خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری
نورالحق انور، رئیس اداره امور گروه طالبان، در مراسم فراغت سربازان این گروه مدعی شد که اعضای اردوی ملی نظام پیشین «بیسواد، بیاحساس و دارای وجدان مرده» بوده و واجبالقتل هستند؛ اظهاراتی که ناظران آن را نمونهای از تلاش طالبان برای مشروعیتسازی با تکفیر و تهدید میدانند.
خبرگزاری آگاه
به گزارش خبرگزاری آگاه، نورالحق انور، رئیس اداره امور طالبان، روز یکشنبه، ۱۹ دلو/بهمن، در مراسم فراغت سربازان این گروه گفت که در صفوف اردوی ملی نظام پیشین افرادی استخدام شده بودند که فاقد تعهد دینی، اخلاقی و ملی بوده و از نظر او «وجدان مرده» داشتهاند.
وی افزود: «این افراد نه میتوانستند کشور را حفظ کنند و نه برای مجاهدین ارزش قائل بودند؛ بنابراین واجبالقتل هستند.»
این اظهارات در حالی بیان میشود که در چارچوب وزارت دفاع ملی نظام جمهوری پیشین، ریاست عمومی امور عقیدتی و سیاسی به سربازان آموزشهای دینی، تقویت روحیه ملی و میهندوستی ارائه میداد و بسیاری از نظامیان با تمرینات عقیدتی و اخلاقی آماده خدمت میشدند.
ناظران تاکید میکنند که طالبان با چنین سخنانی، اردوی ملی پیشین را نهتنها تخریب تاریخی و سیاسی میکنند، بلکه تلاش دارند مشروعیت خود را بر اساس ترس، تهدید و تکفیر بنا کنند، نه قانون و کارآمدی.
تحلیل آگاه
اگر تاریخ افغانستان بخواهد روایت واقعی خود را حفظ کند، این سخنان نورالحق انور یک فاجعه برای حافظه جمعی کشور است. او عملاً اردوی ملی نظام پیشین را نه تنها تخریب میکند، بلکه تلاش دارد ارزشهای انسانی، دینی و ملی که در ساختار آن سازمان یافته بود، بیاعتبار جلوه دهد.
طالبان با این سخنان به جامعه میگوید: «فقط ما مشروعیم و هر کس مخالف ماست، فاقد وجدان، بیسواد و واجبالقتل است.» این نوع استدلال، نمونهای از مشروعیتسازی مبتنی بر خشونت و تهدید است؛ مشروعیتی که هیچ پایه حقوقی، قانونی یا اخلاقی ندارد.
در افق وسیعتر، این پیام دو لبه دارد: از یک سو، نیروهای پیشین و جامعهای که به ساختارهای رسمی اعتماد داشتند، هدف مستقیم تهدید و حذف قرار میگیرند؛ از سوی دیگر، نسل جدید نیز یاد میگیرد که مشروعیت تنها از طریق خشونت، ترس و تکفیر ساخته میشود، نه خدمت و وفاداری به مردم.
نکته کلیدی این است که ساختار رسمی نظام پیشین شامل آموزشهای دینی، میهندوستی و مسئولیت اجتماعی بود. سربازان آموزشدیده میدانستند که دفاع از کشور و مردم بخشی از وجدان ملی و اخلاق دینی آنان است. اما طالبان با برچسب «وجدان مرده» این ساختار را تخریب میکنند و تمام تلاش چند دههای برای تربیت نیروی انسانی متعهد را زیر سوال میبرند.
پیام روشنی که جامعه جهانی و مردم افغانستان باید دریافت کنند، این است: طالبان از طریق ترور فکری، تهدید و حذف مخالفان میخواهند مشروعیت خود را تحمیل کنند. این روش نه تنها غیرانسانی است، بلکه برای ثبات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشور پیامدهای وخیمی به دنبال دارد.
از سوی دیگر، این گفتمان موجب میشود اعتماد عمومی به نهادهای امنیتی به طور کامل فرسوده شود. وقتی نیروهای سابق و جامعه میبینند که رئیس یک اداره کلیدی آنان را واجبالقتل میخواند، انگیزه برای مشارکت، همکاری و ساختن جامعه کاهش مییابد و چرخه خشونت و انتقام آغاز میشود.
در بلندمدت، پیام این سخنان روشن است: حاکمیت مبتنی بر زور و تهدید، ناتوان از ایجاد اعتماد، ثبات و توسعه است. افغانستانی که نسلهای جدید آن مشاهده میکنند مشروعیت با خشونت ساخته میشود، نمیتواند تجربهای از حاکمیت قانون، عدالت و آموزش حرفهای امنیتی داشته باشد.
نورالحق انور با این اظهارات، نشان داد که طالبان هنوز به ساختارهای حقوقی و مشروعیت اخلاقی باور ندارند و تنها ابزار حکومتداری آنان، ترس، تهدید و حذف مخالفان است. جامعه افغانستان در مواجهه با چنین واقعیتی، باید پیامدهای این شیوه حکمرانی را در سطح امنیت، آموزش، فرهنگ و اعتماد اجتماعی درک کند.
در نهایت، این سخنان نه فقط نقد نظام پیشین، که آینهای از فلسفه حکومتداری طالبان است؛ حکومتی که مشروعیت را با وحشت تعریف میکند، و نه با خدمت به مردم و قانون. نسلی که امروز شاهد این پیام است، فردا خواهد دید که آموزش، عدالت و مسئولیت ملی چگونه قربانی سیاست ترس میشوند.
