هشدار تازه سازمان ملل: محرومیت زنان افغانستان از حقوق اساسی، بحرانیتر از هر زمان
بخش زنان سازمان ملل متحد هشدار داده است که چهار سال پس از حاکمیت طالبان، زنان و دختران افغان از ابتداییترین حقوق انسانی محروم ماندهاند؛ محرومیتی که به گفته این سازمان، به بحران در سلامت، آموزش، امنیت و آینده نسلها در افغانستان انجامیده است.
خبرگزاری آگاه:
سازمان ملل روز شنبه، ۲۵ اسد، با نشر گزارشی تازه اعلام کرد که تقریبا ۷۸ درصد زنان و دختران جوان افغان به آموزش، اشتغال و آموزشهای فنی دسترسی ندارند؛ آماری که چهار برابر بیشتر از پسران است.
براساس این گزارش، ممنوعیت رفتوآمد زنان بدون محرم، محرومیت آنان از تحصیل در رشتههای پزشکی و محدودیتهای سختگیرانه در آموزش و اشتغال، پیامدهای ویرانگری برای جامعه افغانستان به همراه داشته است. بسیاری از زنان ناگزیرند برای مراجعه به کلینیکها مسافتهای طولانی طی کنند و برخی خدمات درمانی بهطور کامل از دسترس آنان خارج شده است.
سازمان ملل تاکید کرده است که این محدودیتها پیامدهای مستقیم بر سلامت و زندگی زنان داشته است؛ از جمله افزایش نرخ مرگومیر مادران، بالا رفتن ازدواجهای کودکان، بحران روانی گسترده و گسترش فقر در سطح خانوادهها.
براساس برآورد این سازمان، تا سال ۲۰۲۶ بارداری زودهنگام در افغانستان ۴۵ درصد افزایش خواهد یافت و مرگومیر مادران بیش از ۵۰ درصد بالا خواهد رفت. همزمان، در سال ۲۰۲۳ حدود ۳۰ درصد دختران زیر ۱۸ سال – از جمله ۱۰ درصد زیر ۱۵ سال – ازدواج کردهاند؛ روندی که بهویژه ناشی از فقر گسترده خانوادههاست.
تحلیل آگاه
تحلیل این گزارش نشان میدهد که محدودیتهای طالبان علیه زنان، صرفاً یک سیاست فرهنگی یا مذهبی نیست؛ بلکه ابزاری سیستماتیک برای کنترل جامعه و تثبیت قدرت این گروه است. طالبان با محرومسازی زنان از آموزش و کار، عملاً نیمی از جمعیت کشور را به حاشیه رانده و ستون فقرات اقتصادی و اجتماعی جامعه را درهم شکستهاند.
در سطح اجتماعی، حذف زنان از عرصههای عمومی نه تنها موجب فروپاشی ساختارهای آموزشی و درمانی شده، بلکه آینده نسلهای بعدی را نیز بهطور جدی تهدید میکند. بحران ازدواج کودکان، افزایش مرگومیر مادران و گسترش فقر، ترکیبی خطرناک است که میتواند افغانستان را در چرخهای بیپایان از عقبماندگی و بحران انسانی گرفتار سازد.
از منظر سیاسی، این وضعیت پرسشی جدی را پیش روی جامعه جهانی قرار میدهد: آیا سکوت و یا سیاست تعامل با طالبان، به معنای پذیرش رسمی این نقض آشکار حقوق بشر نیست؟ گزارشهای مکرر نهادهای بینالمللی نشان میدهد که هیچ نشانهای از تغییر در سیاستهای طالبان وجود ندارد.
در نهایت، زنان افغانستان امروز به نماد قربانیان فراموششده تبدیل شدهاند؛ قربانیانی که نه طالبان نمایندهشان هستند، نه رهبران احزاب و جامعه مدنی توان دفاع از آنان را داشتهاند. جامعه جهانی اگر در عمل اقدامی نکند، تاریخ افغانستان شاهد نسلی خواهد بود که از ابتداییترین حقوق انسانی خود محروم مانده و صدایشان به عمد خاموش شده است.
