جنگ ایران، گردشگری خاورمیانه را زمینگیر میکند؟ هشدار درباره از دست رفتن ۶۰ میلیارد دالر درآمد
با ادامه جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران، تازهترین برآوردها نشان میدهد که صنعت گردشگری خاورمیانه با یکی از سنگینترین ضربههای مالی در سالهای اخیر روبهرو خواهد شد؛ ضربهای که میتواند تا ۶۰ میلیارد دالر از درآمد این بخش را نابود کند.
بر اساس دادههای منتشرشده از سوی نهاد پژوهشی Tourism Economics در روز سهشنبه، در صورت تداوم درگیریها، شمار گردشگران بینالمللی ورودی به منطقه در سال ۲۰۲۶ ممکن است بین ۱۱ تا ۲۷ درصد کاهش یابد.
این پیشبینی در حالی منتشر میشود که همین مؤسسه در ماه دسامبر سال گذشته انتظار داشت تعداد بازدیدکنندگان خارجی از خاورمیانه در سال جاری حدود ۱۳ درصد افزایش یابد؛ چشماندازی که اکنون بهطور کامل دگرگون شده است.
افت میلیونی گردشگران
بر پایه سناریوی بدبینانه، منطقه ممکن است بین ۲۳ تا ۳۸ میلیون گردشگر بینالمللی کمتر از برآوردهای قبلی جذب کند. این کاهش، پیامد مستقیم نگرانیهای امنیتی، لغو پروازها، هشدارهای سفر و بیثباتی روانی بازارها عنوان شده است.
از نظر مالی نیز برآورد میشود که درآمد گردشگری خاورمیانه بین ۳۴ تا ۵۶ میلیارد دالر افت کند؛ رقمی که معادل بخش قابل توجهی از تولید ناخالص داخلی برخی کشورهای وابسته به صنعت سفر و مهمانداری در منطقه است.
کشورهایی که بیشتر آسیب میبینند
کشورهایی مانند امارات متحده عربی، قطر، عربستان سعودی و اردن که در سالهای اخیر با سرمایهگذاریهای کلان در بخش هتلداری، حملونقل هوایی و رویدادهای بینالمللی تلاش کردهاند خود را به قطبهای گردشگری جهانی بدل کنند، بیش از دیگران در معرض آسیب قرار دارند.
بسیاری از این کشورها سهم قابل توجهی از درآمد غیرنفتی خود را از طریق گردشگری تأمین میکنند و هرگونه افت در ورود گردشگران، مستقیماً بر اشتغال، بازار کار و سرمایهگذاری خارجی تأثیر میگذارد.
تحلیل آگاه
صنعت گردشگری از نخستین بخشهایی است که در زمان جنگ و بحران امنیتی واکنش نشان میدهد. حتی اگر درگیریها محدود و جغرافیایی باشند، تصویر کلی ناامنی در رسانههای جهانی میتواند تصمیم میلیونها مسافر را تغییر دهد.
کاهش احتمالی تا ۶۰ میلیارد دالر درآمد، تنها یک عدد اقتصادی نیست؛ بلکه زنجیرهای از پیامدها را در پی دارد: از کاهش عواید دولتی گرفته تا فشار بر ارزهای ملی، افزایش بیکاری در بخش خدمات و توقف پروژههای توسعهای.
برای افغانستان نیز، هرچند سهم گردشگری در اقتصاد ملی محدود است، اما بیثباتی منطقهای میتواند بر مسیرهای تجاری، قیمت انرژی و فضای عمومی سرمایهگذاری تأثیر بگذارد.
در نهایت، اگر آتش جنگ مهار نشود، نه تنها توازن امنیتی منطقه، بلکه یکی از مهمترین موتورهای رشد اقتصادی خاورمیانه نیز در معرض فرسایش جدی قرار خواهد گرفت؛ واقعیتی که نشان میدهد هزینههای جنگ، فراتر از میدان نبرد محاسبه میشود.
