از تشدید فشارهای خارجی تا بحرانهای داخلی؛ افغانستان میان بیاعتمادی جهانی و نارضایتی عمومی
گزارش روز | افغانستان و جهان
📆 ۵ دسامبر ۲۰۲۵ میلادی
🗓 ۱۴ قوس ۱۴۰۴ هجری خورشیدی
🕌 ۳ جمادیالثانی ۱۴۴۷ هجری قمری
در حالی که طالبان با اتحادیه اروپا برای جلب همکاریهای بشری و اقتصادی دست دراز کردهاند، از داخل کشور گزارشهای تازهای از شکنجه، تبعیض قومی و قتل نظامیان پیشین منتشر میشود. همزمان، در سطح جهانی نیز فشارهای دیپلماتیک و بحرانهای سیاسی از جنگ اوکراین تا محدودیتهای مهاجرتی امریکا، چشمانداز آینده را مبهمتر کرده است.
طالبان در تلاش برای بهبود روابط خارجی، امروز از طریق عبدالسلام حنفی، معاون اداری رئیسالوزرا، میزبان مقامهای اتحادیه اروپا بودند. حنفی در این دیدار تأکید کرد که اداره طالبان با کشورهای اروپایی «هیچ مشکلی ندارد» و خواهان همکاریهای سیاسی و اقتصادی مبتنی بر «احترام متقابل» است. در مقابل، هیأت اتحادیه اروپا از ادامه کمکهای بشری سخن گفت و تأکید کرد که اولویت آنها «مردم افغانستان» هستند، نه حکومت طالبان. این اتحادیه اعلام کرده برنامههایی برای اشتغالزایی جوانان و حمایت از مهاجران بازگشتکننده روی دست دارد.
اما این تلاشها برای عادیسازی روابط درحالی صورت میگیرد که داخل کشور، گزارشهای تازهای از شکنجه و خشونت منتشر شده است. در ارزگان، یک نظامی پیشین پس از بازگشت از ایران توسط طالبان کشته شد و برای پنهان کردن این قتل، دو فرد ملکی بازداشت گردیدند. همزمان در کندز، منابع از لتوکوب شدید یک مرد اوزبیک و مادر کهنسالش توسط ۱۰ نفر از افراد طالبان خبر دادهاند؛ اقدامی که بهگفته منابع به دلیل «هویت قومی» صورت گرفته است. چنین رویدادهایی پرسشهایی جدی درباره ادعای «عفو عمومی» طالبان و کنترل خشونت در بدنه نیروهای این گروه ایجاد کرده است.
در کنار این تنشها، رهبر طالبان از مردم خواسته است نماز استسقاء بخوانند و برای باران دعا کنند. افغانستان بهعنوان یکی از ۱۰ کشور آسیبپذیر در برابر بحران اقلیمی، با خشکسالی شدید و کاهش سطح آبهای زیرزمینی روبهرو است؛ اما منتقدان میگویند بحران آب با مدیریت، برنامهریزی علمی و سرمایهگذاری در زیرساخت حل میشود، نه با تکرار درخواستهای مذهبی.
در جهان، بحرانهای امنیتی و دیپلماتیک نیز سایه سنگینی بر سیاست افغانستان دارد. در واشنگتن، پس از حمله مرگبار یک مهاجر افغان، دولت ترامپ در فکر گسترش ممنوعیت سفر از ۱۹ کشور به ۳۰ کشور است؛ اقدامی که ممکن است روند مهاجرت و پرونده هزاران افغان را با محدودیتهای تازه مواجه سازد. در سطح بینالملل، ولادیمیر پوتین پس از مذاکرات بینتیجه با فرستاده ترامپ درباره اوکراین، امروز راهی هند شده تا با نریندرا مودی درباره تجارت انرژی و تسلیحات گفتوگو کند. این سفر تلاش روسیه برای یافتن متحدان اقتصادی تازه و دورزدن تحریمهای غرب را پررنگتر کرده است.
در این میان، امانوئل مکرون از «وحدت امریکا و اروپا» در حمایت از اوکراین دفاع میکند و میگوید راهحل صلح بدون همکاری جهانی ممکن نیست. این موضعگیری نشان میدهد که جنگ اوکراین به عاملی تعیینکننده در نظم نوین جهانی تبدیل شده است؛ نظمی که افغانستان نیز، چه بخواهد و چه نخواهد، در سایه آن تصمیمها و فشارها قرار خواهد گرفت.
