شود. این وابستگی سبب شده که افغانستان با کمبود انرژی و قطع مکرر برق در فصل‌های سرد سال مواجه باشد.
با وجود وعده‌های مکرر طالبان برای خودکفایی در بخش انرژی، هنوز هیچ طرح بزرگ تولید برق در داخل کشور عملی نشده است.
بر اساس گزارش‌ها، طالبان سالانه بین ۲۲۰ تا ۲۸۰ میلیون دالر برای خرید برق از کشورهای همسایه هزینه می‌کنند.
💡 تحلیل آگاه
فقر انرژی در افغانستان تنها نتیجه جنگ‌های طولانی نیست، بلکه بازتاب فقدان سیاست‌گذاری پایدار، نبود مدیریت فنی و بی‌اعتمادی سرمایه‌گذاران خارجی است.
طالبان در چهار سال گذشته، با وجود درآمدهای کلان از منابع معدنی، هیچ برنامه جدی برای توسعه شبکه برق داخلی ارائه نکرده‌اند و تمرکز آن‌ها بیشتر بر تداوم واردات و کنترل درآمدهای توزیع برق بوده است.
کارشناسان انرژی می‌گویند تا زمانی که افغانستان به شبکه‌ی منطقه‌ای تولید برق نپیوندد و روی منابع بومی مانند آب، آفتاب و زغال‌سنگ پاک سرمایه‌گذاری نکند، بحران انرژی به معضل مزمن بدل خواهد شد.
در شرایطی که کشورهای همسایه در حال گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر هستند، افغانستان هنوز در تاریکی به‌سر می‌برد — تاریکی‌ای که نه فقط خانه‌ها، که آینده توسعه کشور را نیز در بر گرفته است.