قطع تجارت دارو با پاکستان؛ قیمتها در کابل تا ۴۰ درصد بالا رفت

سه ماه پس از دستور طالبان برای توقف تجارت دارو با پاکستان، بازار دارویی کابل با بحران تازه روبهرو شده است. منابع میگویند قیمت بسیاری از داروهای حیاتی تا ۴۰ درصد افزایش یافته و دسترسی مردم به دارو دشوارتر از گذشته شده است.
خبرگزاری آگاه
منابع محلی روز دوشنبه، ۲۰ دلو/بهمن، تایید کردند که پس از تصمیم طالبان برای قطع تجارت رسمی دارو با پاکستان، واردات قانونی دارو تقریباً متوقف شده و بیشتر داروها از مسیرهای قاچاق وارد بازار میشود.
مسئولان داروخانهها میگویند نبود نظارت دولتی و افزایش قاچاق باعث بیثباتی شدید در بازار دارو شده و قیمتها بهگونه چشمگیری بالا رفته است.
به گفتهی آنان، برخی شربتهای آنتیبیوتیک که مصرف گسترده دارند، بیشترین افزایش قیمت را تجربه کردهاند. برای نمونه، شربت Amclav-DS (۶۰ میلیلیتر) که برای درمان عفونتهای تنفسی و گوش استفاده میشود، از ۶۱ افغانی به ۱۰۰ افغانی رسیده است؛ یعنی بیش از ۶۰ درصد افزایش.
همچنین قیمت شربت Cefiget DS (۲۰۰mg/۵ml) که برای درمان عفونتهای پوستی و تنفسی تجویز میشود، از ۷۲ افغانی به ۱۰۰ افغانی بالا رفته است.
داروخانهداران هشدار میدهند که اگر این وضعیت ادامه یابد، بسیاری از داروهای حیاتی از دسترس مردم خارج خواهد شد و بیماران، بهویژه کودکان و سالمندان، بیشتر آسیب خواهند دید.
کارشناسان بهداشت و اقتصاد میگویند توقف تجارت دارو با پاکستان نهتنها فشار مضاعف بر بیماران وارد کرده، بلکه میتواند سلامت عمومی و اقتصاد خانوادهها را نیز با بحران روبهرو سازد. آنان از طالبان میخواهند هرچه زودتر راهکاری برای واردات قانونی و تنظیم بازار دارو بیابند.
تحلیل آگاه
تصمیم طالبان برای قطع تجارت دارو با پاکستان، بیش از آنکه یک اقدام اقتصادی حسابشده باشد، به یک شوک ناگهانی در بازار دارویی افغانستان انجامیده است. افغانستان از نگاه تولید داخلی دارو وابستگی شدیدی به واردات دارد و پاکستان یکی از اصلیترین مسیرهای تأمین دارو بوده است. قطع این مسیر بدون فراهمسازی بدیل عملی، عملاً بازار را به دست قاچاقچیان سپرده است.
افزایش قیمتها، تنها یک پیامد سطحی ماجراست. خطر اصلی، ورود داروهای بیکیفیت و تقلبی به بازار است؛ داروهایی که نهتنها بیماری را درمان نمیکنند، بلکه گاهی جان بیمار را به خطر میاندازند. در کشوری که سیستم نظارت دارویی ضعیف است، قاچاق دارو میتواند به فاجعه خاموش صحی تبدیل شود.
از سوی دیگر، فشار اقتصادی بر خانوادهها در شرایطی که مردم با فقر گسترده دستوپنجه نرم میکنند، عمیقتر شده است. وقتی قیمت یک شربت ساده کودکان از ۶۰ افغانی به ۱۰۰ افغانی میرسد، برای هزاران خانواده، درمان به یک انتخاب دردناک بدل میشود: یا غذا، یا دارو.



