هشدار تند نماینده سازمان ملل: افغانستان زیر بار بازگشت میلیونی مهاجران فرو میریزد
رزا اوتونبایوا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در افغانستان، با بازدید از مرز اسلامقلعه و دیدار با بازگشتکنندگان، نسبت به پیامدهای فاجعهبار بازگشتهای گسترده و اجباری مهاجران افغان هشدار داد. او این وضعیت را نتیجه «مسئولیتگریزی جامعه جهانی» خواند و خواستار اقدام فوری و هماهنگ کشورهای منطقه و نهادهای بینالمللی شد.
به گزارش خبرگزاری آگاه، رزا اوتونبایوا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در امور افغانستان، روز دوشنبه ۲۵ سرطان، پس از بازدید از گذرگاه مرزی اسلامقلعه و دیدار با مهاجران بازگشتی، مقامهای محلی و نهادهای امدادی، هشدار داد که بازگشتهای ناگهانی و گسترده مهاجران افغان، پیامدهایی فاجعهبار بههمراه خواهد داشت.
او گفت: «آنچه باید لحظهای خوشایند برای بازگشت خانوادههایی باشد که سالها در مهاجرت بهسر بردهاند، اکنون با خستگی، آسیب روحی و ناامیدی عمیق همراه است.»
خانم اوتونبایوا با انتقاد از نبود هماهنگی در سطح منطقهای، خواستار آغاز فوری گفتوگو میان کشورهای مهاجرپذیر مانند ایران، پاکستان و دولتهای آسیای میانه شد تا اصل «بازگشت داوطلبانه، امن و با کرامت» رعایت شود. او تأکید کرد که بیتوجهی به این اصل، تبعات سنگینی بهدنبال خواهد داشت.
سازمان ملل اعلام کرده که از آغاز سال ۲۰۲۵ تاکنون، بیش از ۱.۳ میلیون افغان از کشورهای همسایه اخراج یا به کشور بازگشتهاند. این جمعیت اغلب در شرایط بحرانی، بدون دسترسی به خدمات اساسی مانند غذا، سرپناه، آب و مراقبتهای پزشکی، وارد افغانستان شدهاند.
خانم اوتونبایوا همچنین با اشاره به کاهش شدید بودجه عملیاتهای امدادی هشدار داد: «نهادهای بشردوستانه ناچار شدهاند میان تأمین غذا، سرپناه یا امنیت، دست به انتخابهای دردناک بزنند.»
او در پایان افزود: «بیتوجهی به افغانستان، بهایی دارد که با جان انسانها و شعلهور شدن دوباره بحرانها پرداخت خواهد شد. اکنون وقت اقدام است—با منابع، اراده و مسئولیت مشترک.»
🔍 تحلیل خبرگزاری آگاه:
هشدار بیپرده نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل، نشانهای از بحرانی رو به گسترش است؛ بحرانی که نهتنها از مدیریت مهاجرت فراتر رفته، بلکه به تهدیدی برای ثبات منطقه بدل شده است.
بازگشت اجباری مهاجران در حالی شدت یافته که افغانستان از درون با خشکسالی، فقر، سرکوب اجتماعی و نبود خدمات عمومی دستوپنجه نرم میکند. تشدید اخراجها از ایران پس از آتشبس اخیر تهران و تلآویو، مرزهای غربی کشور را به کانون تراکم انسانی، فقر و درماندگی تبدیل کرده است.
در غیاب یک برنامه ملی و حمایت مالی کافی، هر موج تازهای از بازگشت، میتواند به بیثباتیهای اجتماعی، افزایش بیکاری، تشدید فقر و حتی تهدید امنیتی منجر شود.
اگر جامعه جهانی همچنان از پذیرش مسئولیت شانه خالی کند، افغانستان نهتنها تاب بحران انسانی را نخواهد داشت، بلکه این بحران دیر یا زود دامن منطقه و جهان را نیز خواهد گرفت.
📌 خبرنگار بحران انسانی – اسلامقلعه
📅 تاریخ نشر: ۲۶ سرطان ۱۴۰۴ / ۱۶ جولای ۲۰۲۵
📍 خبرگزاری آگاه
