آتشبس شکننده در آستانه عید؛ توقف همزمان عملیات طالبان و پاکستان با میانجیگری منطقهای
خبرگزاری آگاه:
در تحولی کمسابقه، طالبان و پاکستان اعلام کردهاند که به مناسبت عید فطر و با درخواست کشورهای منطقه، عملیاتهای نظامی خود را بهطور موقت متوقف میکنند؛ تصمیمی که در میان موجی از خشونتها و تلفات غیرنظامیان، امیدی محتاطانه برای کاهش تنشها ایجاد کرده است.
توقف عملیات از دو سوی خط تنش
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، اعلام کرده است که این گروه به مناسبت عید سعید فطر، عملیات دفاعی موسوم به «رد الظلم» را بهگونه موقت متوقف میسازد.
به گفته او، این تصمیم در پی درخواست کشورهای عربستان سعودی، ترکیه و قطر اتخاذ شده و برای مدت محدود اجرایی خواهد بود.
مجاهد تأکید کرده است که طالبان «حفظ جان افغانها» را مسئولیت خود میدانند، اما در صورت هرگونه تهدید، پاسخ خواهند داد.
در سوی دیگر، عطاالله ترار، وزیر اطلاعات پاکستان نیز اعلام کرده که عملیات نظامی «غضبالحق» در افغانستان بهطور موقت متوقف میشود.
به گفته او، این توقف از نیمهشب ۱۸ مارچ تا نیمهشب ۲۳ مارچ ۲۰۲۶ ادامه خواهد داشت و شامل حملات علیه آنچه «تروریستها و زیرساختهای حمایتی آنان» خوانده شده، میشود.
زمینه؛ جنگ، تلفات و فشارهای منطقهای
این تصمیم در حالی گرفته شده که در هفتههای اخیر، حملات هوایی و درگیریها در چندین ولایت افغانستان، از جمله کابل، باعث کشته و زخمی شدن دهها غیرنظامی شده است.
بر اساس دادههای سازمان ملل، ادامه ناامنیها منجر به آوارگی هزاران تن در داخل کشور شده است.
تحلیل آگاه
توقف همزمان عملیات طالبان و پاکستان، بیش از آنکه نشانه پایان تنش باشد، یک وقفه تاکتیکی و شکننده به نظر میرسد. نقش میانجیگرانه کشورهایی مانند عربستان، قطر و ترکیه نشان میدهد که نگرانی از گسترش بحران به سطح منطقهای افزایش یافته است.
با این حال، چند نکته کلیدی قابل توجه است:
نخست، هر دو طرف تأکید کردهاند که این توقف مشروط و موقت است. این بدان معناست که هرگونه رویداد امنیتی میتواند بهسرعت این وضعیت را به درگیری دوباره تبدیل کند.
دوم، تداوم تلفات غیرنظامیان در حملات اخیر، مشروعیت هر دو طرف را در نگاه افکار عمومی با پرسش مواجه کرده است. در چنین شرایطی، اعلام آتشبس موقت میتواند تلاشی برای کاهش فشارهای داخلی و بینالمللی تلقی شود.
سوم، این آتشبس اگرچه کوتاهمدت است، اما میتواند یک آزمون مهم برای سنجش امکان مدیریت بحران از مسیر دیپلماتیک باشد. اگر این روند بهصورت محدود ادامه یابد، احتمال باز شدن کانالهای گفتوگو میان طرفها افزایش مییابد.
برای مردم افغانستان، که سالها درگیر جنگ و بیثباتی بودهاند، این توقف کوتاه فرصتی برای نفس کشیدن است؛ اما تجربه نشان داده که بدون یک چارچوب پایدار سیاسی و امنیتی، چنین وقفههایی بهسختی به صلح پایدار منجر میشود.
